MentorLab

Lời giải đề kiểm tra cuối học kì I · Cơ bản

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 1221

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề kiểm tra cuối học kì I, mức cơ bản · Môn Vật lí 12

Thời gian làm bài 45 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề1221

Cho biết: J/(mol.K); J/K; m/s²; nhiệt dung riêng của nước là 4200 J/(kg.K).

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Lõi của dây điện trong nhà thường làm bằng đồng. Ở nhiệt độ phòng, theo mô hình động học phân tử, các nguyên tử đồng trong lõi dây

chuyển động hỗn loạn, tự do đi khắp thể tích của lõi dây.
đứng yên tại những vị trí xác định.
dao động quanh những vị trí cân bằng xác định.
dao động quanh những vị trí cân bằng luôn dịch chuyển.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Ba thể của một chất khác nhau ở cách các phân tử, nguyên tử chuyển động. Chất rắn giữ được hình dạng vì mỗi nguyên tử chỉ dao động quanh một chỗ cố định.

  1. Trong chất rắn, các nguyên tử ở rất gần nhau và liên kết với nhau bằng lực tương tác mạnh. Mỗi nguyên tử chỉ dao động quanh một vị trí cân bằng xác định, nhờ vậy lõi đồng có hình dạng và thể tích riêng.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chuyển động tự do khắp thể tích bình chứa là đặc điểm của chất khí.
  • B. Các nguyên tử luôn chuyển động nhiệt, không bao giờ đứng yên. Nhiệt độ càng cao, chúng dao động càng mạnh.
  • D. Vị trí cân bằng luôn dịch chuyển là đặc điểm của chất lỏng, nhờ đó chất lỏng chảy được.

Câu 2. Khi thắp nến, phần sáp ở gần bấc chảy thành sáp lỏng. Một ít sáp lỏng tràn ra, chảy xuống thân nến rồi cứng lại. Phần sáp chảy xuống này đã lần lượt trải qua hai quá trình chuyển thể là

nóng chảy rồi đông đặc.
bay hơi rồi ngưng tụ.
nóng chảy rồi bay hơi.
đông đặc rồi nóng chảy.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Gọi tên quá trình theo thể lúc đầu và thể lúc sau: rắn sang lỏng là nóng chảy, lỏng sang rắn là đông đặc.

  1. Gần bấc, sáp nhận nhiệt từ ngọn lửa và chuyển từ thể rắn sang thể lỏng: đó là sự nóng chảy.
  2. Chảy xuống thân nến, sáp lỏng tỏa nhiệt ra không khí mát hơn và chuyển lại thể rắn: đó là sự đông đặc.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Bay hơi là chuyển từ thể lỏng sang thể khí. Giọt sáp chảy xuống vẫn là chất lỏng nhìn thấy được, rồi thành chất rắn, không qua thể khí.
  • C. Phần sáp bay hơi là phần bị đốt cháy ở bấc. Phần chảy xuống thân nến thì cứng lại, tức là đông đặc chứ không bay hơi.
  • D. Đảo thứ tự: sáp phải chảy lỏng trước rồi mới cứng lại.

Câu 3. Mài một con dao trên đá mài một lúc, lưỡi dao nóng lên. Nội năng của lưỡi dao tăng chủ yếu là do

lưỡi dao nhận nhiệt từ không khí xung quanh.
lực ma sát giữa đá mài và lưỡi dao thực hiện công.
lưỡi dao truyền nhiệt cho đá mài.
các phân tử thép nở to ra khi bị cọ xát.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Nội năng thay đổi bằng hai cách: thực hiện công và truyền nhiệt. Ở đây không có vật nào nóng hơn lưỡi dao để truyền nhiệt cho nó.

  1. Lúc bắt đầu mài, không khí và đá mài không nóng hơn lưỡi dao, nên lưỡi dao không thể nóng lên nhờ nhận nhiệt từ chúng.
  2. Khi dao trượt trên đá, lực ma sát thực hiện công. Công này làm các phân tử ở lưỡi dao chuyển động nhanh hơn, tức nội năng tăng. Đó là làm thay đổi nội năng bằng cách thực hiện công.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Không khí trong phòng không nóng hơn lưỡi dao nên không truyền nhiệt làm lưỡi dao nóng lên.
  • C. Truyền nhiệt cho vật khác thì nội năng của lưỡi dao giảm, không tăng.
  • D. Nội năng tăng vì các phân tử chuyển động nhanh hơn. Bản thân phân tử không nở to ra.

