MentorLab

Lời giải chuyên đề Khí lí tưởng

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 2712

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề luyện chuyên đề Khí lí tưởng · Môn Vật lí 12

Thời gian làm bài 50 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề2712

Cho biết: J/(mol.K); hạt/mol; J/K.

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Khí nitrogen ( thành phần chính của không khí, có khối lượng mol 28 g/mol. Khối lượng của một phân tử nitrogen xấp xỉ

kg.
kg.
kg.
kg.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Một mol chứa phân tử, nên khối lượng một phân tử bằng khối lượng mol chia cho Khối lượng mol phải đổi ra kg/mol trước.

  1. kg.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Chia 28 cho mà giữ đơn vị gam, nên con số này thực ra là g.
  • C. Lấy chia cho khối lượng mol thì ra số phân tử có trong 1 kg nitrogen, không phải khối lượng một phân tử.
  • D. Nhân khối lượng mol với thay vì chia.

Công thức dùng: Số mol (mở tab mới)

Câu 2. Các phân tử không khí đều chịu tác dụng của trọng lực, vậy mà không khí không dồn hết thành một lớp mỏng sát mặt đất. Nó trải lên cao hàng chục kilômét và càng lên cao càng loãng. Đó là vì các phân tử không khí

đẩy nhau ra xa bằng lực đẩy giữa các phân tử.
quá nhỏ nên trọng lực không tác dụng lên chúng.
chuyển động hỗn loạn không ngừng, luôn có phân tử bay lên cao.
được gió liên tục mang từ mặt đất lên cao.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Có hai xu hướng ngược nhau. Trọng lực kéo phân tử xuống, còn chuyển động nhiệt hỗn loạn làm chúng tản ra mọi phía. Không khí đặc ở dưới và loãng dần lên trên là kết quả của cả hai.

  1. Nếu các phân tử đứng yên, trọng lực sẽ kéo tất cả xuống sát mặt đất. Nhưng chúng chuyển động hỗn loạn với tốc độ hàng trăm mét mỗi giây, qua các va chạm luôn có phân tử bị bật lên cao. Càng lên cao càng ít phân tử tới được, nên không khí loãng dần.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Các phân tử khí ở xa nhau, lực tương tác giữa chúng rất nhỏ. Khí tràn đầy bình chứa là nhờ chuyển động hỗn loạn, không nhờ lực đẩy.
  • B. Trọng lực tác dụng lên mọi vật có khối lượng, dù nhỏ đến đâu. Chính trọng lực làm không khí ở dưới đặc hơn ở trên.
  • D. Gió chỉ làm không khí di chuyển và xáo trộn. Ở một vùng lặng gió, không khí vẫn trải lên cao như vậy.

Câu 3. Không khí trong bình dưỡng khí của thợ lặn được nén tới áp suất khoảng 200 bar (1 bar Pa). Ở áp suất cao như vậy, coi không khí trong bình là khí lí tưởng sẽ kém chính xác, vì giả thiết nào sau đây của mô hình khí lí tưởng không còn phù hợp?

Các phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng về mọi phía.
Kích thước phân tử không đáng kể so với khoảng cách giữa chúng.
Phân tử va chạm đàn hồi với nhau và với thành bình.
Nhiệt độ càng cao thì phân tử chuyển động càng nhanh.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Nén mạnh làm các phân tử ở sát nhau hơn nhiều. Khi khoảng cách giữa chúng chưa tới hai lần kích thước phân tử, kích thước ấy không còn bỏ qua được.

  1. Ở 200 bar, mỗi lít khí chứa số phân tử gấp khoảng 200 lần ngoài trời, nên khoảng cách trung bình giữa các phân tử giảm còn khoảng so với lúc đầu. Ngoài trời khoảng cách ấy cỡ 10 lần đường kính phân tử, trong bình chỉ còn chưa tới 2 lần. Riêng các phân tử đã chiếm khoảng 10% thể tích bình, trong khi ngoài trời chỉ khoảng 0,05%. Phần thể tích này, cùng lực hút giữa các phân tử, làm khí trong bình lệch khỏi khí lí tưởng, dù mức lệch chỉ vài phần trăm.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Ở áp suất nào phân tử khí cũng chuyển động hỗn loạn, giả thiết này vẫn đúng.
  • C. Nén mạnh không làm va chạm mất tính đàn hồi. Bình khí nén để lâu ở nhiệt độ không đổi vẫn giữ nguyên áp suất.
  • D. Đây là quan hệ giữa nhiệt độ và chuyển động phân tử, đúng ở mọi áp suất, và không phải chỗ khí thực khác khí lí tưởng.

Câu 4. Hơi bromine có màu nâu đỏ. Cho một ít hơi bromine vào một đầu ống thủy tinh dài chứa không khí, phải mất nhiều phút màu nâu mới lan tới đầu kia của ống, dù ở nhiệt độ phòng các phân tử bromine có tốc độ cỡ 200 m/s. Nếu ống đã được hút hết không khí từ trước thì hơi bromine tràn khắp ống gần như ngay lập tức. Trong ống chứa không khí, hơi bromine lan chậm là vì

phân tử bromine nặng nên phần lớn đọng lại ở đáy ống.
lực hút của phân tử không khí giữ phân tử bromine lại.
không khí làm phân tử bromine chậm dần như lực ma sát.
phân tử bromine luôn va chạm với phân tử không khí nên đi đường gấp khúc.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. So hai lần làm. Phân tử bromine chạy nhanh như nhau, chỉ khác là trên đường đi có hay không có phân tử không khí.

