MentorLab

Lời giải chuyên đề Vật lí nhiệt

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 2711

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề luyện chuyên đề Vật lí nhiệt · Môn Vật lí 12

Thời gian làm bài 50 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề2711

Cho biết: J/(mol.K); hạt/mol.

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Rót nước từ chai ra bát, nước đổi hình dạng theo cái bát nhưng thể tích vẫn như cũ. Theo mô hình động học phân tử, đó là vì các phân tử nước

sắp xếp có trật tự và dao động quanh những vị trí cân bằng cố định.
ở gần nhau và dao động quanh những vị trí cân bằng luôn dịch chuyển.
ở rất xa nhau và chuyển động hỗn loạn về mọi phía.
ở rất gần nhau nhưng hoàn toàn không hút nhau.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Hai tính chất cần hai lí do. Giữ được thể tích vì các phân tử ở gần nhau, lực hút giữa chúng còn lớn. Đổi được hình dạng vì chỗ cân bằng của chúng không cố định.

  1. Ở thể lỏng, mỗi phân tử dao động quanh một vị trí cân bằng, nhưng vị trí này luôn dịch chuyển. Nhờ vậy chất lỏng chảy được và lấy hình dạng của bình chứa, còn khoảng cách giữa các phân tử gần như không đổi nên thể tích giữ nguyên.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Cách sắp xếp này là của chất rắn kết tinh, nhờ vậy chất rắn giữ được cả hình dạng lẫn thể tích.
  • C. Mô tả này ứng với chất khí: các phân tử bay tự do nên khí chiếm hết bình chứa, không có thể tích riêng.
  • D. Nếu không có lực hút, các phân tử sẽ tản ra như chất khí và nước không giữ được thể tích.

Câu 2. Ở ruộng muối ven biển, nước biển được dẫn vào những ô ruộng nông, phơi nắng vài ngày thì cạn, để lại muối. Trong thời gian đó, nước trong ruộng chỉ ấm tới khoảng 40 °C. Nước trong ruộng cạn dần là nhờ

sự bay hơi, diễn ra ở mặt thoáng chất lỏng ở mọi nhiệt độ.
sự sôi, vì nước nhận nhiệt liên tục từ ánh nắng.
nước thấm hết xuống đất, còn muối bị giữ lại trên mặt ruộng.
sự thăng hoa của nước dưới ánh nắng mạnh.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Nước thành hơi khi còn xa nhiệt độ sôi thì đó là bay hơi. Ruộng muối làm nông và rộng để mặt thoáng lớn, thêm nắng và gió thì hơi nước thoát đi nhanh.

  1. Ở mặt thoáng luôn có những phân tử nước đủ nhanh để thoát ra ngoài, ở bất kì nhiệt độ nào. Muối không bay hơi nên nằm lại khi nước cạn.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Nước chỉ sôi khi nóng tới nhiệt độ sôi, khoảng 100 °C, muối hòa tan còn làm nhiệt độ sôi cao hơn một chút. Ở 40 °C nước chỉ bay hơi ở mặt thoáng.
  • C. Muối tan trong nước, nước thấm đi thì mang muối theo. Nền ruộng muối được nện chặt chính là để nước không thấm.
  • D. Thăng hoa là chất rắn chuyển thẳng sang thể khí, còn ở đây nước đang ở thể lỏng.

Câu 3. Xoa một ít cồn lên mu bàn tay, ta thấy chỗ đó mát lạnh trong lúc cồn bay hơi. Theo mô hình động học phân tử, chất lỏng bay hơi thì phần còn lại lạnh đi vì

những phân tử chuyển động chậm nhất dễ thoát ra khỏi mặt chất lỏng nhất.
cồn có nhiệt độ sôi thấp nên lúc nào cũng lạnh hơn các vật xung quanh.
những phân tử có động năng lớn thoát ra, động năng trung bình của các phân tử còn lại giảm.
lớp hơi cồn phủ trên da ngăn nhiệt từ không khí truyền vào da.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Nhiệt độ phản ánh động năng trung bình của các phân tử. Bay hơi lấy đi đúng những phân tử nhanh nhất, nên trung bình của số còn lại tụt xuống.

  1. Muốn rời khỏi mặt chất lỏng, phân tử phải thắng lực hút của các phân tử bên cạnh, chỉ phân tử có động năng đủ lớn mới làm được.
  2. Mỗi phân tử thoát ra mang theo phần động năng lớn hơn mức trung bình, nên cồn còn lại nguội đi và lấy nhiệt từ da.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Ngược lại, phân tử chậm không đủ động năng để thắng lực hút của các phân tử bên cạnh.
  • B. Để trong phòng đủ lâu, cồn có nhiệt độ bằng nhiệt độ phòng. Nhiệt độ sôi thấp chỉ cho biết cồn bay hơi nhanh.
  • D. Lớp hơi không ngăn được nhiệt. Da mát là vì mất nhiệt cho cồn đang bay hơi.

Sử dụng các thông tin sau cho Câu 4 và Câu 5. Đồ thị bên cho nhiệt độ sôi của nước theo độ cao so với mực nước biển.

1000200030000909510085h (m)ts (°C)

Câu 4. Ở Đà Lạt, độ cao khoảng 1500 m, nước sôi ở nhiệt độ xấp xỉ

100 °C.
95 °C.
90 °C.
105 °C.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Dóng từ m lên đường đồ thị rồi sang trục nhiệt độ.

  1. Đồ thị đi xuống đều: cứ lên cao 300 m thì nhiệt độ sôi giảm 1 °C. Tại m, °C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nước sôi ở 100 °C khi áp suất bên ngoài bằng áp suất tiêu chuẩn, tức ở gần mực nước biển.
  • C. Lấy độ giảm 10 °C, gấp đôi độ giảm thật; 90 °C là nhiệt độ sôi ở độ cao 3000 m.
  • D. Lên cao thì nhiệt độ sôi giảm chứ không tăng.

