MentorLab

Lời giải đề luyện số 2

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 2702

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề luyện thi tốt nghiệp THPT · Môn Vật lí

Thời gian làm bài 50 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề2702

Cho biết: J/(mol.K); hạt/mol.

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Khi đun nóng, nước đá tan ở đúng 0 °C, còn thủy tinh thì mềm dần rồi mới chảy lỏng, không có một nhiệt độ nóng chảy xác định. Sự khác biệt này là do

thủy tinh là chất rắn vô định hình, còn nước đá là chất rắn kết tinh.
thủy tinh có khối lượng riêng lớn hơn nước đá.
thủy tinh dẫn nhiệt tốt hơn nước đá.
nước đá có nhiệt dung riêng lớn hơn thủy tinh.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Có nhiệt độ nóng chảy xác định hay không là dấu hiệu phân biệt chất rắn kết tinh với chất rắn vô định hình.

  1. Chất rắn kết tinh có cấu trúc mạng trật tự, nóng chảy ở một nhiệt độ xác định. Chất rắn vô định hình không có cấu trúc đó nên mềm dần khi nóng lên.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Khối lượng riêng không quyết định cách một chất nóng chảy.
  • C. Khả năng dẫn nhiệt chỉ ảnh hưởng đến tốc độ nhận nhiệt.
  • D. Nhiệt dung riêng cho biết chất nóng lên nhanh hay chậm, không cho biết chất nóng chảy thế nào.

Câu 2. Thả một viên bi sắt nhỏ đã nung tới 100 °C vào một xô nước lớn ở 30 °C. Nội năng của cả xô nước lớn hơn nhiều so với nội năng của viên bi. Nhiệt lượng sẽ truyền

từ nước sang bi, vì nội năng của nước lớn hơn.
từ bi sang nước, cho đến khi nội năng của chúng bằng nhau.
từ bi sang nước, cho đến khi nhiệt độ của chúng bằng nhau.
từ nước sang bi, cho đến khi nhiệt độ của chúng bằng nhau.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Chiều truyền nhiệt do nhiệt độ quyết định, không do nội năng. Xô nước nhiều nội năng vì có nhiều phân tử.

  1. Nhiệt tự truyền từ vật có nhiệt độ cao sang vật có nhiệt độ thấp. Viên bi 100 °C nóng hơn nước 30 °C, nên bi tỏa nhiệt.
  2. Quá trình dừng khi hai vật có cùng nhiệt độ. Lúc đó nội năng của xô nước vẫn lớn hơn nhiều.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nội năng lớn không có nghĩa là nhiệt độ cao. Nội năng còn phụ thuộc số phân tử.
  • B. Điều kiện dừng là bằng nhiệt độ, không phải bằng nội năng.
  • D. Sai chiều truyền nhiệt.

Công thức dùng: Cân bằng nhiệt (mở tab mới)

Câu 3. Buổi trưa hè ở bãi biển, cát nóng bỏng chân còn nước biển vẫn mát, dù cùng nhận ánh nắng. Một nguyên nhân quan trọng là

nước biển phản xạ toàn bộ ánh nắng.
nhiệt dung riêng của nước lớn hơn nhiều so với của cát.
nhiệt độ sôi của nước thấp hơn nhiệt độ nóng chảy của cát.
cát có khối lượng riêng lớn hơn nước.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. So sánh độ tăng nhiệt độ khi nhận cùng nhiệt lượng là đang hỏi về nhiệt dung riêng.

  1. Từ cùng nhiệt lượng cho cùng khối lượng thì chất có lớn tăng nhiệt độ ít.
  2. Nhiệt dung riêng của nước khoảng 4200 J/(kg.K), của cát cỡ 800 J/(kg.K), kém khoảng năm lần.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nước hấp thụ phần lớn ánh nắng, chỉ phản xạ một phần nhỏ.
  • C. Nước biển chưa sôi, cát chưa chảy, nên hai nhiệt độ này không liên quan.
  • D. Khối lượng riêng không quyết định mức tăng nhiệt độ của mỗi kilôgam chất.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 4. Một ấm điện công suất 1500 W có hiệu suất 90% đang đun nước sôi ở 100 °C. Nhiệt hóa hơi riêng của nước là J/kg. Nếu để ấm tiếp tục đun thêm 5,0 phút thì khối lượng nước hóa hơi xấp xỉ