  1. Trong không khí, mỗi phân tử bromine chỉ bay được một đoạn chưa tới một phần mười micrômét là va vào một phân tử không khí và đổi hướng. Đường đi của nó là một đường gấp khúc hỗn loạn, nên phải rất lâu nó mới tiến được xa dọc theo ống.
  2. Trong ống chân không không có gì cản đường, phân tử bromine bay thẳng với tốc độ cỡ 200 m/s và tới đầu kia của ống chỉ sau một phần nhỏ của giây.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nếu phân tử bromine nặng tới mức đọng ở đáy ống thì trong ống chân không chúng cũng không tràn lên ngay được.
  • B. Lực hút giữa các phân tử khí rất nhỏ, không giữ được phân tử chuyển động nhanh như vậy.
  • C. Không khí không tác dụng lên phân tử bromine một lực cản đều như ma sát. Mỗi va chạm chỉ làm phân tử đổi hướng, còn tốc độ trung bình của nó vẫn do nhiệt độ quyết định.

Sử dụng các thông tin sau cho Câu 5 và Câu 6. Hình bên là mặt cắt vuông góc với trục của một dụng cụ kiểu thí nghiệm Stern (1920), dùng để đo tốc độ của nguyên tử bạc. Một sợi dây platinum tráng bạc căng dọc theo trục chung của hai hình trụ: hình trụ trong bán kính cm, hình trụ ngoài bán kính cm. Dây được nung nóng tới khoảng 1200 K, các nguyên tử bạc bay hơi khỏi dây theo mọi hướng. Nguyên tử nào lọt qua khe hẹp trên hình trụ trong thì bay thẳng tới hình trụ ngoài và bám lại thành một vệt. Cả dụng cụ đặt trong chân không. Khi hai hình trụ cùng quay đều quanh trục với tốc độ 2700 vòng/phút, vệt bạc dời đi một đoạn mm dọc theo thành hình trụ ngoài so với lúc đứng yên. Hình vẽ không theo đúng tỉ lệ, góc dời được vẽ phóng to.

vệt khi đứng yênvệt khi quaysdâykherRω

Câu 5. Coi các nguyên tử tạo nên vệt bạc có cùng tốc độ và bay thẳng theo phương bán kính, từ khe tới hình trụ ngoài. Tốc độ của các nguyên tử đó xấp xỉ

81 m/s.
510 m/s.
51 m/s.
565 m/s.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Trong lúc nguyên tử bay từ khe tới hình trụ ngoài, hình trụ ngoài kịp quay đi một chút. Đoạn dời chính là cung mà một điểm trên thành hình trụ ngoài đi được trong thời gian bay đó.

  1. Tốc độ góc: rad/s.
  2. Ra khỏi khe, nguyên tử bay thẳng theo phương bán kính, không quay theo dụng cụ. Nó bay quãng đường trong thời gian Trong thời gian đó, hình trụ ngoài quay đi, chỗ lẽ ra nguyên tử bám vào đã dời đi một cung nên vệt bạc lệch ngược chiều quay một cung
  3. Suy ra m/s.
  4. So với mô hình động học: nguyên tử bạc ( g/mol) ở 1200 K có tốc độ căn quân phương m/s, cùng cỡ với kết quả đo.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Dùng tần số quay 45 vòng/s thay cho tốc độ góc, tức quên nhân với
  • C. Tính cung dời trên hình trụ trong bán kính trong khi vệt bạc nằm trên hình trụ ngoài bán kính
  • D. Lấy quãng đường bay bằng tức tính như nguyên tử bay từ chính tâm. Nguyên tử chỉ bắt đầu bay tự do từ khe trên hình trụ trong, nên quãng đường là

Công thức dùng: Chu kì, tần số, tốc độ dài (mở tab mới)

Câu 6. Khi dụng cụ quay, vệt bạc vừa dời đi vừa nhòe rộng ra, đậm nhất ở giữa và nhạt dần về hai phía. Vệt bạc nhòe rộng ra vì

các nguyên tử bạc bay khỏi dây với những tốc độ khác nhau.
các nguyên tử bạc va chạm nhiều với khí còn lại trong dụng cụ.
các nguyên tử bạc đẩy nhau ra khi cùng bay qua khe hẹp.
hình trụ ngoài quay nhanh dần trong lúc làm thí nghiệm.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Đoạn dời tỉ lệ nghịch với tốc độ của nguyên tử. Vệt rộng ra nghĩa là các nguyên tử bám lại với nhiều đoạn dời khác nhau.

  1. Từ câu trước, Nguyên tử nhanh bám gần chỗ cũ, nguyên tử chậm bám xa hơn. Vệt có một chỗ đậm nhất rồi nhạt dần cho thấy phần lớn nguyên tử có tốc độ gần một giá trị nào đó, chỉ ít nguyên tử rất nhanh hoặc rất chậm. Đúng như mô hình động học: ở cùng một nhiệt độ, các phân tử không chuyển động cùng một tốc độ.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Dụng cụ đặt trong chân không nên nguyên tử bạc bay thẳng, hầu như không va chạm. Lúc dụng cụ đứng yên vệt vẫn hẹp, chứng tỏ không có gì làm lệch đường bay.
  • C. Chùm nguyên tử qua khe rất loãng, các nguyên tử bạc hầu như không tác dụng lực lên nhau. Nếu chúng đẩy nhau thì cả lúc đứng yên vệt cũng phải rộng.
  • D. Hai hình trụ quay đều. Với một tốc độ góc không đổi, chỉ sự khác nhau về tốc độ của nguyên tử mới làm chúng bám ở những chỗ khác nhau.