Câu 5. Theo đồ thị, càng lên cao nước sôi ở nhiệt độ càng thấp. Nguyên nhân chính là càng lên cao

nhiệt độ không khí càng thấp.
không khí càng ít oxygen.
nước càng chứa ít muối khoáng.
áp suất khí quyển càng nhỏ.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Nước sôi khi bọt hơi hình thành được ngay trong lòng chất lỏng. Muốn vậy, áp suất hơi trong bọt phải bằng áp suất đè lên mặt nước. Áp suất bên ngoài càng nhỏ thì nhiệt độ cần đạt tới càng thấp.

  1. Lên cao, lớp không khí phía trên mỏng đi nên áp suất khí quyển giảm. Ở độ cao 3000 m, áp suất chỉ còn khoảng 70% so với ở mặt biển, và nước sôi ở khoảng 90 °C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Không khí lạnh chỉ làm nước lâu sôi, không làm đổi nhiệt độ sôi. Trong nồi áp suất ở đồng bằng, nước sôi trên 100 °C dù không khí xung quanh vẫn như cũ.
  • B. Lượng oxygen ảnh hưởng tới ngọn lửa của bếp, không ảnh hưởng tới nhiệt độ sôi của nước.
  • C. Muối khoáng trong nước uống quá ít, không thể làm nhiệt độ sôi lệch tới vài độ.

Câu 6. Một chai thủy tinh đổ đầy nước, vặn kín nắp rồi để quên trong ngăn đá tủ lạnh. Nước đông đặc và chai bị nứt. Nguyên nhân là khi nước đông đặc,

các phân tử nước liên kết thành mạng tinh thể có nhiều khoảng trống nên thể tích tăng.
nước hút thêm hơi nước trong ngăn đá nên khối lượng tăng.
từng phân tử nước nở to ra khi bị làm lạnh.
không khí còn sót trong chai bị làm lạnh nên áp suất tăng.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Nước là chất hiếm hoi nở ra khi đông đặc. Cùng một khối lượng, nước đá chiếm thể tích lớn hơn nước lỏng khoảng 9%, vì thế đá nổi trên nước.

  1. Khi đông đặc, các phân tử nước xếp thành mạng tinh thể. Mạng này rỗng hơn cách sắp xếp ở thể lỏng nên cùng khối lượng mà thể tích lớn hơn.
  2. Chai đầy và kín không còn chỗ cho phần thể tích tăng thêm nên bị nứt.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Chai vặn kín nên khối lượng nước trong chai không đổi.
  • C. Kích thước phân tử không đổi. Thứ thay đổi là cách các phân tử sắp xếp và khoảng cách giữa chúng.
  • D. Khí bị làm lạnh trong thể tích không đổi thì áp suất giảm chứ không tăng.

Câu 7. Trường hợp nào sau đây nội năng của vật thay đổi chủ yếu nhờ truyền nhiệt?

Lưỡi dao nóng lên khi được mài trên đá mài.
Hai bàn tay ấm lên khi xoa mạnh vào nhau.
Miếng thịt đông lạnh mềm ra khi được ngâm trong chậu nước.
Miếng thép nóng lên khi bị búa đập liên tục.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Nội năng thay đổi theo hai cách: thực hiện công và truyền nhiệt. Có lực ma sát hay lực va chạm làm dịch chuyển vật là thực hiện công. Hai vật khác nhiệt độ tiếp xúc nhau, không có lực nào sinh công, là truyền nhiệt.

  1. Nước trong chậu ấm hơn miếng thịt nên truyền nhiệt cho thịt, nội năng của thịt tăng và đá trong thịt tan dần. Không có lực nào thực hiện công ở đây.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lực ma sát giữa đá mài và lưỡi dao thực hiện công.
  • B. Lực ma sát giữa hai bàn tay thực hiện công.
  • D. Búa thực hiện công lên miếng thép qua mỗi lần va chạm.

Công thức dùng: Định luật I của nhiệt động lực học (mở tab mới)

Câu 8. Trong kì nổ của một động cơ xăng, khí trong xilanh nhận nhiệt lượng 900 J do nhiên liệu cháy tỏa ra, truyền cho thành xilanh nhiệt lượng 210 J và đẩy pit-tông, thực hiện một công 340 J. Trong kì này, nội năng của khí

tăng 560 J.
tăng 1030 J.
tăng 770 J.
tăng 350 J.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Định luật I của nhiệt động lực học: Dòng năng lượng nào đi vào khí mang dấu dương, đi ra khỏi khí mang dấu âm.

  1. Nhiệt lượng khí nhận được tính gộp: J.
  2. Khí đẩy pit-tông tức là khí sinh công: J.
  3. J. Nội năng tăng 350 J.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên phần nhiệt khí truyền cho thành xilanh:
  • B. Lấy J, trong khi khí sinh công thì
  • C. Cộng thêm 210 J, trong khi đó là nhiệt lượng khí mất đi.

Công thức dùng: Định luật I của nhiệt động lực học (mở tab mới)

Câu 9. Một quả bóng đá đã bơm căng được để ngoài nắng. Coi thể tích quả bóng không đổi. Trong một khoảng thời gian, khí trong bóng nhận nhiệt lượng 120 J. Trong khoảng thời gian đó, nội năng của khí

tăng 120 J, vì thể tích không đổi nên khí không thực hiện công.
không đổi, vì nhiệt lượng nhận vào chuyển hết thành công đẩy vỏ bóng.
tăng ít hơn 120 J, vì một phần nhiệt lượng dùng để làm tăng áp suất khí.
tăng nhiều hơn 120 J, vì vỏ bóng căng ép lên khí, thực hiện thêm công lên khí.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Công trong định luật I đi kèm sự thay đổi thể tích. Thể tích không đổi thì nhiệt lượng nhận vào bao nhiêu thì nội năng tăng bấy nhiêu.

  1. không đổi nên do đó J.
  2. Áp suất khí có tăng, nhưng đó là hệ quả của việc các phân tử chuyển động nhanh hơn khi nội năng tăng, không phải một khoản năng lượng riêng.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Vỏ bóng không dịch chuyển thì khí không sinh công.
  • C. Áp suất tăng là biểu hiện của nội năng tăng, không lấy thêm năng lượng nào.
  • D. Vỏ có ép lên khí nhưng khí không co lại, điểm đặt của lực ép không dịch chuyển nên lực này không sinh công.