0,20 kg.
kg.
0,96 kg.
0,18 kg.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Nước đã sôi nên nhiệt độ không tăng nữa. Nhiệt lượng có ích đi hết vào việc hóa hơi: không dùng

  1. Nhiệt lượng có ích: J.
  2. kg.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên hiệu suất 90%.
  • B. Để thời gian là 5,0 mà không đổi phút ra giây.
  • C. Dùng với °C, trong khi nước đang sôi.

Công thức dùng: Nhiệt hóa hơi (mở tab mới) · Đun bằng điện (mở tab mới)

Câu 5. Phát biểu nào sau đây sai khi nói về mô hình khí lí tưởng?

Kích thước các phân tử rất nhỏ so với khoảng cách giữa chúng.
Các phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng.
Các phân tử chỉ tương tác với nhau khi va chạm.
Giữa hai lần va chạm, các phân tử hút nhau nên đi theo đường cong.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Câu hỏi chọn phát biểu sai. Đọc kĩ chữ "sai" trước khi khoanh.

  1. Trong mô hình khí lí tưởng, giữa hai lần va chạm phân tử không chịu lực tương tác đáng kể, nên chuyển động thẳng đều.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Phát biểu này đúng với mô hình nên không phải đáp án.
  • B. Phát biểu này đúng với mô hình nên không phải đáp án.
  • C. Phát biểu này đúng với mô hình nên không phải đáp án.

Câu 6. Hình bên là đồ thị thể tích theo nhiệt độ tuyệt đối của cùng một lượng khí lí tưởng trong hai quá trình đẳng áp, ở áp suất (đường 1) và (đường 2). Hệ thức nào sau đây đúng?

TVO(1)(2)
Chưa so sánh được vì đồ thị không ghi số.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Từ Độ dốc của đường tỉ lệ nghịch với áp suất.

  1. Kẻ một đường thẳng đứng ở cùng một nhiệt độ Đường 1 cho thể tích lớn hơn đường 2.
  2. Cùng lượng khí, cùng thì thể tích lớn hơn ứng với áp suất nhỏ hơn. Vậy

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Nhầm rằng đường dốc hơn ứng với áp suất lớn hơn.
  • C. Áp suất bằng nhau thì hai đường phải trùng nhau.
  • D. Không cần số: chỉ cần so thể tích ở cùng một nhiệt độ.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới) · Phương trình Clapeyron (mở tab mới)

Câu 7. Bịt kín đầu một bơm tiêm đang chứa 20 mL không khí ở áp suất Pa rồi đẩy pit-tông thật chậm cho đến khi thể tích khí còn 8,0 mL. Coi nhiệt độ không đổi. Áp suất khí trong bơm lúc đó là

Pa.
Pa.
Pa.
Pa.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Đẩy chậm để khí kịp tỏa nhiệt ra bên ngoài, nhiệt độ khí không tăng, nên đây là quá trình đẳng nhiệt. Thể tích đơn vị nào cũng được vì chỉ dùng tỉ số.

  1. Pa.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đảo tỉ số. Khí bị nén thì áp suất phải tăng.
  • B. Nghĩ rằng thể tích giảm 60% thì áp suất tăng 60%. Quan hệ ở đây là tỉ lệ nghịch, không phải tuyến tính.
  • D. Nhân áp suất với độ giảm thể tích 12.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới)

Câu 8. Một căn phòng mở cửa thông với bên ngoài nên áp suất không khí trong phòng luôn không đổi. Khi nhiệt độ phòng tăng từ 17 °C lên 32 °C, khối lượng không khí thoát ra ngoài bằng bao nhiêu phần trăm khối lượng không khí ban đầu trong phòng?

15%.
4,9%.
5,2%.
47%.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Áp suất và thể tích phòng không đổi, thứ thay đổi là lượng khí. Từ có không đổi.