Câu 7. Nén thật chậm một lượng khí lí tưởng trong xilanh kín để nhiệt độ không đổi, cho tới khi áp suất khí tăng gấp 3 lần. Đại lượng nào sau đây của khí cũng tăng gấp 3 lần?

Thể tích của khí.
Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử.
Khối lượng riêng của khí.
Nội năng của khí.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Khối lượng khí giữ nguyên, còn thể tích giảm 3 lần theo định luật Boyle. Mỗi lít khí vì thế chứa số phân tử gấp 3.

  1. Theo định luật Boyle, không đổi nên giảm còn một phần ba.
  2. Khối lượng riêng với không đổi, nên tăng 3 lần. Ở nhiệt độ không đổi, khối lượng riêng của một khí tỉ lệ thuận với áp suất.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Thể tích giảm còn một phần ba chứ không tăng.
  • B. Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử chỉ phụ thuộc nhiệt độ, nhiệt độ không đổi thì nó không đổi.
  • D. Nội năng của khí lí tưởng là tổng động năng của các phân tử, chỉ phụ thuộc nhiệt độ, nên không đổi khi nén đẳng nhiệt. Công khí nhận được đã truyền hết ra ngoài dưới dạng nhiệt.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới) · Khối lượng riêng, áp suất (mở tab mới)

Câu 8. Nhúng thẳng đứng một ống hút vào cốc nước, bịt kín đầu trên bằng ngón tay rồi nhấc ống lên khỏi mặt nước. Phần lớn cột nước vẫn đọng lại trong ống, chỉ tụt xuống một chút. Lúc này, không khí bị nhốt giữa ngón tay và cột nước có áp suất

bằng áp suất khí quyển, vì lượng khí trong ống không đổi.
lớn hơn áp suất khí quyển, vì nó phải đỡ cột nước bên dưới.
nhỏ hơn áp suất khí quyển, vì lượng khí đó đã nở ra một chút.
bằng không, vì ngón tay bịt kín không cho khí lọt vào.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Xét cột nước đang nằm yên. Phía dưới, khí quyển đẩy nó lên. Phía trên, khí trong ống đẩy nó xuống, cùng với trọng lượng của chính cột nước.

  1. Cân bằng ở miệng dưới của ống: với là chiều cao cột nước còn lại. Vậy
  2. Áp suất giảm được là nhờ cột nước tụt xuống một chút, làm khí trong ống nở ra. Theo định luật Boyle, thể tích tăng thì áp suất giảm. Với cột nước cao 10 cm, chỉ khoảng 1 kPa, nên khí chỉ cần nở thêm cỡ 1% và nước tụt rất ít.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nếu áp suất khí bằng thì trọng lượng cột nước không được bù, nước sẽ chảy hết ra.
  • B. Khí quyển ở bên dưới mới là thứ đỡ cột nước. Khí trong ống đẩy cột nước xuống chứ không đỡ nó.
  • D. Trong ống vẫn còn chính lượng khí lúc bịt tay, chỉ nở ra một chút. Áp suất của nó giảm rất ít chứ không về không.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới) · Áp suất trong chất lỏng (mở tab mới)

Câu 9. Hộp nhựa cứng đựng thực phẩm có nắp gắn van một chiều, dùng kèm một bơm tay để hút bớt không khí. Phần không khí trong hộp, không kể thực phẩm, có thể tích 300 mL. Mỗi lần kéo, khoang bơm nở từ 0 tới 75 mL và thông với khí trong hộp; khi ấn xuống, van đóng lại và khí trong khoang bơm bị đẩy hết ra ngoài. Ban đầu khí trong hộp có áp suất Pa. Coi nhiệt độ không đổi, bỏ qua thể tích ống nối. Sau 3 lần kéo, áp suất khí trong hộp xấp xỉ

Pa.
Pa.
Pa.
Pa.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Mỗi lần kéo, khí trong hộp nở ra chiếm cả khoang bơm, rồi phần trong khoang bị đẩy đi. Áp suất giảm theo cùng một tỉ lệ sau mỗi lần, không giảm đều một lượng như nhau.

  1. Mỗi lần kéo, khí trong hộp nở đẳng nhiệt từ 300 mL lên 375 mL:
  2. Phần khí trong khoang bơm bị đẩy ra ngoài, phần ở lại trong hộp giữ áp suất cho lần kéo sau.
  3. Sau 3 lần: Pa.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Mới tính một lần kéo.
  • B. Coi ba lần kéo như một lần kéo với khoang bơm 225 mL: Thực ra sau mỗi lần, khí trong hộp đã loãng hơn nên lần sau lấy đi ít khí hơn.
  • C. Cho mỗi lần kéo lấy đi một phần năm lượng khí ban đầu, tức trừ đều Mỗi lần chỉ lấy một phần năm lượng khí đang còn trong hộp.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới)

Câu 10. Định luật Charles, định luật về quá trình đẳng áp, áp dụng được cho trường hợp nào sau đây?