Công thức dùng: Định luật I của nhiệt động lực học (mở tab mới)

Câu 10. Phát biểu nào sau đây đúng về nhiệt độ 0 K?

Đó là nhiệt độ nóng chảy của nước đá ở áp suất tiêu chuẩn.
Đó là giới hạn dưới của nhiệt độ, ứng với khoảng °C.
Đó là nhiệt độ ứng với 273 °C, vì
Có thể làm lạnh một vật xuống dưới 0 K nếu dùng máy lạnh đủ mạnh.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Thang Kelvin đặt mốc 0 ở độ không tuyệt đối, nơi chuyển động nhiệt của các phân tử yếu nhất có thể. Không có nhiệt độ nào thấp hơn, nên nhiệt độ tuyệt đối không bao giờ âm.

  1. Từ với thì °C. Trong phòng thí nghiệm, người ta tiến rất gần mốc này nhưng không đạt tới được.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nước đá nóng chảy ở 0 °C, tức 273 K.
  • C. Rút từ được °C. Phương án này sai dấu.
  • D. 0 K là giới hạn không đạt tới được, càng không thể xuống thấp hơn.

Công thức dùng: Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 11. Một thanh sắt và một miếng gỗ để lâu trong cùng một phòng. Sờ tay vào, ta thấy thanh sắt lạnh hơn. Nhận định đúng là

thanh sắt có nhiệt độ thấp hơn miếng gỗ.
sắt có nhiệt dung riêng lớn hơn gỗ nên lấy của tay nhiều nhiệt hơn.
hai vật cùng nhiệt độ, nhưng sắt dẫn nhiệt tốt nên lấy nhiệt từ tay nhanh hơn.
miếng gỗ tự tỏa nhiệt nên ấm hơn thanh sắt.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Các vật để lâu trong một phòng đều đã cân bằng nhiệt với không khí nên có cùng nhiệt độ. Tay không đo được nhiệt độ của vật, tay chỉ cảm thấy da mình mất nhiệt nhanh hay chậm. Muốn biết nhiệt độ thì phải dùng nhiệt kế.

  1. Da tay ấm hơn hai vật, khoảng 33 °C so với chừng 25 °C, nên khi chạm vào thì nhiệt truyền từ tay sang vật.
  2. Sắt dẫn nhiệt tốt, nhiệt từ chỗ tiếp xúc truyền nhanh vào sâu trong thanh sắt nên da nguội nhanh và ta thấy lạnh. Gỗ dẫn nhiệt kém, lớp gỗ ngay chỗ tiếp xúc ấm lên rồi giữ nhiệt lại, da nguội chậm.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Để lâu trong phòng, hai vật đã cân bằng nhiệt với không khí nên cùng nhiệt độ. Tay chỉ cảm nhận nhiệt bị lấy đi nhanh hay chậm.
  • B. Sắt có nhiệt dung riêng khoảng 460 J/(kg.K), nhỏ hơn nhiều so với gỗ, cỡ 1700 J/(kg.K). Cảm giác lạnh do tốc độ dẫn nhiệt quyết định.
  • D. Gỗ không tự sinh nhiệt. Gỗ dẫn nhiệt kém nên chỗ da chạm vào nguội chậm.

Câu 12. Một nhiệt kế chất lỏng cần đo được nhiệt độ từ °C đến 105 °C. Bảng sau cho nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi ở áp suất tiêu chuẩn của bốn chất, tính theo kelvin. Chất lỏng dùng được cho nhiệt kế này là

ChấtThủy ngânEthanolNướcToluene
Nhiệt độ nóng chảy (K)234159273178
Nhiệt độ sôi (K)630351373384
thủy ngân.
ethanol.
nước.
toluene.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Chất trong nhiệt kế phải còn là chất lỏng trên suốt thang đo: đông đặc dưới °C và sôi trên 105 °C. Đổi hai đầu thang đo ra kelvin rồi so với bảng.

  1. °C ứng với 223 K, 105 °C ứng với 378 K.
  2. Cần nhiệt độ nóng chảy dưới 223 K và nhiệt độ sôi trên 378 K. Chỉ toluene thỏa cả hai: 178 K và 384 K.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Thủy ngân đông đặc ở 234 K, tức khoảng °C, nên không đo được tới °C.
  • B. Ethanol sôi ở 351 K, tức khoảng 78 °C, nên không đo được tới 105 °C.
  • C. Nước chỉ ở thể lỏng từ 0 °C đến 100 °C, hụt cả hai đầu thang đo.

Công thức dùng: Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 13. Nhiệt dung riêng của nhôm là 880 J/(kg.K). Điều này có nghĩa là

muốn 1 kg nhôm nóng thêm 1 K thì phải truyền cho nó nhiệt lượng 880 J.
1 kg nhôm ở nhiệt độ 1 K chứa nhiệt lượng 880 J.
muốn 880 kg nhôm nóng thêm 1 K thì phải truyền cho nó nhiệt lượng 1 J.
muốn 1 kg nhôm nóng chảy hoàn toàn thì phải truyền cho nó nhiệt lượng 880 J.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Đọc đơn vị là ra ý nghĩa: J/(kg.K) là số jun cho mỗi kilôgam chất và mỗi kelvin nhiệt độ tăng thêm.