  1. nên
  2. Cùng một chất khí nên khối lượng tỉ lệ với số mol. Phần khối lượng thoát ra: tức 4,9%.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lấy luôn độ tăng nhiệt độ 15 làm phần trăm.
  • C. là khí thoát ra so với khí còn lại trong phòng. Đề hỏi so với khí ban đầu.
  • D. Dùng độ C:

Công thức dùng: Phương trình Clapeyron (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 9. Hai điện tích điểm đặt trong không khí cách nhau một khoảng thì hút nhau bằng lực có độ lớn Đưa chúng vào một điện môi có hằng số điện môi và đặt cách nhau Lực hút giữa chúng có độ lớn

Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Lực tỉ lệ nghịch với và với bình phương khoảng cách. Xét hai thay đổi rồi nhân lại.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Khoảng cách giảm một nửa mà chỉ nhân lực với 2, quên bình phương.
  • C. Quên chia cho
  • D. Nhân với thay vì chia.

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Câu 10. Một thang máy cùng người bên trong có tổng khối lượng 800 kg được động cơ kéo lên đều 30 m trong 20 s. Lấy m/s². Công suất có ích của động cơ là

12 kW.
1,2 kW.
240 kW.
5,3 kW.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Kéo đều nên lực kéo có độ lớn bằng trọng lượng. Công có ích là

  1. J.
  2. W kW.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Quên nhân dùng khối lượng thay cho trọng lượng.
  • C. J là công, chưa chia cho thời gian.
  • D. Đảo và

Công thức dùng: Công suất (mở tab mới) · Công của lực (mở tab mới)

Câu 11. Từ trường không tác dụng lực lên

một kim nam châm.
một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt vuông góc với đường sức.
một electron chuyển động cắt các đường sức từ.
một điện tích đứng yên.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Từ trường tác dụng lên nam châm, lên dòng điện và lên điện tích chuyển động cắt các đường sức. Dòng điện chính là các điện tích chuyển động có hướng.

  1. Lực từ lên điện tích có độ lớn (công thức này ngoài yêu cầu cần đạt, ghi để tham khảo). Với thì

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Kim nam châm định hướng được là nhờ lực từ.
  • B. Đây là trường hợp lực từ lớn nhất:
  • C. Electron chuyển động cắt đường sức thì chịu lực từ, đó là nguyên tắc làm lệch chùm electron.

Công thức dùng: Lực từ lên hạt mang điện (mở tab mới) · Lực từ lên đoạn dây dẫn (mở tab mới)

Câu 12. Từ công thức đơn vị tesla (T) tương đương với

N.A/m.
N/(A.m).
N.m/A.
A/(N.m).
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Rút ra rồi thay đơn vị của từng đại lượng.

  1. nên T N/(A.m), vì không có đơn vị.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nhân với dòng điện thay vì chia.
  • C. Nhân với chiều dài thay vì chia.
  • D. Từ thì N nằm ở tử số, A và m nằm ở mẫu số. Phương án này đưa N xuống mẫu và A lên tử.

Công thức dùng: Cảm ứng từ và đơn vị (mở tab mới) · Lực từ lên đoạn dây dẫn (mở tab mới)

Câu 13. Đưa cực Bắc của một nam châm thẳng lại gần một vòng dây dẫn kín đặt cố định (hình bên). Nhìn từ phía nam châm, chiều dòng điện cảm ứng trong vòng dây và tương tác giữa vòng dây với nam châm là

SNvvòng dây
cùng chiều kim đồng hồ; đẩy nhau.
cùng chiều kim đồng hồ; hút nhau.
ngược chiều kim đồng hồ; hút nhau.
ngược chiều kim đồng hồ; đẩy nhau.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Định luật Lenz: nam châm tiến lại thì vòng dây chống lại bằng cách đẩy. Muốn đẩy cực Bắc, mặt vòng dây hướng về nam châm phải là mặt Bắc.