Không khí trong xilanh có pit-tông trượt tự do, được hơ nóng từ từ.
Không khí trong nồi áp suất đang đun, van chưa mở.
Không khí trong lốp xe đang bị xì dần qua một lỗ nhỏ.
Helium trong quả bóng bay đang bay lên cao, nơi áp suất giảm dần.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Định luật Charles chỉ áp dụng được khi cùng lúc có hai điều kiện: lượng khí không đổi và áp suất không đổi.

  1. Pit-tông trượt tự do nên áp suất khí luôn bằng áp suất bên ngoài cộng với phần do trọng lượng pit-tông gây ra, tức là không đổi. Hơ nóng từ từ thì khí nở ra ở áp suất không đổi đó. Xilanh kín nên lượng khí không đổi. Cả hai điều kiện đều thỏa mãn.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Nồi kín, thành cứng nên thể tích không đổi, còn áp suất tăng theo nhiệt độ. Đây là quá trình đẳng tích.
  • C. Khí thoát ra ngoài nên lượng khí trong lốp giảm, không còn là một lượng khí xác định.
  • D. Áp suất quanh bóng giảm dần nên áp suất trong bóng cũng giảm, quá trình không đẳng áp.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới)

Câu 11. Khối bột bánh mì đã ủ có rất nhiều bọt khí nhỏ. Khi nướng, ruột bánh nóng dần từ 27 °C lên khoảng 97 °C. Chỉ xét sự nở vì nhiệt của khí có sẵn trong bọt, coi lượng khí trong mỗi bọt và áp suất trong bọt không đổi. Đường kính của một bọt khí hình cầu tăng khoảng

1,23 lần.
1,07 lần.
3,59 lần.
1,53 lần.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Định luật Charles cho tỉ số thể tích. Đường kính là độ dài, nên chỉ tăng theo căn bậc ba của tỉ số đó.

  1. Thể tích bọt tăng lần.
  2. Thể tích hình cầu tỉ lệ với lập phương đường kính:
  3. Bánh nở phồng chủ yếu nhờ do men sinh ra và nhờ hơi nước. Riêng sự nở vì nhiệt chỉ làm đường kính mỗi bọt tăng khoảng 7%.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đây là tỉ số thể tích, còn đường kính chỉ tăng theo căn bậc ba của nó.
  • C. Lấy tỉ số nhiệt độ Celsius lại quên lấy căn bậc ba.
  • D. Có lấy căn bậc ba nhưng dùng nhiệt độ Celsius:

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới)

Câu 12. Hai xilanh có pit-tông nhẹ trượt không ma sát, mỗi xilanh chứa 0,10 mol khí lí tưởng ở áp suất khí quyển. Khí trong xilanh thứ nhất ở 300 K, khí trong xilanh thứ hai ở 400 K. Hơ nóng chậm cả hai xilanh cho nhiệt độ khí tăng thêm 10 K. Kết luận nào sau đây đúng?

Thể tích khí ở xilanh thứ nhất tăng thêm nhiều hơn.
Thể tích khí ở xilanh thứ hai tăng thêm nhiều hơn.
Thể tích khí ở hai xilanh tăng thêm như nhau.
Còn tùy hai xilanh chứa loại khí nào.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Ở áp suất không đổi, từ suy ra Độ tăng thể tích chỉ phụ thuộc lượng khí, áp suất và độ tăng nhiệt độ.

  1. Hai xilanh có cùng cùng cùng K nên như nhau, cỡ m³, tức khoảng 83 mL.
  2. Khí ở 400 K có thể tích lớn hơn nhưng nở theo tỉ lệ nhỏ hơn, so với Hai điều này bù trừ nhau vừa khít.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Khí ở 300 K đúng là nở theo tỉ lệ lớn hơn, nhưng thể tích ban đầu của nó lại nhỏ hơn. Tính ra độ tăng thể tích bằng nhau.
  • B. Thể tích ban đầu lớn hơn chưa đủ để kết luận, vì khí ở 400 K chỉ nở thêm một phần bốn mươi thể tích của nó, còn khí ở 300 K nở thêm một phần ba mươi.
  • D. Trong không có khối lượng mol. Cùng số mol, cùng áp suất thì khí nào cũng nở như nhau.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới) · Phương trình Clapeyron (mở tab mới)

Câu 13. Bóng đèn sợi đốt được bơm khí argon ở 27 °C với áp suất Pa rồi hàn kín. Khi đèn sáng ổn định, khí trong bóng có nhiệt độ trung bình khoảng 127 °C. Coi thể tích bóng không đổi. Áp suất khí trong bóng khi đèn sáng xấp xỉ

Pa.
Pa.
Pa.
Pa.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Bóng hàn kín, thể tích không đổi, nên áp suất tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối. Khí được bơm ở áp suất thấp hơn áp suất khí quyển chính vì nó sẽ nóng lên khi đèn sáng.

  1. Pa.
  2. Lúc đèn sáng, áp suất trong bóng xấp xỉ áp suất khí quyển, nên vỏ thủy tinh mỏng không phải chịu chênh lệch áp suất lớn.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lấy tỉ số nhiệt độ Celsius thay cho tỉ số nhiệt độ tuyệt đối.
  • B. Đảo ngược tỉ số nhiệt độ, như thể khí nóng lên thì áp suất giảm.
  • C. Bóng hàn kín giữ nguyên lượng khí và thể tích, nhưng áp suất vẫn tăng khi nhiệt độ tăng.