Câu 4. Một lượng khí trong xilanh được hơ nóng bằng đèn cồn. Khí nhận nhiệt lượng 250 J, đồng thời nở ra, đẩy pit-tông đi lên và thực hiện một công 100 J. Nội năng của lượng khí này

tăng 350 J.
giảm 150 J.
tăng 250 J.
tăng 150 J.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Viết định luật I với đúng dấu: khí nhận nhiệt thì khí sinh công thì

  1. Khí nhận nhiệt nên J. Khí đẩy pit-tông, tức là sinh công, nên J.
  2. J. Số dương nên nội năng tăng 150 J.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Cộng 250 với 100, quên rằng khí sinh công thì mang dấu âm.
  • B. Đảo dấu cả hai đại lượng, coi như khí tỏa nhiệt 250 J và nhận công 100 J.
  • C. Bỏ qua công khí sinh ra, coi toàn bộ nhiệt lượng nhận vào đều làm tăng nội năng.

Công thức dùng: Định luật I của nhiệt động lực học (mở tab mới)

Câu 5. Trộn nước đá với muối ăn, người ta được một hỗn hợp có thể lạnh tới khoảng °C, đủ để làm kem tại nhà. Theo thang Kelvin, nhiệt độ này là

294 K.
252 K.
K.
K.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. giữ nguyên dấu của Thang Kelvin bắt đầu từ 0 K nên không có nhiệt độ âm.

  1. K.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Bỏ mất dấu trừ, tính
  • C. Trừ 273 thay vì cộng. Nhiệt độ theo thang Kelvin không thể âm.
  • D. Giữ nguyên số đo theo độ C. Hai thang có độ chia bằng nhau nhưng gốc khác nhau, lệch nhau 273 độ.

Công thức dùng: Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 6. Một nồi nhôm khối lượng 0,40 kg chứa 1,5 kg nước, cả nồi và nước đang ở 20 °C. Nhiệt dung riêng của nhôm là 880 J/(kg.K). Bỏ qua nhiệt lượng tỏa ra môi trường. Nhiệt lượng cần cung cấp để nồi nước nóng tới 100 °C là

532 kJ.
504 kJ.
28,2 kJ.
665 kJ.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Nồi và nước cùng nóng thêm 80 °C, nên nhiệt lượng cần cung cấp gồm hai phần: phần cho nước và phần cho nồi.

  1. Độ tăng nhiệt độ: °C.
  2. Nước thu: J.
  3. Nồi thu: J.
  4. J kJ.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Chỉ tính nhiệt lượng cho nước, quên rằng nồi nhôm cũng nóng lên.
  • C. Chỉ tính nhiệt lượng cho nồi, quên phần lớn nhất là của nước.
  • D. Lấy °C, tức lấy nhiệt độ lúc sau thay cho độ tăng nhiệt độ.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 7. Rót 200 g nước sôi ở 100 °C vào một chiếc cốc sứ khối lượng 300 g đang ở nhiệt độ phòng 25 °C. Nhiệt dung riêng của sứ là 800 J/(kg.K). Bỏ qua nhiệt lượng trao đổi với không khí. Khi cân bằng nhiệt, nhiệt độ của nước trong cốc xấp xỉ

88 °C.
55 °C.
33 °C.
83 °C.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Nước nóng tỏa nhiệt, cốc thu nhiệt cho tới khi cả hai cùng nhiệt độ Nhiệt lượng nước tỏa ra bằng nhiệt lượng cốc thu vào.

  1. Nước tỏa:
  2. Cốc thu:
  3. suy ra °C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Bỏ quên khối lượng, chỉ cân theo nhiệt dung riêng:
  • B. Bỏ quên nhiệt dung riêng, coi sứ và nước như nhau:
  • C. Đổi chỗ hai nhiệt dung riêng, gán 4200 J/(kg.K) cho cốc và 800 J/(kg.K) cho nước.

Công thức dùng: Cân bằng nhiệt (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 8. Bịt kín đầu một xilanh bơm tiêm chứa đầy không khí rồi ấn pit-tông, ta ấn vào được khá xa. Làm lại như vậy với xilanh chứa đầy nước thì gần như không ấn vào được. Chất khí dễ bị nén hơn hẳn chất lỏng là vì ở thể khí

mỗi phân tử có kích thước nhỏ hơn nhiều so với phân tử chất lỏng.
các phân tử bị nén nhỏ lại khi chịu áp suất lớn.
khoảng cách giữa các phân tử lớn hơn nhiều so với kích thước của chúng.
lực hút giữa các phân tử rất mạnh, kéo chúng lại gần nhau.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Nén chất khí thực chất là thu hẹp khoảng trống giữa các phân tử.