  1. Từ thông qua vòng dây tăng, nên vòng dây chống lại: mặt quay về nam châm là mặt Bắc, hai bên đẩy nhau.
  2. Mặt Bắc là mặt có đường sức đi ra về phía người nhìn. Theo quy tắc nắm tay phải, dòng điện khi đó chạy ngược chiều kim đồng hồ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đúng tương tác nhưng sai chiều dòng điện: dòng cùng chiều kim đồng hồ tạo mặt Nam quay về nam châm.
  • B. Hút nhau sẽ làm từ thông tăng nhanh hơn, trái định luật Lenz và trái bảo toàn năng lượng.
  • C. Dòng ngược chiều kim đồng hồ tạo mặt Bắc, mà hai mặt Bắc thì phải đẩy nhau.

Công thức dùng: Định luật Lenz (mở tab mới)

Câu 14. Một cuộn dây dẹt gồm 500 vòng, mỗi vòng có diện tích 20 cm², đặt trong một từ trường đều sao cho mặt phẳng các vòng dây vuông góc với các đường sức. Trong 0,10 s, cảm ứng từ tăng đều từ 0 đến 0,30 T. Suất điện động cảm ứng trong cuộn dây có độ lớn

V.
0,30 V.
3,0 V.
V.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. và không đổi, chỉ biến thiên. Đổi cm² ra m² trước.

  1. cm² m².
  2. Mặt phẳng vòng dây vuông góc với đường sức nên pháp tuyến song song với
  3. V.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên nhân số vòng
  • B. Đây là tính bằng Wb, chưa chia cho
  • D. Để mà không đổi cm² ra m².

Công thức dùng: Suất điện động cảm ứng (Faraday) (mở tab mới) · Từ thông (mở tab mới)

Câu 15. Tại một điểm có sóng điện từ truyền qua, vectơ cường độ điện trường và vectơ cảm ứng từ

luôn cùng phương với phương truyền sóng.
vuông góc với nhau và dao động lệch pha
vuông góc với nhau và dao động cùng pha.
cùng phương với nhau và dao động ngược pha.
Lời giải

Đáp án: C

  1. Sóng điện từ là sóng ngang: và phương truyền đôi một vuông góc. Tại mỗi điểm, và đạt cực đại cùng lúc nên dao động cùng pha.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đó là đặc điểm của sóng dọc. Sóng điện từ là sóng ngang.
  • B. Lệch pha là quan hệ giữa li độ và vận tốc trong dao động điều hòa.
  • D. và vuông góc với nhau, không cùng phương.

Công thức dùng: Sóng điện từ (mở tab mới)

Câu 16. Bảng sau cho năng lượng liên kết của ba hạt nhân. Theo thứ tự độ bền vững tăng dần, các hạt nhân được sắp xếp là

Hạt nhân
(MeV)28,34921784
He, U, Fe.
He, Fe, U.
U, Fe, He.
Fe, U, He.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Độ bền được so bằng năng lượng liên kết riêng, tức năng lượng liên kết chia cho số nucleon.

  1. He: MeV/nucleon.
  2. Fe: MeV/nucleon.
  3. U: MeV/nucleon.
  4. Tăng dần: He, U, Fe.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Đây là thứ tự theo năng lượng liên kết, không phải năng lượng liên kết riêng.
  • C. Đảo thứ tự của phương án B.
  • D. Đảo thứ tự đúng thành giảm dần.

Công thức dùng: Năng lượng liên kết riêng (mở tab mới)

Sử dụng các thông tin sau cho Câu 17 và Câu 18. Đồng vị được dùng rộng rãi trong chẩn đoán hình ảnh. Đồ thị bên dưới cho biết độ phóng xạ của một mẫu theo thời gian

612182430100200400800t (giờ)H (MBq)O

Câu 17. Chu kì bán rã của đồng vị này là

3 giờ.
6 giờ.
12 giờ.
24 giờ.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Chu kì bán rã là thời gian để giảm một nửa, từ bất kì thời điểm nào.

  1. Trên đồ thị, giảm từ 800 MBq xuống 400 MBq sau 6 giờ, từ 400 MBq xuống 200 MBq sau 6 giờ nữa. Vậy giờ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Sau 3 giờ, mới giảm khoảng 30%.
  • C. Sau 12 giờ, còn một phần tư, tức đã qua hai chu kì.
  • D. Sau 24 giờ, còn một phần mười sáu, tức đã qua bốn chu kì.