Công thức dùng: Quá trình đẳng tích (mở tab mới)

Câu 14. Bỏ một viên đá khô ( rắn) khối lượng 11 g vào một túi ni lông lớn đã ép hết không khí rồi buộc kín miệng túi. Khi đá khô thăng hoa hết và khí trong túi ấm lên tới 27 °C, túi phồng ra. Coi khí trong túi là khí lí tưởng có áp suất bằng áp suất khí quyển Pa. Khối lượng mol của là 44 g/mol. Thể tích khí trong túi lúc đó xấp xỉ

6,2 lít.
0,56 lít.
5,6 lít.
0,27 lít.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Từ khối lượng tính ra số mol, rồi dùng phương trình Clapeyron. Lúc trước khí này là chất rắn cũng không ảnh hưởng gì, chỉ cần biết số mol.

  1. mol.
  2. m³, tức 6,2 lít. Viên đá khô chỉ cỡ 7 cm³ đã thành hơn 6 lít khí.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Thay 27 °C vào phương trình mà không đổi sang kelvin.
  • C. Dùng thể tích mol 22,4 lít/mol quen thuộc ở môn Hóa học: lít. Con số 22,4 lít/mol chỉ đúng ở 0 °C và áp suất khí quyển chuẩn, còn khí trong túi ở 27 °C.
  • D. Lấy khối lượng 0,011 kg làm số mol, quên chia cho khối lượng mol.

Công thức dùng: Số mol (mở tab mới) · Phương trình Clapeyron (mở tab mới)

Câu 15. Không khí trong lớp học có nhiệt độ 25 °C. Động năng tịnh tiến trung bình của một phân tử không khí xấp xỉ

J.
J.
J.
J.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử chỉ phụ thuộc nhiệt độ tuyệt đối, không cần biết không khí gồm những khí nào.

  1. J.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nhớ ngược hệ số, dùng thay cho
  • C. Quên hệ số chỉ lấy
  • D. Dùng thay cho ra động năng tịnh tiến của cả một mol phân tử.

Công thức dùng: Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử (mở tab mới)

Câu 16. Một bình kín chứa khí được chằng chặt trên sàn một toa tàu. So với lúc tàu đứng yên, khi tàu đã chạy thẳng đều với tốc độ 25 m/s thì nhiệt độ của khí trong bình

cao hơn, vì mỗi phân tử có thêm tốc độ 25 m/s theo tàu.
thấp hơn, vì các phân tử bị dồn về phía cuối bình.
cao hơn, vì phân tử va vào thành bình mạnh hơn.
như cũ, vì chuyển động của cả bình không phải chuyển động nhiệt.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Nhiệt độ gắn với chuyển động hỗn loạn của phân tử so với bình chứa. Phần chuyển động chung của cả bình theo tàu không tính vào đó.

  1. Khi tàu chạy đều, mọi phân tử có thêm cùng một vận tốc 25 m/s theo tàu. So với bình, chuyển động hỗn loạn của chúng vẫn như cũ, các va chạm lên thành bình cũng như khi tàu đứng yên.
  2. Vì vậy nhiệt độ và áp suất của khí không đổi. Phần động năng có thêm là động năng của cả khối khí chuyển động cùng tàu, không phải nội năng của khí.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Phần vận tốc chung 25 m/s làm cả khối khí chuyển động có hướng. Nhiệt độ chỉ gắn với chuyển động hỗn loạn so với bình.
  • B. Khi tàu chạy thẳng đều, không có gì dồn phân tử về một phía. Chỉ lúc tàu tăng tốc mới có một sự dồn rất nhỏ, chạy đều thì khí lại phân bố đều.
  • C. So với thành bình, phân tử vẫn chuyển động như khi tàu đứng yên, nên va chạm không mạnh hơn.

Công thức dùng: Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử (mở tab mới)

Câu 17. Đun nóng khí lí tưởng trong một bình kín có thể tích không đổi cho tới khi nhiệt độ tuyệt đối tăng gấp đôi. Áp suất khí cũng tăng gấp đôi. Theo mô hình động học phân tử, so với lúc đầu thì

số va chạm lên thành bình mỗi giây tăng 2 lần, động lượng trung bình mỗi va chạm truyền cho thành bình như cũ.
số va chạm lên thành bình mỗi giây như cũ, động lượng trung bình mỗi va chạm truyền cho thành bình tăng 2 lần.
số va chạm lên thành bình mỗi giây tăng lần, động lượng trung bình mỗi va chạm truyền cho thành bình tăng lần.
số va chạm lên thành bình mỗi giây tăng 2 lần, động lượng trung bình mỗi va chạm truyền cho thành bình tăng 2 lần.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Nhiệt độ tuyệt đối tăng gấp đôi thì động năng trung bình tăng gấp đôi, còn tốc độ phân tử chỉ tăng lần. Tốc độ tăng làm áp suất tăng qua hai đường cùng lúc.