  1. Từ với kg và K thì J.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Vật không "chứa" nhiệt lượng. Nhiệt lượng là phần năng lượng truyền đi, và nhiệt dung riêng gắn với độ tăng nhiệt độ chứ không gắn với một nhiệt độ cụ thể.
  • C. Đảo vai trò của jun và kilôgam trong đơn vị.
  • D. Phương án này mô tả nhiệt nóng chảy riêng, một đại lượng khác. Mỗi kilôgam nhôm đã ở nhiệt độ nóng chảy 660 °C cần thêm khoảng J mới chảy lỏng hết.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 14. Lấy 1,0 kg nước đá ở °C từ ngăn đá ra, đồng thời rót 1,0 kg nước ở 10 °C vào một bình khác. Truyền cho mỗi khối nhiệt lượng 4,2 kJ. Cho nhiệt dung riêng của nước đá là 2100 J/(kg.K), của nước là 4200 J/(kg.K); bỏ qua nhiệt trao đổi với môi trường. Sau khi nhận nhiệt,

cả hai khối đều nóng thêm 1,0 °C, vì cùng là nước.
khối nước đá nóng thêm 0,5 °C, khối nước nóng thêm 1,0 °C.
khối nước đá nóng thêm 2,0 °C, khối nước nóng thêm 1,0 °C.
một phần nước đá tan ra, nhiệt độ của nó giữ nguyên °C.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Nhiệt dung riêng phụ thuộc vào thể của chất. Cùng là nhưng nước đá có nhiệt dung riêng chỉ bằng một nửa nước lỏng, nên cùng nhiệt lượng nó nóng lên gấp đôi.

  1. Nước đá: °C, lên °C, vẫn chưa tan.
  2. Nước: °C, lên 11 °C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nhiệt dung riêng của nước đá chỉ bằng khoảng một nửa của nước lỏng.
  • B. Nhân với tỉ số nhiệt dung riêng thay vì chia. Nhiệt dung riêng càng nhỏ thì vật càng nóng lên nhiều.
  • D. Nước đá chỉ tan ở 0 °C. Ở °C, nó nhận nhiệt thì nóng lên trước.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 15. Bảng sau cho khối lượng mol và nhiệt dung riêng của bốn kim loại ở nhiệt độ phòng. Dựa vào quy luật liên hệ giữa và rút ra từ bảng, nhiệt dung riêng của bạc ( g/mol) xấp xỉ

Kim loạiNhômSắtĐồngChì
(g/mol)275664207
(J/(kg.K))880460380130
300 J/(kg.K).
230 J/(kg.K).
460 J/(kg.K).
2700 J/(kg.K).
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Kim loại có nguyên tử càng nặng thì nhiệt dung riêng càng nhỏ. Nhân thử với tức tính nhiệt lượng làm 1 mol kim loại nóng thêm 1 K, sẽ thấy cả bốn kim loại cho gần cùng một số.

  1. Tích của nhôm, sắt, đồng, chì lần lượt là J/(mol.K), trung bình khoảng 25 J/(mol.K).
  2. Mỗi mol kim loại có cùng số nguyên tử nên để nóng thêm 1 K, mỗi nguyên tử nhận gần như cùng một nhiệt lượng dù là nguyên tử của kim loại nào.
  3. Với bạc: J/(kg.K). Giá trị đo được của bạc là khoảng 235 J/(kg.K).

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nội suy theo đường thẳng giữa đồng và chì. Nhiệt dung riêng tỉ lệ nghịch với chứ không giảm đều theo
  • C. Lấy trung bình cộng nhiệt dung riêng của bốn kim loại, bỏ qua sự phụ thuộc vào
  • D. Nhân 25 J/(mol.K) với 108 thay vì chia cho 0,108 kg/mol.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Số mol (mở tab mới)

Câu 16. Trên tàu cá, người ta ướp cá bằng nước đá xay. Cùng một khối lượng, nước đá ở 0 °C giữ lạnh cá lâu hơn hẳn nước lạnh ở 0 °C, chủ yếu vì

nước đá có nhiệt dung riêng lớn hơn nước lỏng.
nước đá có nhiệt độ thấp hơn nước lạnh.
nước đá dẫn nhiệt kém nên nhiệt từ cá không truyền sang được.
nước đá phải nhận thêm nhiệt nóng chảy rất lớn rồi mới bắt đầu nóng lên.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Thứ giữ lạnh được cá là khả năng nhận nhiệt mà nhiệt độ không tăng. Nước đá có sẵn một kho như vậy: nhiệt nóng chảy.

  1. Mỗi kilôgam nước đá ở 0 °C phải nhận J mới tan hết, suốt thời gian đó nhiệt độ giữ ở 0 °C.
  2. Cùng nhiệt lượng ấy đủ làm 1 kg nước ở 0 °C nóng lên khoảng °C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Ngược lại, nhiệt dung riêng của nước đá chỉ bằng khoảng một nửa của nước lỏng.
  • B. Đề cho cả hai cùng ở 0 °C.
  • C. Nước đá dẫn nhiệt còn tốt hơn nước lỏng. Hơn nữa, muốn giữ lạnh thì phải lấy được nhiệt từ cá chứ không phải ngăn nhiệt.

Công thức dùng: Nhiệt nóng chảy (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 17. Khi luộc rau ở vùng đồng bằng, nồi nước đã sôi mà vặn bếp to lửa hơn thì

nhiệt độ nước vẫn khoảng 100 °C, nước hóa hơi nhanh hơn.
nhiệt độ nước tăng lên trên 100 °C, rau chín nhanh hơn.
nhiệt độ nước giảm xuống, vì nước hóa hơi mạnh lấy đi nhiều nhiệt.
nhiệt độ nước vẫn khoảng 100 °C, nước hóa hơi nhanh như cũ.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Trong lúc sôi, nhiệt cấp thêm chỉ dùng để hóa hơi, nhiệt độ giữ ở nhiệt độ sôi.

  1. Áp suất trên mặt nước không đổi nên nhiệt độ sôi không đổi, khoảng 100 °C.
  2. Mỗi giây nước nhận nhiều nhiệt hơn, nên mỗi giây có nhiều nước hóa hơi hơn: khối lượng hóa hơi mỗi giây bằng nhiệt lượng nhận được mỗi giây chia cho nhiệt hóa hơi riêng.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Muốn nước sôi trên 100 °C phải tăng áp suất trên mặt nước, như trong nồi áp suất. Vặn to lửa thì không làm được việc đó.
  • C. Nhiệt độ sôi được giữ ổn định, hóa hơi chỉ lấy đi đúng phần nhiệt bếp cấp thêm.
  • D. Nhiệt độ không đổi không có nghĩa là tốc độ hóa hơi không đổi. Bếp cấp nhiệt nhanh hơn thì nước hóa hơi nhanh hơn.