  1. Ở thể khí, các phân tử ở cách xa nhau, khoảng cách giữa chúng lớn gấp nhiều lần kích thước phân tử. Ấn pit-tông chỉ làm các khoảng trống này hẹp lại nên khí dễ bị nén.
  2. Ở thể lỏng, các phân tử đã nằm sát nhau, gần như không còn khoảng trống để thu hẹp nên nước rất khó nén.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Phân tử nitrogen, oxygen trong không khí và phân tử nước có kích thước cùng cỡ. Chỗ khác nhau là khoảng cách giữa các phân tử.
  • B. Khi nén, khoảng cách giữa các phân tử giảm, bản thân phân tử không nhỏ đi.
  • D. Ở thể khí, lực tương tác giữa các phân tử rất yếu. Lực hút đáng kể là đặc điểm của thể rắn và thể lỏng.

Câu 9. Trong hệ tọa độ đường biểu diễn quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí lí tưởng xác định là

đường thẳng đi qua gốc tọa độ.
đường thẳng song song với trục
đường thẳng song song với trục
đường hyperbol.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Đẳng nhiệt thì tích không đổi, tức tỉ lệ nghịch với

  1. Định luật Boyle: nên Đồ thị của hàm tỉ lệ nghịch là đường hyperbol: càng lớn thì càng nhỏ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đường thẳng qua gốc tọa độ ứng với tỉ lệ thuận với ngược với định luật Boyle.
  • B. Song song với trục nghĩa là không đổi: đó là quá trình đẳng áp.
  • C. Song song với trục nghĩa là không đổi: đó là quá trình đẳng tích.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới)

Câu 10. Vặn chặt nắp một chai nhựa rỗng chứa 1,5 lít không khí ở áp suất 100 kPa. Bóp chậm thân chai để nhiệt độ khí không đổi, cho tới khi thể tích khí trong chai còn 1,2 lít. Áp suất khí trong chai lúc này là

80 kPa.
125 kPa.
120 kPa.
500 kPa.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Lượng khí và nhiệt độ không đổi nên dùng định luật Boyle.

  1. nên kPa.
  2. Thể tích giảm thì áp suất tăng, đúng chiều với định luật Boyle.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đảo tỉ số thể tích, ra áp suất giảm trong khi khí bị nén.
  • C. Cho rằng thể tích giảm 20% thì áp suất tăng 20%. Áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích nên phải nhân với
  • D. Lấy độ giảm thể tích 0,3 lít thay cho thể tích lúc sau 1,2 lít.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới)

Câu 11. Đối với một lượng khí lí tưởng xác định, khi áp suất được giữ không đổi thì thể tích của khí

tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối.
tỉ lệ nghịch với nhiệt độ tuyệt đối.
tỉ lệ thuận với nhiệt độ Celsius.
không phụ thuộc vào nhiệt độ.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Đây là nội dung định luật Charles. Nhiệt độ trong định luật là nhiệt độ tuyệt đối, đo bằng kelvin.

  1. Định luật Charles: tức tỉ lệ thuận với Trên đồ thị đường đẳng áp là một đường thẳng mà nếu kéo dài thì đi qua gốc tọa độ.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Khí nóng lên thì nở ra, thể tích tăng theo nhiệt độ chứ không giảm.
  • C. Nếu tỉ lệ với nhiệt độ Celsius thì ở 0 °C khí có thể tích bằng 0, trái với thực tế. Thể tích tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối.
  • D. Giữ áp suất không đổi mà đun nóng thì khí nở ra, như khí trong xilanh đẩy pit-tông dịch ra.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới)

Câu 12. Một xilanh đặt nằm ngang có pit-tông trượt nhẹ nhàng, chứa 200 cm³ không khí ở 27 °C. Nhúng xilanh vào chậu nước nóng, khí trong xilanh nóng lên tới 87 °C, áp suất khí không đổi. Thể tích khí trong xilanh lúc này là

167 cm³.
644 cm³.
240 cm³.
40 cm³.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Áp suất không đổi: dùng định luật Charles, nhiệt độ phải đổi ra kelvin trước khi lập tỉ số.