  1. tỉ lệ với nên tốc độ căn quân phương tỉ lệ với tức tăng lần.
  2. Phân tử nhanh hơn thì đi từ thành này sang thành kia nhanh hơn, nên số va chạm mỗi giây tăng lần. Mỗi va chạm đàn hồi truyền cho thành bình động lượng với là thành phần vận tốc vuông góc với thành, nên tính trung bình cũng tăng lần.
  3. Áp suất tỉ lệ với tích hai đại lượng này: khớp với khi không đổi.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Số phân tử trong bình không đổi. Va chạm dày hơn chỉ vì phân tử chạy nhanh hơn, mà chạy nhanh hơn thì mỗi va chạm cũng mạnh hơn.
  • B. Phân tử chạy nhanh hơn thì không thể giữ nguyên số va chạm mỗi giây.
  • D. Nếu cả hai cùng tăng 2 lần thì áp suất tăng 4 lần, không khớp với áp suất chỉ tăng gấp đôi.

Công thức dùng: Áp suất khí theo mô hình động học (mở tab mới) · Tốc độ căn quân phương (mở tab mới)

Câu 18. Bình A chứa khí lí tưởng ở 600 K, bình B chứa cùng loại khí đó ở 300 K. Áp suất khí trong hai bình bằng nhau. So với bình B, số phân tử trong mỗi centimét khối khí ở bình A

gấp 2 lần.
bằng một nửa.
như nhau.
bằng lần.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Áp suất bằng mật độ phân tử nhân với Cùng áp suất, chỗ nào nóng hơn thì phân tử phải thưa hơn.

  1. nên Cùng

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nhầm rằng khí nóng hơn thì có nhiều phân tử hơn. Ở cùng áp suất thì ngược lại.
  • C. Áp suất bằng nhau không có nghĩa mật độ phân tử bằng nhau khi nhiệt độ khác nhau.
  • D. Lấy theo tỉ số tốc độ phân tử, vốn tỉ lệ với Mật độ phân tử thì tỉ lệ nghịch với chính

Công thức dùng: Áp suất theo động năng phân tử (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Chuông lặn là một buồng hình trụ, đáy kín ở trên, miệng hở ở dưới, dùng để đưa người xuống làm việc dưới nước. Một chuông lặn có thể tích bên trong 6,0 m³ được thả thẳng đứng từ mặt biển xuống sâu dần (hình bên). Lúc miệng chuông vừa chạm mặt biển, không khí trong chuông có áp suất bằng áp suất khí quyển Pa. Trong lúc hạ chuông, ống bơm khí được khóa lại, không khí không vào thêm cũng không thoát ra. Coi nhiệt độ không khí trong chuông không đổi. Khối lượng riêng của nước biển là 1030 kg/m³, lấy m/s². Độ sâu tính từ mặt biển tới mặt nước bên trong chuông.

mặt biểnống bơm khíkhông khínướch
  • a) Khi chuông xuống sâu dần, khối lượng không khí trong chuông giảm dần vì nước tràn vào chiếm chỗ.

    Sai
  • b) Khi m, không khí chỉ còn chiếm khoảng một nửa thể tích chuông.

    Đúng
  • c) Khi tăng tiếp từ 10 m lên 20 m, nước tràn thêm vào chuông khoảng 3,0 m³ nữa.

    Sai
  • d) Khi miệng chuông ở độ sâu 30 m, muốn đẩy hết nước ra khỏi chuông thì phải bơm thêm vào chuông một lượng không khí mà ở áp suất khí quyển và cùng nhiệt độ có thể tích khoảng 18 m³.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Sai. Không khí bị nhốt trong chuông, không thoát ra được, nên khối lượng của nó không đổi. Nước tràn vào vì không khí bị nén lại, thể tích của nó giảm.
  • b) Đúng. Áp suất khí bằng áp suất nước ở mặt phân cách: Pa. Theo định luật Boyle: m³, tức khoảng một nửa thể tích chuông.
  • c) Sai. Khi m: Pa, không khí còn m³. Nước chỉ tràn thêm khoảng 1,0 m³. Áp suất tăng đều theo độ sâu, nhưng thể tích khí tỉ lệ nghịch với áp suất, nên càng xuống sâu thể tích khí giảm càng chậm.
  • d) Đúng. Đẩy hết nước thì mặt phân cách nằm ở miệng chuông, khí phải có áp suất Pa và chiếm đủ 6,0 m³. Lượng khí đó ở áp suất khí quyển chiếm m³. Trong chuông đã có sẵn lượng khí ứng với 6,0 m³ ở áp suất khí quyển, nên phải bơm thêm khoảng m³.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới) · Áp suất trong chất lỏng (mở tab mới)

Câu 2. Hình bên cho biết áp suất và thể tích của một khối khí lí tưởng khi nó đi từ trạng thái 1 qua trạng thái 2 tới trạng thái 3. Lúc ở trạng thái 1, khối khí ở 7 °C. Ở các ý dưới đây, đồ thị theo có trục tung là đồ thị theo có trục tung là cả hai có trục hoành là

1,02,03,01,02,03,0V (lít)p (105 Pa)O123
  • a) Quá trình là quá trình đẳng áp, quá trình là quá trình đẳng tích.

    Đúng
  • b) Trên đồ thị theo quá trình là một đoạn thẳng có đường kéo dài đi qua gốc tọa độ.

    Sai
  • c) Khối khí nóng nhất lúc ở trạng thái 2, khi đó nó ở 147 °C.