Công thức dùng: Nhiệt hóa hơi (mở tab mới)

Câu 18. Để đúc chì lưới đánh cá, một người nấu 2,0 kg chì ban đầu ở 27 °C. Chì có nhiệt độ nóng chảy 327 °C, nhiệt dung riêng 130 J/(kg.K) và nhiệt nóng chảy riêng J/kg. Bỏ qua nhiệt dung của nồi và nhiệt thất thoát. Khi chì đã nhận nhiệt lượng 100 kJ thì trong nồi có

2,0 kg chì lỏng ở 327 °C.
0,44 kg chì lỏng và 1,56 kg chì rắn ở 327 °C.
0,88 kg chì lỏng và 1,12 kg chì rắn ở 327 °C.
2,0 kg chì rắn ở khoảng 410 °C.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Chì rắn phải nóng tới 327 °C rồi mới bắt đầu chảy, và trong lúc chảy nhiệt độ đứng yên ở đó. Trừ phần nhiệt của giai đoạn nung ra trước, phần còn lại quyết định có bao nhiêu chì chảy.

  1. Nung 2,0 kg chì từ 27 °C lên 327 °C cần J, tức 78 kJ.
  2. Còn lại kJ. Ở 327 °C, phần nhiệt này làm chì nóng chảy, nhiệt độ không tăng thêm.
  3. Khối lượng chì đã chảy: kg. Muốn chảy hết 2,0 kg phải có thêm 50 kJ, nên trong nồi còn 1,12 kg chì rắn, cả nồi ở 327 °C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Thấy 100 kJ lớn hơn nhiệt nóng chảy của cả khối là 50 kJ rồi cho chì chảy hết, quên rằng 78 kJ đầu tiên chỉ để nung chì lên 327 °C.
  • B. Lấy là tỉ lệ chì đã chảy nhưng ghi luôn thành khối lượng, quên nhân với 2,0 kg.
  • D. Bỏ qua sự nóng chảy, cho cả 100 kJ làm chì nóng lên: °C. Chì chưa chảy hết thì không thể nóng quá 327 °C.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Nhiệt nóng chảy (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Một học sinh đo nhiệt độ trong lò nướng bằng cặp nhiệt điện: hai dây kim loại khác loại được hàn với nhau ở hai đầu, tạo thành hai mối hàn, một milivôn kế mắc xen vào một dây (hình bên). Mối hàn lạnh luôn được giữ trong nước đá đang tan, mối hàn nóng đặt ở chỗ cần đo. Trong khoảng nhiệt độ của thí nghiệm, số chỉ của milivôn kế tỉ lệ thuận với hiệu nhiệt độ giữa hai mối hàn. Khi mối hàn nóng nằm trong hơi nước đang sôi ở áp suất tiêu chuẩn, milivôn kế chỉ 4,10 mV; khi mối hàn nóng nằm trong lò, milivôn kế chỉ 9,02 mV. Nhiệt độ theo thang Fahrenheit (°F) liên hệ với nhiệt độ Celsius (°C) theo công thức

lò nướngmVmối hàn lạnh trong nước đámối hàn nóng trong lò
  • a) Hơi nước đang sôi ở áp suất tiêu chuẩn có nhiệt độ 373 K.

    Đúng
  • b) Nhiệt độ trong lò là 220 °C.

    Đúng
  • c) Khi số chỉ của milivôn kế tăng thêm 0,41 mV, nhiệt độ lò tính theo thang Fahrenheit tăng thêm 50 °F.

    Sai
  • d) Giả sử lần đo trong hơi nước sôi vẫn làm đúng như trên, nhưng lúc đo lò, mối hàn lạnh bị để ngoài không khí ở 30 °C mà học sinh không biết và vẫn tính như cũ. Khi đó nhiệt độ lò tính ra thấp hơn nhiệt độ thật 30 °C.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Đúng. Hơi nước đang sôi ở áp suất tiêu chuẩn có nhiệt độ 100 °C, tức K.
  • b) Đúng. Mối hàn lạnh ở 0 °C nên tỉ lệ thuận với nhiệt độ Celsius của mối hàn nóng: 100 °C ứng với 4,10 mV. Trong lò: °C.
  • c) Sai. Cứ 4,10 mV ứng với 100 °C nên 0,41 mV ứng với 10 °C. Số 32 trong công thức chỉ dời mốc, không ảnh hưởng tới độ chênh lệch, độ chênh lệch chỉ nhân với 1,8: °F. Lấy là đổi độ chênh lệch như đổi một nhiệt độ. Trên thang Kelvin, độ chênh lệch giữ nguyên 10 K.
  • d) Đúng. tỉ lệ với hiệu nhiệt độ hai mối hàn: mV. Tính như cũ được °C, thấp hơn nhiệt độ thật đúng 30 °C. Vì thế dùng cặp nhiệt điện thì luôn phải biết nhiệt độ của mối hàn lạnh.

Công thức dùng: Đổi thang nhiệt độ (mở tab mới) · Thang Fahrenheit (mở tab mới)

Câu 2. Trong một mô hình của thí nghiệm Joule, hai quả nặng, mỗi quả 12 kg, treo vào hai sợi dây vắt qua ròng rọc và quấn quanh trục của bộ cánh khuấy. Bộ cánh khuấy nằm trong một bình cách nhiệt chứa 0,80 kg nước. Mỗi lần thả, hai quả nặng rơi chậm, gần như đều, được 1,5 m và làm cánh khuấy quay. Sau mỗi lần, người ta kéo hai quả nặng lên mà không làm cánh khuấy quay. Sau 20 lần thả, nhiệt độ nước tăng thêm 2,0 °C. Lấy m/s², bỏ qua ma sát ở ròng rọc và ở trục, bỏ qua động năng của quả nặng.