Công thức dùng: Độ phóng xạ (mở tab mới)

Câu 18. Sau 30 giờ kể từ thời điểm độ phóng xạ của mẫu là

160 MBq.
50 MBq.
25 MBq.
12,5 MBq.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Đổi thời gian ra số chu kì rồi chia đôi đúng từng ấy lần.

  1. Đọc đồ thị: MBq. Câu 17 cho giờ, nên
  2. MBq.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lấy 800 chia cho 5, trong khi phải chia cho
  • B. Đó là kết quả sau 24 giờ.
  • D. Đó là kết quả sau 36 giờ.

Công thức dùng: Độ phóng xạ (mở tab mới) · Định luật phóng xạ (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Để đo nhiệt hóa hơi riêng của nước, một nhóm học sinh đặt một bình đun có dây điện trở lên cân điện tử. Oát kế cho biết công suất điện của dây là 500 W. Khi nước đã sôi đều, nhóm ghi số chỉ của cân theo thời gian

(s)0100200300400
(g)812,0791,0770,1749,0728,0
  • a) Trong thời gian ghi số liệu, nhiệt độ của nước trong bình hầu như không đổi.

    Đúng
  • b) Cứ mỗi giây có khoảng 2,1 g nước hóa hơi.

    Sai
  • c) Bỏ qua nhiệt thất thoát, nhiệt hóa hơi riêng của nước tính từ số liệu xấp xỉ J/kg.

    Đúng
  • d) Nếu lấy giá trị chuẩn của nhiệt hóa hơi riêng là J/kg thì khoảng 5% công suất của dây bị thất thoát ra môi trường.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Nước đang sôi: nhiệt cấp vào dùng để hóa hơi, nhiệt độ giữ ở nhiệt độ sôi.
  • b) Sai. Trong 400 s, khối lượng giảm g, tức 0,21 g mỗi giây. Con số 2,1 g là cho 10 giây.
  • c) Đúng. J/kg.
  • d) Đúng. Công suất thực sự làm hóa hơi: W. Phần thất thoát W, bằng 5% của 500 W. Đây cũng là lí do giá trị đo được cao hơn giá trị chuẩn.

Công thức dùng: Nhiệt hóa hơi (mở tab mới) · Đun bằng điện (mở tab mới)

Câu 2. Một khinh khí cầu có thể tích vỏ không đổi 2000 m³, miệng dưới để hở nên áp suất trong vỏ luôn bằng áp suất bên ngoài. Không khí bên ngoài ở 27 °C, áp suất Pa, có khối lượng mol 29 g/mol. Vỏ, giỏ, đầu đốt và người có tổng khối lượng 450 kg. Đầu đốt làm nóng không khí trong vỏ lên 87 °C. Lấy m/s².

  • a) Khi đốt nóng, khối lượng không khí trong vỏ không đổi.

    Sai
  • b) Khối lượng riêng của không khí nóng trong vỏ bằng khối lượng riêng của không khí bên ngoài.

    Đúng
  • c) Lực đẩy Archimedes do không khí bên ngoài tác dụng lên khí cầu xấp xỉ N.

    Đúng
  • d) Ở 87 °C, khí cầu tự nâng lên khỏi mặt đất được.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Đúngc) Đúngd) Sai

  • a) Sai. Áp suất và thể tích không đổi, tăng thì giảm. Một phần không khí thoát ra qua miệng dưới.
  • b) Đúng. Cùng áp suất thì tỉ lệ nghịch với nhiệt độ tuyệt đối: Lấy là sai vì đó là tỉ số nhiệt độ Celsius.
  • c) Đúng. kg/m³. N.
  • d) Sai. Khí cầu rời đất khi lực đẩy Archimedes lớn hơn tổng trọng lượng, tức khối lượng không khí bị chiếm chỗ lớn hơn tổng khối lượng khí cầu. Không khí bị chiếm chỗ có khối lượng kg. Không khí nóng trong vỏ có khối lượng kg, cộng 450 kg thành 2388 kg. Tổng này còn lớn hơn 2326 kg chừng 62 kg, nên khí cầu chưa rời đất. Muốn rời đất, khối lượng khí nóng phải nhỏ hơn kg, tức K, khoảng 99 °C.