    Đúng
  • d) Trên đồ thị theo điểm biểu diễn trạng thái 3 nằm thẳng phía trên điểm biểu diễn trạng thái 1.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Đoạn nằm ngang, áp suất giữ ở Pa. Đoạn thẳng đứng, thể tích giữ ở 3,0 lít.
  • b) Sai. Quá trình có áp suất không đổi, nên trên đồ thị theo nó là một đoạn thẳng nằm ngang ở Pa. Trên đồ thị theo đường có phần kéo dài đi qua gốc tọa độ là đường đẳng tích, ứng với quá trình
  • c) Đúng. Trong quá trình đẳng áp, thể tích tăng nên nhiệt độ tăng: K. Trong quá trình đẳng tích, áp suất giảm nên nhiệt độ giảm. Vậy khí nóng nhất ở trạng thái 2, lúc đó nhiệt độ là °C.
  • d) Đúng. Quá trình đẳng tích: K, bằng Hai điểm 1 và 3 có cùng hoành độ K, còn lít lớn hơn lít, nên điểm 3 nằm thẳng phía trên điểm 1. Cũng thấy được điều này từ J.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới) · Quá trình đẳng tích (mở tab mới) · Phương trình trạng thái (mở tab mới)

Câu 3. Khi giác hơi, người ta hơ nóng không khí trong một cốc thủy tinh rồi úp nhanh miệng cốc lên da. Ngay lúc úp, khí trong cốc có nhiệt độ 87 °C và áp suất bằng áp suất khí quyển Pa. Sau đó khí nguội dần tới 37 °C. Miệng cốc có diện tích 20 cm². Coi khí trong cốc là khí lí tưởng, lượng khí không đổi, bỏ qua trọng lượng của cốc. Ở các ý a, b, c, bỏ qua phần da phồng vào trong cốc, coi thể tích khí không đổi.

  • a) Khi khí trong cốc nguội đi, áp suất của nó giảm, nên khí quyển bên ngoài ép chặt cốc vào da.

    Đúng
  • b) Khi khí trong cốc đã nguội tới 37 °C, áp suất của nó vào khoảng Pa.

    Đúng
  • c) Lúc đó, muốn nhấc cốc thẳng ra khỏi da phải kéo cốc bằng một lực tối thiểu khoảng 200 N.

    Sai
  • d) Thực tế da phồng vào làm thể tích khí trong cốc giảm 5,0% so với thể tích cốc. Khi khí đã nguội tới 37 °C, lực tối thiểu cần để bắt đầu nhấc cốc thẳng ra chỉ còn khoảng 19 N.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Đúng. Thể tích khí không đổi, nhiệt độ giảm thì áp suất giảm theo. Áp suất trong cốc nhỏ hơn áp suất khí quyển nên khí quyển ép cốc vào da, còn da bị hút phồng vào trong cốc.
  • b) Đúng. Quá trình đẳng tích: Pa.
  • c) Sai. Khí quyển ép lên đáy cốc một lực N, nhưng khí trong cốc cũng đẩy cốc ra. Lực cần kéo chỉ bằng phần chênh lệch: N.
  • d) Đúng. Phương trình trạng thái: Pa. Lực cần kéo: N. Da càng phồng vào nhiều thì chênh lệch áp suất càng nhỏ.

Công thức dùng: Quá trình đẳng tích (mở tab mới) · Phương trình trạng thái (mở tab mới) · Khối lượng riêng, áp suất (mở tab mới)

Câu 4. Buổi tối, hai quả bóng cao su giống nhau, một quả bơm helium, một quả bơm không khí, cùng căng tới thể tích 5,0 lít ở 30 °C. Khí trong hai bóng có cùng áp suất Pa. Sáng hôm sau, quả bóng helium đã xẹp đi trông thấy, còn quả bóng không khí gần như không đổi. Coi các khí là khí lí tưởng. Khối lượng mol của helium là 4,0 g/mol, của không khí là 29 g/mol.

  • a) Lúc mới bơm, số nguyên tử helium trong bóng bằng số phân tử không khí trong bóng kia.

    Đúng
  • b) So với một phân tử không khí, mỗi nguyên tử helium va vào vỏ bóng thường xuyên hơn nhưng mỗi lần va chạm truyền cho vỏ động lượng trung bình nhỏ hơn, nhờ vậy khí trong hai bóng có cùng áp suất.

    Đúng
  • c) Sáng hôm sau, bóng helium chỉ còn 3,0 lít, khí trong bóng ở 20 °C và có áp suất Pa. Như vậy đã có khoảng 60% số nguyên tử helium thoát ra ngoài qua vỏ bóng.

    Sai
  • d) Lúc mới bơm, tổng động năng tịnh tiến của các nguyên tử helium trong bóng lớn hơn tổng động năng tịnh tiến của các phân tử không khí trong bóng kia, vì helium chuyển động nhanh hơn.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Sai

  • a) Đúng. Từ tức hai bóng cùng cùng cùng nên có cùng số hạt, Helium nhẹ hơn nên khối lượng khí trong bóng helium nhỏ hơn, còn số hạt thì như nhau.
  • b) Đúng. Cùng nhiệt độ nên Hai bóng có cùng số hạt trong mỗi mét khối, mà nguyên tử helium chạy nhanh hơn khoảng 2,7 lần nên va vào vỏ nhiều hơn khoảng 2,7 lần mỗi giây. Động lượng truyền cho vỏ mỗi lần va chạm tỉ lệ với mà Tích hai tỉ số nên áp suất như nhau.
  • c) Sai. Số hạt tỉ lệ với Số nguyên tử còn lại khoảng 60%, nên chỉ khoảng 40% đã thoát ra. Nguyên tử helium rất nhỏ, lại chạy nhanh, nên lọt qua vỏ cao su nhanh hơn nhiều so với phân tử không khí.
  • d) Sai. Hai bóng có cùng số hạt, mỗi hạt có cùng động năng tịnh tiến trung bình nên tổng động năng tịnh tiến bằng nhau: J ở mỗi bóng. Nguyên tử helium nhanh hơn nhưng nhẹ hơn, hai yếu tố bù trừ nhau vừa đủ.