  • a) Nội năng của nước tăng nhờ cánh khuấy thực hiện công lên nước.

    Đúng
  • b) Sau 20 lần thả, cánh khuấy đã thực hiện tổng cộng một công xấp xỉ 3,5 kJ.

    Sai
  • c) Nếu mỗi lần thả, hai quả nặng rơi được 3,0 m nhưng chỉ thả 10 lần thì nhiệt độ nước tăng thêm 1,0 °C.

    Sai
  • d) Biết 1 calo là nhiệt lượng làm 1 g nước nóng thêm 1 °C, và bình cùng bộ cánh khuấy hấp thụ nhiệt như 40 g nước. Số liệu cho thấy công 4,2 J có cùng tác dụng nhiệt như 1 calo.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Said) Đúng

  • a) Đúng. Bình cách nhiệt, nước không nhận nhiệt từ vật nào nóng hơn. Cánh khuấy quay đẩy nước chuyển động, công đó làm các phân tử nước chuyển động nhanh hơn, nội năng tăng.
  • b) Sai. Quả nặng rơi đều nên toàn bộ thế năng mất đi được truyền qua dây cho cánh khuấy. Có hai quả nặng: J, khoảng 7,1 kJ. Ra 3,5 kJ là mới tính một quả nặng.
  • c) Sai. Tổng công tỉ lệ với tích của số lần thả và quãng rơi: Công như cũ nên nhiệt độ nước vẫn tăng 2,0 °C. Nội năng tăng theo tổng công nhận được, công đó chia làm bao nhiêu lần cũng vậy.
  • d) Đúng. Nước và bình tương đương g nước, nóng thêm 2,0 °C, nên nhận cal. Công đã thực hiện là 7056 J. Vậy J ứng với 1 cal. Joule đo được tỉ lệ này, khoảng 4,2 J cho mỗi calo, từ đó công và nhiệt lượng được đo chung bằng jun.

Công thức dùng: Định luật I của nhiệt động lực học (mở tab mới) · Thế năng trọng trường (mở tab mới)

Câu 3. Để hâm sữa, một người đặt bình chứa 0,20 kg sữa ở 9 °C vào một bát chứa 0,40 kg nước ấm ở 50 °C. Hai cảm biến ghi nhiệt độ của nước và của sữa theo thời gian được đồ thị bên. Coi sữa và nước chỉ trao đổi nhiệt với nhau, bỏ qua nhiệt dung của bình sữa và của bát. Nhiệt dung riêng của nước là 4200 J/(kg.K).

24681093750τ (phút)t (°C)Onướcsữa
  • a) Nhiệt truyền từ nước sang sữa cho tới khi hai bên cùng có nhiệt độ 37 °C.

    Đúng
  • b) Nhiệt độ của sữa tăng nhanh nhất ở những phút đầu, khi chênh lệch nhiệt độ giữa nước và sữa lớn nhất.

    Đúng
  • c) Sữa có nhiệt dung riêng vào khoảng 1950 J/(kg.K).

    Sai
  • d) Lúc nước còn 44 °C thì sữa đã ấm lên tới khoảng 15 °C.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Sai

  • a) Đúng. Nhiệt tự truyền từ vật nóng hơn sang vật lạnh hơn và dừng khi hai vật cùng nhiệt độ. Trên đồ thị, hai đường cùng tiến về 37 °C.
  • b) Đúng. Đường của sữa dốc nhất lúc đầu rồi thoải dần. Chênh lệch nhiệt độ càng lớn thì nhiệt truyền qua mỗi giây càng nhiều, nhiệt độ thay đổi càng nhanh.
  • c) Sai. Nước tỏa: J. Sữa thu đúng chừng ấy khi nóng thêm 28 °C: J/(kg.K). Quên rằng nước nặng gấp đôi sữa thì ra J/(kg.K).
  • d) Sai. Ở mọi thời điểm, nhiệt nước đã tỏa bằng nhiệt sữa đã thu. Tới lúc cân bằng, nước giảm 13 °C còn sữa tăng 28 °C, nên độ tăng của sữa luôn bằng độ giảm của nước. Nước giảm 6 °C thì sữa tăng °C, lên khoảng 22 °C. Cho rằng hai bên đổi nhiệt độ như nhau thì mới ra 15 °C.

Công thức dùng: Cân bằng nhiệt (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới)

Câu 4. Trong một lò chưng cất tinh dầu sả, hơi nước ở 100 °C cuốn theo hơi tinh dầu đi qua một ống xoắn ngâm trong bể nước làm mát. Trong ống, hơi ngưng tụ thành chất lỏng rồi chảy ra ở 30 °C. Mỗi giờ thu được 12 kg chất lỏng, coi toàn bộ là nước. Nước làm mát vào bể từ đáy, ngay chỗ ống xoắn đi ra, với nhiệt độ 25 °C, rồi tràn ra ở miệng bể với nhiệt độ 40 °C. Các nhiệt độ này không đổi theo thời gian. Cho nhiệt dung riêng của nước là 4200 J/(kg.K), nhiệt hóa hơi riêng của nước ở 100 °C là J/kg, khối lượng riêng của nước là 1,0 kg/lít. Bỏ qua nhiệt trao đổi với môi trường.

  • a) Trong ống xoắn, hơi nước ngưng tụ và tỏa nhiệt cho nước làm mát.

    Đúng
  • b) Phần nhiệt do hơi nước tỏa ra khi ngưng tụ chiếm khoảng một nửa nhiệt lượng mà nước làm mát nhận được.

    Sai
  • c) Mỗi giờ, nước làm mát nhận nhiệt lượng xấp xỉ J.