Công thức dùng: Khối lượng riêng của khí (mở tab mới) · Lực đẩy Archimedes (mở tab mới) · Phương trình Clapeyron (mở tab mới)

Câu 3. Một khung dây dẹt gồm 100 vòng, mỗi vòng có diện tích 200 cm², quay đều quanh một trục nằm trong mặt phẳng khung và vuông góc với các đường sức của một từ trường đều. Đồ thị bên cho biết suất điện động cảm ứng trong khung theo thời gian

1020304031,4−31,4t (ms)e (V)O
  • a) Tần số của suất điện động là 50 Hz.

    Đúng
  • b) Một vôn kế xoay chiều mắc vào hai đầu khung (mạch hở) chỉ khoảng 22 V.

    Đúng
  • c) Cảm ứng từ của từ trường có độ lớn 0,50 T.

    Sai
  • d) Tại các thời điểm mặt phẳng khung song song với các đường sức từ.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Sai

  • a) Đúng. Đọc trên đồ thị, một chu kì dài ms, nên Hz.
  • b) Đúng. Vôn kế chỉ giá trị hiệu dụng: V.
  • c) Sai. rad/s, cm² m². Từ được T. Con số 0,50 T là kết quả khi đổi nhầm 200 cm² thành m².
  • d) Sai. lúc từ thông đạt cực trị, tốc độ biến thiên bằng 0. Khi đó mặt khung vuông góc với đường sức. Lúc mặt khung song song với đường sức thì nhưng lớn nhất.

Công thức dùng: Khung dây quay đều (máy phát điện) (mở tab mới) · Giá trị hiệu dụng (mở tab mới) · Chu kì, tần số, tần số góc (mở tab mới)

Câu 4. Trong các lò phản ứng tổng hợp hạt nhân thử nghiệm, người ta dùng phản ứng Khối lượng các hạt nhân và neutron: là 2,0136 u; là 3,0155 u; là 4,0015 u; neutron là 1,0087 u. Lấy 1 u MeV/c², 1 MeV J.

  • a) Đây là phản ứng tổng hợp hạt nhân, trong đó hai hạt nhân nhẹ kết hợp thành hạt nhân nặng hơn.

    Đúng
  • b) Phản ứng dễ xảy ra ở nhiệt độ phòng vì lực hạt nhân hút hai hạt nhân lại với nhau ngay cả khi chúng ở xa nhau.

    Sai
  • c) Mỗi phản ứng tỏa năng lượng xấp xỉ 17,6 MeV.

    Đúng
  • d) Năng lượng tỏa ra khi tạo thành 1,0 g tương đương với năng lượng đốt khoảng 15 tấn than, biết năng suất tỏa nhiệt của than là J/kg.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Hai đồng vị của hydrogen kết hợp thành helium, đây là phản ứng nhiệt hạch.
  • b) Sai. Lực hạt nhân chỉ có tác dụng ở khoảng cách cỡ m. Ở xa, hai hạt nhân cùng mang điện dương đẩy nhau bằng lực Coulomb, nên cần nhiệt độ hàng trăm triệu độ để chúng có đủ động năng tiến sát nhau.
  • c) Đúng. u. MeV.
  • d) Đúng. Mỗi phản ứng tạo một hạt nhân He, nên số phản ứng bằng số hạt nhân He trong 1,0 g: Năng lượng: J. Khối lượng than: kg, tức khoảng 15 tấn.

Công thức dùng: Năng lượng phản ứng (mở tab mới) · Số hạt nhân trong khối lượng (mở tab mới) · Hệ thức Einstein (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Một người cần 40 lít nước ấm 40 °C để tắm, pha từ nước nóng 65 °C của bình nóng lạnh và nước lạnh 25 °C. Nước trong bình được đun từ 25 °C với hiệu suất 90%. Cho khối lượng riêng của nước là 1,0 kg/lít, nhiệt dung riêng 4200 J/(kg.K). Bỏ qua nhiệt thất thoát khi pha. Điện năng tiêu thụ để đun lượng nước nóng cần dùng là bao nhiêu kWh (làm tròn đến hai chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 0,78 kWh

Mấu chốt. Hai bước: pha nước để biết cần bao nhiêu nước nóng, rồi tính điện năng đun lượng đó.