  1. K, K.
  2. cm³.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đảo tỉ số nhiệt độ, ra thể tích giảm trong khi khí nóng lên.
  • B. Lập tỉ số bằng nhiệt độ Celsius: cm³.
  • D. 40 cm³ chỉ là phần thể tích tăng thêm, chưa cộng với 200 cm³ ban đầu.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 13. Một quả bóng bàn bị móp nhẹ nhưng vỏ không bị thủng. Thả quả bóng vào một cốc nước nóng, chỉ một lúc sau chỗ móp đã phồng trở lại. Chỗ móp phồng lên là vì khí trong quả bóng

nóng lên nên áp suất của nó tăng, đẩy vỏ bóng phồng ra.
nhận thêm hơi nước nóng thấm qua vỏ bóng.
nóng lên làm các phân tử khí nở to ra.
nóng lên làm khối lượng của khí tăng.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Lượng khí trong bóng không đổi. Khi nóng lên, các phân tử khí chuyển động nhanh hơn nên va chạm vào vỏ bóng mạnh hơn và nhiều hơn.

  1. Khí trong bóng nhận nhiệt từ nước nóng nên nhiệt độ tăng. Các phân tử khí chuyển động nhanh hơn, va chạm vào vỏ bóng mạnh hơn và thường xuyên hơn, nên áp suất khí tăng.
  2. Áp suất khí bên trong lớn hơn áp suất bên ngoài, đẩy vỏ bóng ra cho tới khi chỗ móp phồng trở lại.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Vỏ bóng kín, không thủng nên không có gì lọt vào. Lượng khí trong bóng không đổi.
  • C. Kích thước phân tử không đổi khi nhiệt độ tăng. Các phân tử chỉ chuyển động nhanh hơn.
  • D. Bóng kín nên khối lượng khí bên trong không đổi.

Công thức dùng: Quá trình đẳng tích (mở tab mới)

Câu 14. Một lượng khí lí tưởng trong xilanh có pit-tông, lúc đầu có thể tích 2,0 lít, áp suất 150 kPa và nhiệt độ 27 °C. Nén khí đồng thời đun nóng, khí chuyển sang trạng thái có thể tích 1,0 lít và nhiệt độ 127 °C. Áp suất của khí ở trạng thái sau là

300 kPa.
225 kPa.
1410 kPa.
400 kPa.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Cả ba thông số đều thay đổi, lượng khí không đổi: dùng phương trình trạng thái với nhiệt độ tuyệt đối.

  1. K, K.
  2. nên kPa.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Bỏ qua sự thay đổi nhiệt độ, tính như quá trình đẳng nhiệt.
  • B. Đảo tỉ số nhiệt độ, nhân với thay vì
  • C. Dùng nhiệt độ Celsius: kPa.

Công thức dùng: Phương trình trạng thái (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 15. Một bình thép dung tích 10 lít chứa khí oxygen ở nhiệt độ 27 °C và áp suất Pa. Coi oxygen là khí lí tưởng. Số mol khí oxygen trong bình xấp xỉ là

27 mol.
2,4 mol.
0,42 mol.
mol.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Phương trình Clapeyron dùng đơn vị SI: thể tích tính bằng m³, nhiệt độ tính bằng kelvin.

  1. lít m³, K.
  2. mol.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Thay 27 °C vào chỗ quên đổi ra kelvin.
  • C. Viết ngược công thức thành
  • D. Để thể tích là 10 lít mà không đổi ra mét khối.

Công thức dùng: Phương trình Clapeyron (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 16. Không khí trong phòng thí nghiệm có nhiệt độ 27 °C và áp suất Pa. Coi không khí là khí lí tưởng. Số phân tử khí trong mỗi centimét khối không khí xấp xỉ là

Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Từ suy ra số phân tử trong một đơn vị thể tích rồi đổi từ mét khối sang centimét khối.

  1. phân tử/m³.
  2. m³ cm³ nên mỗi centimét khối chứa khoảng phân tử.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đây là số phân tử trong 1 m³, chưa đổi sang centimét khối.
  • B. Thay 27 °C vào chỗ quên đổi ra kelvin.
  • D. Thay vào quên hệ số trong

Công thức dùng: Áp suất theo động năng phân tử (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 17. Nhiệt độ của một lượng khí lí tưởng tăng từ 27 °C lên 327 °C. Động năng tịnh tiến trung bình của các phân tử khí

tăng 2 lần.
tăng 12,1 lần.
tăng 1,41 lần.
không đổi.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. tỉ lệ với nhiệt độ tuyệt đối, nên phải đổi ra kelvin trước khi lập tỉ số.