    Đúng
  • d) Mỗi giờ có khoảng 490 lít nước làm mát chảy qua bể.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Ngưng tụ là quá trình ngược của hóa hơi: ở cùng nhiệt độ, nước nhận bao nhiêu nhiệt khi hóa hơi thì hơi tỏa ra bấy nhiêu khi ngưng tụ. Nước làm mát lạnh hơn hơi nên nhận phần nhiệt này.
  • b) Sai. Với mỗi kilôgam: ngưng tụ tỏa J, còn nguội từ 100 °C xuống 30 °C chỉ tỏa J. Phần ngưng tụ chiếm gần chín phần mười.
  • c) Đúng. J, làm tròn được J.
  • d) Đúng. Mỗi kilôgam nước làm mát nhận J. Mỗi giờ cần kg nước, tức khoảng 490 lít. Dùng luôn số đã làm tròn J thì được 492 lít, vẫn là khoảng 490 lít.

Công thức dùng: Nhiệt hóa hơi (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Cân bằng nhiệt (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Một nhiệt kế có các vạch chia đều nhưng bị khắc lệch: đặt trong nước đá đang tan thì chỉ 2 °C, đặt trong hơi nước đang sôi ở áp suất tiêu chuẩn thì chỉ 97 °C. Ở nhiệt độ thật bằng bao nhiêu °C thì nhiệt kế này chỉ đúng (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 40 °C

Mấu chốt. Vạch chia đều nên số chỉ là hàm bậc nhất của nhiệt độ thật. Lập hàm đó từ hai mốc, rồi tìm chỗ số chỉ bằng nhiệt độ thật.

  1. Từ 0 °C đến 100 °C, số chỉ tăng từ 2 lên 97, tức tăng 0,95 độ chia cho mỗi độ thật.
  2. Số chỉ ứng với nhiệt độ thật
  3. Chỉ đúng khi suy ra °C.

Tự soát. Ở 0 °C nhiệt kế chỉ cao hơn 2 độ, ở 100 °C chỉ thấp hơn 3 độ. Độ lệch giảm đều từ xuống nên bằng 0 tại điểm chia đoạn từ 0 °C đến 100 °C theo tỉ lệ 2 : 3, tức 40 °C.

Bẫy hay gặp. Lấy hệ số thay vì tức quên trừ số chỉ ở mốc dưới, sẽ ra °C.

Câu 2. Một người trượt tuyết cùng dụng cụ có tổng khối lượng 70 kg, bắt đầu trượt từ trạng thái nghỉ trên một sườn dốc phủ tuyết ở 0 °C. Tới chân dốc, thấp hơn chỗ xuất phát 45 m, người đó đạt tốc độ 18 m/s. Bỏ qua lực cản của không khí. Coi 60% nhiệt lượng do ma sát sinh ra làm tan lớp tuyết ngay dưới ván trượt. Nhiệt nóng chảy riêng của nước đá là J/kg, lấy m/s². Trên cả quãng trượt, khối lượng tuyết bị tan là bao nhiêu gam (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 35 g

Mấu chốt. Ma sát chỉ biến phần cơ năng bị mất thành nhiệt. Phần thế năng đã chuyển thành động năng của người thì không làm tan tuyết.

  1. Thế năng giảm: J.
  2. Động năng ở chân dốc: J.
  3. Nhiệt do ma sát sinh ra bằng phần cơ năng mất đi: J.
  4. Phần làm tan tuyết: J.
  5. kg, tức khoảng 35 g.

Tự soát. Không có ma sát, người tới chân dốc với tốc độ m/s. Tốc độ thật chỉ 18 m/s nên động năng còn thế năng, ma sát lấy khoảng 63% của 30,9 kJ, tức chừng 19,5 kJ. Lấy 60% của số đó chia cho 334 J/g được khoảng 35 g. Lớp nước mỏng tan ra dưới ván chính là thứ giúp ván lướt nhẹ trên tuyết.

Bẫy hay gặp. Coi cả thế năng biến thành nhiệt, quên phần động năng người còn giữ ở chân dốc, sẽ ra 55 g. Quên hệ số 60% sẽ ra 58 g.

Công thức dùng: Thế năng trọng trường (mở tab mới) · Động năng (mở tab mới) · Bảo toàn cơ năng (mở tab mới) · Nhiệt nóng chảy (mở tab mới)

Câu 3. Cốc và que khuấy của một nhiệt lượng kế cũng thu nhiệt, nên trước khi dùng phải biết nhiệt dung của cả bộ, tức nhiệt lượng cần để cả bộ nóng thêm 1 K. Một nhóm học sinh đổ vào cốc 150 g nước. Khi nhiệt độ ổn định ở 22,0 °C, nhóm đổ tiếp 100 g nước nóng ở 70,0 °C vào rồi khuấy đều. Nhiệt độ cân bằng là 40,0 °C. Cho nhiệt dung riêng của nước là 4200 J/(kg.K), bỏ qua nhiệt trao đổi với môi trường. Nhiệt dung của nhiệt lượng kế là bao nhiêu J/K (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 70 J/K

Mấu chốt. Nước nóng tỏa nhiệt cho hai thứ: nước lạnh và chính cái cốc. Phần nước lạnh không nhận hết là phần cốc đã nhận.

  1. Nước nóng tỏa: J.
  2. Nước lạnh thu: J.
  3. Nhiệt lượng kế ban đầu cùng nhiệt độ với nước lạnh, nên cũng nóng thêm 18,0 K và thu phần còn lại: J.
  4. Nhiệt dung: J/K.

Tự soát. Nếu cốc không thu nhiệt, nhiệt độ cân bằng phải là °C. Đo được 40,0 °C, thấp hơn, đúng là còn một vật nữa thu nhiệt. Một cốc nhôm cỡ 70 g có nhiệt dung J/K, cùng bậc với kết quả.

Bẫy hay gặp. Lấy độ tăng nhiệt độ của nhiệt lượng kế là 30 K, tức độ giảm của nước nóng, sẽ ra 42 J/K. Cốc ở sẵn 22,0 °C cùng nước lạnh nên chỉ nóng thêm 18,0 K.