  1. 40 lít nước có khối lượng 40 kg. Gọi (kg) là lượng nước nóng, nước lạnh là Cân bằng nhiệt, giản ước ở hai vế: suy ra kg.
  2. Nhiệt lượng đun 15 kg nước từ 25 °C lên 65 °C: J.
  3. Điện năng: J.
  4. Đổi đơn vị: kWh.

Tự soát. Có cách nhanh hơn: nhiệt lượng đưa vào cuối cùng làm cả 40 kg nước tăng từ 25 °C lên 40 °C, nên J, đúng bằng kết quả trên.

Bẫy hay gặp. Quên chia cho hiệu suất sẽ ra 0,70 kWh. Điện năng tiêu thụ luôn lớn hơn nhiệt lượng nước nhận.

Công thức dùng: Cân bằng nhiệt (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Đun bằng điện (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 2. Trên máy bay, một hành khách uống hết chai nước bằng nhựa mỏng rồi vặn chặt nắp lúc không khí trong khoang có áp suất 0,80 atm và nhiệt độ 22 °C. Khi hạ cánh, không khí bên ngoài chai có áp suất 1,00 atm và nhiệt độ 32 °C, chai bị móp lại. Coi khí trong chai là khí lí tưởng, thành chai mềm đến mức áp suất trong chai luôn bằng áp suất ngoài, và khí trong chai đạt nhiệt độ bên ngoài. Thể tích khí trong chai giảm bao nhiêu phần trăm so với lúc vặn nắp (làm tròn đến một chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 17,3 %

Mấu chốt. Nắp vặn chặt nên lượng khí không đổi, còn cả đều đổi: dùng phương trình trạng thái.

  1. với K, K.
  2. Thể tích giảm tức 17,3%.

Tự soát. Riêng áp suất tăng từ 0,80 atm lên 1,00 atm đã làm thể tích giảm 20%. Nhiệt độ tăng làm khí nở ra một chút, nên kết quả phải giảm ít hơn 20%.

Bẫy hay gặp. Bỏ qua nhiệt độ sẽ ra 20,0%. Thay độ C vào công thức thì thể tích lại tăng, trái với việc chai móp.

Công thức dùng: Phương trình trạng thái (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 3. Trong một thiết bị tách đồng vị bằng từ trường, các ion và có cùng điện tích C và cùng tốc độ m/s, bay qua khe vào một từ trường đều có cảm ứng từ 0,50 T theo phương vuông góc với đường sức. Mỗi ion chịu lực từ có độ lớn đi theo nửa đường tròn rồi đập vào tấm thu (hình bên). Lấy 1 u kg, coi khối lượng ion tính theo u bằng số khối. Khoảng cách giữa hai vết trên tấm thu là bao nhiêu mm (không làm tròn ở các bước trung gian, kết quả làm tròn đến một chữ số thập phân)?

chùm ion235U+238U+kheB hướng ratấm thu
Lời giải

Đáp số: 14,9 mm

Mấu chốt. Lực từ đóng vai trò lực hướng tâm. Vết nằm cách khe một đường kính, nên khoảng cách hai vết bằng hiệu hai đường kính.

  1. nên
  2. Khoảng cách hai vết: với u kg.
  3. m mm.

Tự soát. Bán kính quỹ đạo cỡ 59 cm, nên hai vết cách nhau khoảng 1,5 cm là hợp lí: hai đồng vị chỉ chênh nhau hơn 1% về khối lượng.

Bẫy hay gặp. Lấy hiệu hai bán kính, quên nhân 2, sẽ ra 7,5 mm. Tính riêng từng bán kính rồi làm tròn sớm cũng lệch, vì đáp số là hiệu của hai số gần bằng nhau. Trừ hai khối lượng trước như lời giải thì tránh được.