  1. K, K.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Lập tỉ số bằng nhiệt độ Celsius:
  • C. là số lần tăng của tốc độ căn quân phương, không phải của động năng.
  • D. Động năng phụ thuộc tốc độ phân tử, mà tốc độ tăng khi nhiệt độ tăng. Khối lượng phân tử không đổi không có nghĩa là động năng không đổi.

Công thức dùng: Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 18. Không khí trong một bình kín có khối lượng riêng 1,2 kg/m³ và áp suất Pa. Theo mô hình động học phân tử, tốc độ căn quân phương của các phân tử khí trong bình là

289 m/s.
500 m/s.
m/s.
167 m/s.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Tích là khối lượng khí trong một đơn vị thể tích, tức khối lượng riêng Vì vậy

  1. m²/s².
  2. m/s.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên hệ số 3: m/s.
  • C. Đây mới là chưa lấy căn bậc hai.
  • D. Đặt hệ số 3 nhầm xuống mẫu: m/s.

Công thức dùng: Áp suất khí theo mô hình động học (mở tab mới) · Tốc độ căn quân phương (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Một khối nước đá khối lượng 0,50 kg ở °C được cho vào một bình rồi đun nóng từ từ. Đồ thị ở hình bên cho biết nhiệt độ của chất trong bình theo nhiệt lượng mà nó đã nhận. Bỏ qua nhiệt lượng do bình thu vào.

Q (kJ)t (°C)021188272−20040
  • a) Trong khoảng từ 21 kJ đến 188 kJ, nước đá đang nóng chảy nên nhiệt độ không đổi.

    Đúng
  • b) Khi đã nhận nhiệt lượng 100 kJ, chất trong bình chỉ còn ở thể lỏng.

    Sai
  • c) Từ đồ thị tính được nhiệt nóng chảy riêng của nước đá là J/kg.

    Đúng
  • d) Đoạn đồ thị ứng với nước đá dốc hơn đoạn ứng với nước lỏng, chứng tỏ nhiệt dung riêng của nước đá lớn hơn nhiệt dung riêng của nước lỏng.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Sai

  • a) Đúng. Đoạn nằm ngang ở 0 °C là lúc nước đá nóng chảy. Nhiệt lượng nhận vào dùng để phá vỡ cấu trúc tinh thể, chuyển nước đá sang thể lỏng, nên nhiệt độ chưa tăng.
  • b) Sai. kJ nằm trong khoảng từ 21 kJ đến 188 kJ, tức trên đoạn nằm ngang: nước đá đang tan dở, trong bình có cả nước đá và nước ở 0 °C. Nước đá chỉ tan hết khi kJ.
  • c) Đúng. Nhiệt lượng làm tan hết nước đá: kJ. Do đó J/kg.
  • d) Sai. Đoạn dốc hơn là đoạn mà cùng một nhiệt lượng làm nhiệt độ tăng nhiều hơn, tức chất cần ít nhiệt hơn để nóng thêm 1 °C. Tính cụ thể: nước đá nhận 21 kJ thì tăng 20 °C, nên J/(kg.K); nước lỏng nhận kJ thì tăng 40 °C, nên J/(kg.K). Nhiệt dung riêng của nước đá chỉ bằng một nửa của nước lỏng.

Công thức dùng: Nhiệt nóng chảy (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 2. Một lò vi sóng tiêu thụ công suất điện 1000 W. Đặt vào lò một cốc chứa 250 g nước ở 20 °C, cho lò chạy 90 s thì nước nóng tới 80 °C. Bỏ qua nhiệt lượng do cốc thu vào.

  • a) Độ tăng nhiệt độ của nước tính theo thang Kelvin là 333 K.

    Sai
  • b) Nhiệt lượng nước nhận được là 63 kJ.

    Đúng
  • c) Lò đã truyền cho nước 70% điện năng mà nó tiêu thụ.