Công thức dùng: Cân bằng nhiệt (mở tab mới) · Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Nhiệt dung của một vật (mở tab mới)

Câu 4. Thợ rèn tôi một lưỡi cuốc bằng thép khối lượng 1,5 kg đang nóng đỏ ở 820 °C bằng cách nhúng ngay vào một thùng chứa 6,0 kg nước ở 28 °C. Nước sôi xèo xèo quanh lưỡi cuốc và một phần nước hóa hơi bay đi. Khi cân bằng, lưỡi cuốc và nước còn lại trong thùng cùng ở 46 °C. Cho nhiệt dung riêng của thép là 460 J/(kg.K), của nước là 4200 J/(kg.K); nhiệt hóa hơi riêng của nước ở 100 °C là J/kg. Coi phần nước hóa hơi được đun từ 28 °C lên 100 °C rồi hóa hơi hết ở 100 °C và bay đi; bỏ qua nhiệt dung của thùng và nhiệt thất thoát ra môi trường. Khối lượng nước đã hóa hơi là bao nhiêu gam (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 32 g

Mấu chốt. Nhiệt của thép chia làm hai phần: một phần làm nóng nước còn lại lên 46 °C, phần kia đun một lượng nhỏ nước tới 100 °C rồi làm nó hóa hơi.

  1. Thép tỏa: J.
  2. Gọi (kg) là khối lượng nước hóa hơi. Nước còn lại nóng từ 28 °C lên 46 °C:
  3. Phần hóa hơi:
  4. Cân bằng nhiệt: suy ra kg, tức khoảng 32 g.

Tự soát. Thay lại: 32,4 g hơi lấy đi kJ, gần 5,97 kg nước còn lại nhận kJ, cộng lại khoảng 534 kJ, đúng bằng nhiệt thép tỏa ra. Lượng hơi chỉ bằng nửa phần trăm lượng nước nhưng mang đi khoảng 16% nhiệt của thép.

Bẫy hay gặp. Chia phần nhiệt dư 80460 J cho riêng nhiệt hóa hơi riêng, quên rằng nước phải được đun tới 100 °C trước khi hóa hơi, sẽ ra 36 g. Còn nếu coi nước còn lại vẫn đủ 6,0 kg thì ra 31 g.

Công thức dùng: Nhiệt lượng khi nhiệt độ thay đổi (mở tab mới) · Nhiệt hóa hơi (mở tab mới) · Cân bằng nhiệt (mở tab mới)

Câu 5. Ở nhiều vùng quê, nước uống được trữ trong chum đất nung không tráng men. Nước thấm qua thành chum và bay hơi ở mặt ngoài, nên nước trong chum mát hơn không khí. Vào một buổi trưa có gió Lào khô nóng, không khí quanh chum ở 34 °C, chum mất 59 g nước mỗi giờ do bay hơi, còn nhiệt độ nước trong chum giữ ổn định. Không khí truyền nhiệt vào chum với công suất tỉ lệ thuận với hiệu nhiệt độ giữa không khí và nước, cứ mỗi độ chênh lệch là 5,0 W. Nhiệt hóa hơi riêng của nước ở nhiệt độ thường là J/kg. Coi nước chỉ nhận nhiệt từ không khí và chỉ mất nhiệt do bay hơi. Nhiệt độ của nước trong chum là bao nhiêu °C (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 26 °C

Mấu chốt. Nhiệt độ nước đứng yên nghĩa là nước nhận vào bao nhiêu nhiệt thì sự bay hơi lấy đi bấy nhiêu. Biết nước bay hơi nhanh chừng nào là biết công suất nhiệt bị lấy đi, từ đó suy ra nước phải lạnh hơn không khí bao nhiêu độ.

  1. Công suất nhiệt sự bay hơi lấy đi: W.
  2. Nhiệt độ nước không đổi nên không khí phải truyền vào đúng 40 W:
  3. Suy ra tức °C.

Tự soát. Xét trường hợp giới hạn: chum không bay hơi thì nước ấm dần tới đúng 34 °C. Có bay hơi, nước phải lạnh hơn không khí mới nhận được nhiệt bù vào, nên đáp số phải dưới 34 °C. Không khí càng khô, càng nhiều gió thì nước bay hơi càng nhanh và nước trong chum càng mát.

Bẫy hay gặp. Cộng 8 °C vào nhiệt độ không khí sẽ ra 42 °C: nước bay hơi mà lại nóng hơn không khí là vô lí. Quên đổi giờ ra giây thì công suất bay hơi ra tới 144 kW, độ chênh lệch nhiệt độ lên tới hàng chục nghìn độ.

Công thức dùng: Nhiệt hóa hơi (mở tab mới)

Câu 6. Ở 100 °C và áp suất Pa, nước lỏng có khối lượng riêng 958 kg/m³. Coi hơi nước ở cùng nhiệt độ và áp suất là khí lí tưởng, khối lượng mol của nước là 18 g/mol. Hình dung mỗi phân tử chiếm riêng một ô lập phương như nhau, cạnh ô bằng khoảng cách trung bình giữa hai phân tử gần nhau. Khi nước sôi chuyển thành hơi ở cùng nhiệt độ và áp suất, khoảng cách trung bình giữa các phân tử tăng lên bao nhiêu lần (không làm tròn ở các bước trung gian, kết quả làm tròn đến một chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 11,8 lần

Mấu chốt. So thể tích của cùng một số phân tử ở hai thể, rồi nhớ rằng khoảng cách là độ dài: nó tăng theo căn bậc ba của thể tích.

  1. Thể tích 1 mol nước lỏng: m³.
  2. Thể tích 1 mol hơi nước: m³.
  3. Cùng số phân tử nên thể tích mỗi ô tăng lần.
  4. Cạnh ô tăng lần.

Tự soát. Một gam nước lỏng chiếm chừng 1 cm³ nhưng hóa hơi thành khoảng 1,7 lít. Vì và đáp số phải nằm giữa 11 và 12, gần 12 hơn.

Bẫy hay gặp. Dừng ở tỉ số thể tích 1629 là trả lời nhầm câu hỏi. Lấy khối lượng riêng 1000 kg/m³ của nước ở nhiệt độ thường thay cho 958 kg/m³ sẽ ra 11,9.

Công thức dùng: Phương trình Clapeyron (mở tab mới) · Số mol (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.