Công thức dùng: Lực từ lên hạt mang điện (mở tab mới) · Quỹ đạo tròn trong từ trường đều (mở tab mới) · Gia tốc và lực hướng tâm (mở tab mới)

Câu 4. Sau bộ nghịch lưu, một nhà máy điện mặt trời phát công suất 2,0 MW ở điện áp xoay chiều hiệu dụng 1,1 kV. Máy biến áp lí tưởng có tỉ số vòng dây nâng điện áp lên rồi truyền đi qua đường dây có tổng điện trở 10 Ω. Coi dòng điện cùng pha với điện áp. Biết máy biến áp lí tưởng có và công suất hao phí trên đường dây là Công suất hao phí bằng bao nhiêu phần trăm công suất phát (làm tròn đến một chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 4,1 %

Mấu chốt. Hao phí tính theo dòng điện trên đường dây, tức dòng sau máy tăng áp.

  1. Điện áp truyền đi: kV.
  2. Dòng trên dây: A.
  3. Hao phí: W.
  4. Tỉ lệ:

Tự soát. Hao phí tỉ lệ nghịch với Muốn truyền 2,0 MW ở 1,1 kV thì cần dòng 1818 A, thay vào được 33 MW, lớn hơn cả công suất phát, nghĩa là không truyền nổi. Tăng áp 20 lần thì hao phí giảm 400 lần, còn khoảng 83 kW, khớp kết quả trên.

Bẫy hay gặp. Hao phí không tính bằng với là điện áp truyền đi, vì điện áp đó không đặt hết lên đường dây.

Công thức dùng: Máy biến áp lí tưởng (mở tab mới) · Hao phí trên đường dây (mở tab mới) · Định luật Joule (mở tab mới)

Câu 5. Một mẫu nguyên chất phóng xạ và biến thành hạt nhân chì bền, với chu kì bán rã 138 ngày. Coi khối lượng hạt nhân tính theo u bằng số khối, và toàn bộ chì tạo thành nằm lại trong mẫu. Sau bao nhiêu ngày thì tỉ số giữa khối lượng chì và khối lượng polonium trong mẫu bằng 0,60 (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 95 ngày

Mấu chốt. Mỗi hạt nhân mẹ phân rã tạo một hạt nhân con, nên phải so số hạt trước rồi mới đổi ra khối lượng.

  1. Sau thời gian
  2. Tỉ số số hạt:
  3. Đổi ra khối lượng:
  4. ngày.

Tự soát. Sau đúng một chu kì, tỉ số khối lượng bằng Tỉ số 0,60 nhỏ hơn giá trị này, nên phải nhỏ hơn 138 ngày.

Bẫy hay gặp. Coi tỉ số khối lượng như tỉ số số hạt sẽ cho và 94 ngày, lệch đáp án.

Công thức dùng: Số hạt nhân đã phân rã (mở tab mới) · Định luật phóng xạ (mở tab mới) · Số hạt nhân trong khối lượng (mở tab mới)

Câu 6. Để đo thể tích máu của một bệnh nhân, người ta tiêm vào tĩnh mạch một dung dịch chứa đồng vị (chu kì bán rã 15 giờ) có độ phóng xạ Bq. Sau 7,5 giờ, đồng vị đã phân bố đều trong máu, lấy 1,0 cm³ máu thì đo được độ phóng xạ 1,5 Bq. Coi chỉ nằm trong máu và không bị đào thải. Thể tích máu của bệnh nhân là bao nhiêu lít (làm tròn đến một chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 4,7 lít

Mấu chốt. Hai quá trình chồng lên nhau: độ phóng xạ tổng giảm theo thời gian, rồi được chia đều vào toàn bộ thể tích máu.

  1. Sau 7,5 giờ, tổng độ phóng xạ còn Bq.
  2. Phân bố đều nên độ phóng xạ của mẫu tỉ lệ với thể tích của mẫu:
  3. cm³ lít.

Tự soát. Người trưởng thành có khoảng 4 đến 6 lít máu, kết quả nằm đúng khoảng này.

Bẫy hay gặp. Quên phân rã, lấy thẳng sẽ ra 6,7 lít.

Công thức dùng: Độ phóng xạ (mở tab mới) · Định luật phóng xạ (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.