    Đúng
  • d) Nếu thay bằng cốc chứa 500 g nước ở 20 °C và cũng cho lò chạy 90 s thì nước cũng nóng tới 80 °C.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Đúngc) Đúngd) Sai

  • a) Sai. Một độ chia trên thang Kelvin bằng một độ chia trên thang Celsius, nên độ tăng nhiệt độ là °C, cũng là 60 K. Con số 333 K là nhiệt độ 60 °C đổi sang kelvin, không phải độ tăng nhiệt độ.
  • b) Đúng. J kJ.
  • c) Đúng. Điện năng lò tiêu thụ trong 90 s: J. Tỉ lệ truyền cho nước: tức 70%.
  • d) Sai. Cùng lò, cùng thời gian nên nước vẫn nhận khoảng 63 kJ. Khối lượng gấp đôi thì độ tăng nhiệt độ chỉ còn một nửa: °C, nước chỉ nóng tới °C. Kể cả khi lò truyền hết 90 kJ điện năng cho nước thì cũng chưa đủ J cần để 500 g nước nóng thêm 60 °C.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Đun bằng điện (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 3. Để kiểm chứng định luật Charles, một nhóm học sinh dùng một xilanh chứa không khí, đầu dưới bịt kín, pit-tông nhẹ trượt không ma sát nên áp suất khí trong xilanh luôn bằng áp suất khí quyển. Xilanh được nhúng trong một cốc nước đặt trên bếp điện (hình bên). Nhóm đun nước nóng dần; mỗi lần đọc số liệu, nhóm khuấy đều nước, chờ pit-tông đứng yên rồi ghi nhiệt độ của nước và thể tích của khí. Kết quả như bảng sau.

bếp điệnxilanhpit-tôngkhông khínhiệt kếnước
(°C)20406080
(mL)29,331,233,435,3
  • a) Khuấy đều nước và chờ pit-tông đứng yên rồi mới đọc là để khí trong xilanh kịp có cùng nhiệt độ với nước.

    Đúng
  • b) Khi nhiệt độ của nước tăng từ 20 °C lên 40 °C, thể tích của khí tăng gấp đôi.

    Sai
  • c) Ở cả bốn lần đo, thương số đều xấp xỉ 0,10 mL/K.

    Đúng
  • d) Nếu đun nước tới 95 °C thì thể tích khí trong xilanh khoảng 36,8 mL.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Nhiệt kế đo nhiệt độ của nước, không đo trực tiếp nhiệt độ của khí. Khuấy làm nhiệt độ các phần nước đều nhau; khí nhận nhiệt từ nước qua thành xilanh nên nóng lên chậm hơn, và pit-tông chỉ đứng yên khi khí đã ngừng nở thêm. Lúc đó khí và nước đã cân bằng nhiệt, số chỉ của nhiệt kế mới đúng là nhiệt độ của khí.
  • b) Sai. Bảng cho thể tích chỉ tăng từ 29,3 mL lên 31,2 mL, tức khoảng 6,5%. Thể tích tỉ lệ với nhiệt độ tuyệt đối, mà nhiệt độ tuyệt đối chỉ tăng từ 293 K lên 313 K, khoảng 6,8%, chứ không tăng gấp đôi.
  • c) Đúng. Đổi nhiệt độ ra kelvin: 293 K, 313 K, 333 K, 353 K. Các thương số: (mL/K). Thương số gần như không đổi, đúng với định luật Charles.
  • d) Đúng. K. Với mL/K thì mL. Nếu tính nhầm theo nhiệt độ Celsius, mL, sẽ sai.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 4. Một quả bóng đá có thể tích 4,5 lít, coi như không đổi trong khi bơm. Lúc đầu, khí trong bóng có áp suất Pa. Mỗi lần bơm, bơm tay đẩy vào bóng 0,15 lít không khí lấy từ ngoài trời ở áp suất Pa. Coi nhiệt độ của khí luôn là 27 °C và không khí là khí lí tưởng.

  • a) Trong khi bơm, số phân tử khí trong bóng tăng dần, còn động năng tịnh tiến trung bình của các phân tử khí không đổi.

    Đúng
  • b) Áp suất khí trong bóng tăng dần là do mỗi phân tử khí va chạm vào vỏ bóng mạnh hơn trước.

    Sai
  • c) Lúc đầu, trong bóng có khoảng 0,18 mol khí.

    Đúng
  • d) Để áp suất khí trong bóng đạt Pa thì phải bơm 54 lần.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Sai

  • a) Đúng. Bơm đẩy thêm không khí vào nên số phân tử trong bóng tăng. chỉ phụ thuộc nhiệt độ, mà nhiệt độ khí giữ nguyên 27 °C.
  • b) Sai. Nhiệt độ không đổi nên các phân tử chuyển động nhanh như cũ, mỗi va chạm không mạnh hơn. Áp suất tăng vì số phân tử trong mỗi đơn vị thể tích tăng, nên mỗi giây có nhiều va chạm hơn lên mỗi đơn vị diện tích vỏ bóng: trong tăng còn không đổi.
  • c) Đúng. lít m³, K. mol.
  • d) Sai. Ở cùng nhiệt độ, số mol khí tỉ lệ với tích Khí có sẵn trong bóng cộng với khí bơm vào bằng khí trong bóng lúc sau: với lít. Suy ra lần. Con số 54 lần là kết quả khi quên lượng khí có sẵn trong bóng.

Công thức dùng: Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử (mở tab mới) · Áp suất theo động năng phân tử (mở tab mới) · Phương trình Clapeyron (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Khi hấp bánh bao, nước trong nồi hấp sôi ở 100 °C, hơi nước bốc lên làm chín bánh. Sau một mẻ hấp, lượng nước trong nồi giảm 0,25 kg do hóa hơi. Nhiệt hóa hơi riêng của nước ở 100 °C là J/kg. Nhiệt lượng mà phần nước này đã nhận để hóa hơi là bao nhiêu kJ (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 575 kJ

Mấu chốt. Nước đã ở nhiệt độ sôi nên nhiệt lượng nhận vào chỉ dùng để chuyển thể, không làm nhiệt độ tăng thêm.

  1. J.
  2. Đổi ra kilôjun: kJ.

Tự soát. Cùng 0,25 kg nước, đun từ 20 °C lên 100 °C chỉ cần J, tức 84 kJ. Hóa hơi tốn gấp gần 7 lần như vậy, đúng với nhận xét quen thuộc: làm nước hóa hơi tốn nhiệt hơn nhiều so với đun nóng nước.

Bẫy hay gặp. Để nguyên đơn vị jun sẽ ra 575 000, không ghi được vào 4 ô. Cộng thêm nhiệt lượng đun nóng nước là thừa, vì nước đã sôi sẵn ở 100 °C.

Công thức dùng: Nhiệt hóa hơi (mở tab mới)

Câu 2. Một phòng học dài 9,0 m, rộng 6,0 m, cao 3,5 m. Không khí trong phòng có nhiệt độ 27 °C và áp suất Pa. Coi không khí là khí lí tưởng có khối lượng mol 29 g/mol. Khối lượng không khí trong phòng là bao nhiêu kilôgam (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 220 kg

Mấu chốt. Tính số mol bằng phương trình Clapeyron rồi nhân với khối lượng mol. Mọi đại lượng để ở đơn vị SI.

  1. Thể tích phòng: m³; nhiệt độ K.
  2. mol.
  3. kg.

Tự soát. Khối lượng riêng của không khí trong phòng: kg/m³, đúng cỡ khối lượng riêng quen thuộc của không khí, khoảng 1,2 kg/m³.

Bẫy hay gặp. Thay thẳng 27 °C vào chỗ sẽ ra khoảng 2443 kg, gấp hơn 10 lần. Để mà không đổi ra 0,029 kg/mol thì ra khoảng 220 nghìn kilôgam, cũng vô lí.

Công thức dùng: Phương trình Clapeyron (mở tab mới) · Số mol (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 3. Mở cửa ngăn mát của tủ lạnh, không khí trong phòng ở 32 °C tràn vào đầy ngăn. Đóng cửa lại, coi ngăn mát kín hoàn toàn và thể tích khí trong ngăn không đổi. Ngay sau khi đóng cửa, khí trong ngăn có nhiệt độ 32 °C và áp suất 100 kPa. Khi khí trong ngăn được làm lạnh tới 4 °C, áp suất của nó là bao nhiêu kPa (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 90,8 kPa

Mấu chốt. Lượng khí và thể tích không đổi: áp suất tỉ lệ với nhiệt độ tuyệt đối.

  1. K, K.
  2. nên kPa.

Tự soát. Nhiệt độ tuyệt đối giảm khoảng 9% (từ 305 K xuống 277 K) thì áp suất cũng giảm khoảng 9%, còn khoảng 91 kPa. Áp suất trong ngăn thấp hơn áp suất không khí trong phòng. Đó là một lí do khiến cửa tủ lạnh vừa đóng được một lát mà mở lại thì thấy nặng hơn bình thường.

Bẫy hay gặp. Thay thẳng độ C: kPa. Khí chỉ lạnh đi 28 °C mà áp suất giảm còn một phần tám là vô lí.

Công thức dùng: Quá trình đẳng tích (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 4. Khí nóng trong một tủ sấy được coi là khí lí tưởng. Động năng tịnh tiến trung bình của một phân tử khí trong tủ là J. Nhiệt độ của khí trong tủ là bao nhiêu °C (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 127 °C

Mấu chốt. Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử chỉ phụ thuộc nhiệt độ tuyệt đối:

  1. K.
  2. °C.

Tự soát. Ở nhiệt độ phòng, khoảng 300 K, động năng này cỡ J. Ở đây động năng lớn hơn một phần ba nên nhiệt độ tuyệt đối cũng lớn hơn một phần ba: K, khớp.

Bẫy hay gặp. Quên trừ 273 sẽ ghi 400. Quên hệ số tính sẽ ra 600 K, tức 327 °C.

Công thức dùng: Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử (mở tab mới) · Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 5. Một xilanh đặt thẳng đứng, miệng ở trên, có pit-tông nhẹ tiết diện 10 cm² trượt không ma sát và không để khí lọt qua. Lúc đầu, cột không khí dưới pit-tông cao 20 cm và có áp suất bằng áp suất khí quyển Pa. Đặt nhẹ lên pit-tông một quả cân 5,0 kg (hình bên). Coi nhiệt độ khí không đổi. Khi pit-tông đã đứng yên, nó dịch xuống một đoạn bao nhiêu cm so với lúc đầu (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

khíkhí5,0 kg20 cmΔhLúc đầuKhi đã đặt quả cân
Lời giải

Đáp số: 6,6 cm

Mấu chốt. Khi pit-tông cân bằng, khí bên dưới chịu cả áp suất khí quyển lẫn áp suất do trọng lượng quả cân gây ra. Nhiệt độ không đổi nên dùng định luật Boyle.

  1. Áp suất do quả cân gây ra: Pa.
  2. Áp suất khí lúc sau: Pa.
  3. Tiết diện không đổi nên thể tích tỉ lệ với chiều cao cột khí: suy ra cm.
  4. Pit-tông dịch xuống: cm.

Tự soát. Áp suất tăng 1,49 lần thì chiều cao cột khí giảm đúng 1,49 lần: cm. Quả cân 5,0 kg đè lên tiết diện nhỏ 10 cm² làm áp suất tăng gần một nửa áp suất khí quyển, nên cột khí ngắn đi khoảng một phần ba là hợp lí.

Bẫy hay gặp. Đề hỏi đoạn pit-tông dịch xuống, không hỏi chiều cao cột khí lúc sau: ghi 13,4 là sai. Quên áp suất khí quyển, lấy Pa, sẽ ra cột khí dài thêm, vô lí khi pit-tông bị đè thêm.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới) · Khối lượng riêng, áp suất (mở tab mới) · Trọng lực, trọng lượng (mở tab mới)

Câu 6. Hai bình A và B nối với nhau bằng một ống nhỏ có khóa K (hình bên). Lúc đầu khóa đóng: bình A có dung tích 2,0 lít, chứa khí ở áp suất 300 kPa; bình B có dung tích 3,0 lít, chứa cùng loại khí ở áp suất 100 kPa. Mở khóa K cho khí hai bình thông nhau. Coi nhiệt độ khí không đổi và bỏ qua thể tích của ống nối. Khi đã cân bằng, áp suất khí trong hai bình là bao nhiêu kPa (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

KA2,0 lít300 kPaB3,0 lít100 kPa
Lời giải

Đáp số: 180 kPa

Mấu chốt. Ở cùng nhiệt độ, số mol khí tỉ lệ với tích Mở khóa thì khí không thoát ra ngoài, nên tổng số mol khí được giữ nguyên.

  1. Từ với không đổi: cho
  2. kPa.

Tự soát. Áp suất chung phải nằm giữa 100 kPa và 300 kPa, và gần 100 kPa hơn vì bình B lớn hơn bình A. Kết quả 180 kPa thỏa cả hai điều đó.

Bẫy hay gặp. Lấy trung bình cộng hai áp suất được 200 kPa. Cách đó chỉ đúng khi hai bình có cùng dung tích.

Công thức dùng: Phương trình Clapeyron (mở tab mới) · Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.