Công thức dùng: Động năng tịnh tiến trung bình của phân tử (mở tab mới) · Tốc độ căn quân phương (mở tab mới) · Áp suất theo động năng phân tử (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Mỗi lần thở ra, một người đẩy ra 0,50 lít khí ở 37 °C và áp suất Pa. Coi khí là khí lí tưởng và mỗi phân tử khí là một quả cầu đường kính m. Tổng thể tích của riêng các phân tử trong một hơi thở là bao nhiêu cm³ (làm tròn đến hai chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 0,26 cm³

Mấu chốt. Đếm số phân tử bằng phương trình Clapeyron và số Avogadro, rồi nhân với thể tích một phân tử. Kết quả cho thấy vì sao mô hình khí lí tưởng được phép bỏ qua kích thước phân tử.

  1. Số mol: mol.
  2. Số phân tử:
  3. Thể tích một phân tử: m³.
  4. Tổng thể tích: m³, tức khoảng 0,26 cm³, chỉ cỡ 0,05% của 500 cm³ hơi thở.

Tự soát. Tính qua khoảng cách giữa các phân tử. Mỗi phân tử chiếm trung bình một ô lập phương cạnh m, gấp khoảng 10 lần đường kính phân tử. Trong mỗi ô, phân tử chỉ chiếm thể tích, nhân với 500 cm³ được khoảng 0,26 cm³.

Bẫy hay gặp. Coi mỗi phân tử là một khối lập phương cạnh lấy thể tích sẽ ra khoảng 0,50 cm³. Lấy m làm bán kính thay cho đường kính thì ra khoảng 2,1 cm³.

Công thức dùng: Phương trình Clapeyron (mở tab mới) · Số mol (mở tab mới)

Câu 2. Một bình helium loại dùng một lần để bơm bóng bay có dung tích 14 lít, chứa khí ở áp suất Pa. Bóng lúc đầu xẹp hẳn, coi như không chứa khí. Mỗi quả bóng được bơm tới thể tích 6,0 lít, khi đó helium trong bóng có áp suất Pa. Khi áp suất trong bình giảm xuống bằng áp suất trong bóng thì không bơm thêm được nữa. Coi helium là khí lí tưởng và nhiệt độ của nó luôn bằng nhiệt độ phòng. Bình này bơm được nhiều nhất bao nhiêu quả bóng căng như vậy?

Lời giải

Đáp số: 37 quả

Mấu chốt. Không phải toàn bộ helium trong bình đi được vào bóng. Khi áp suất trong bình chỉ còn bằng áp suất trong bóng, phần helium còn lại nằm luôn trong bình.

  1. Theo ở cùng nhiệt độ thì tích tỉ lệ với số mol, nên có thể đo lượng khí bằng tích Ở đây tính theo Pa và theo lít. Lúc đầu bình có
  2. Khi không bơm được nữa, khí còn lại trong bình là Phần đã vào bóng:
  3. Mỗi quả bóng cần nên số bóng là
  4. Quả thứ 38 không bơm được đủ căng, nên bình bơm được nhiều nhất 37 quả.

Tự soát. Tính theo số mol, lấy nhiệt độ phòng 25 °C. Mỗi quả bóng chứa mol, bình lúc đầu có khoảng 10,18 mol và lúc cuối còn khoảng 0,594 mol. Số bóng là vẫn là 37 quả. Nhiệt độ phòng khác đi thì ba con số này cùng đổi theo một tỉ lệ, số bóng không đổi.

Bẫy hay gặp. Quên phần khí phải ở lại trong bình, cho cả 252 vào bóng, sẽ ra quả. Lấy áp suất trong bóng bằng đúng Pa, bỏ qua sức căng của vỏ bóng, sẽ ra 39 quả.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới) · Phương trình Clapeyron (mở tab mới)

Câu 3. Phuộc hơi của xe đạp địa hình dùng khí nén thay cho lò xo. Xét một mô hình đơn giản: xilanh kín hai đầu, tiết diện 8,0 cm², một pit-tông mỏng chia xilanh thành buồng trên dài 15 cm và buồng dưới dài 5,0 cm. Khí ở hai buồng có cùng áp suất Pa nên khi phuộc chưa chịu lực, pit-tông nằm yên. Cán pit-tông xuyên qua đáy xilanh, rất mảnh nên bỏ qua tiết diện và thể tích của cán. Người lái ngồi lên xe, phuộc lún từ từ, cán đẩy pit-tông lên 5,0 cm rồi đứng yên. Coi pit-tông dịch chuyển đủ chậm để nhiệt độ khí không đổi, bỏ qua ma sát và trọng lượng của pit-tông. Lúc đó cán phải tác dụng lên pit-tông một lực bằng bao nhiêu N để giữ nó đứng yên?

Lời giải

Đáp số: 480 N

Mấu chốt. Pit-tông dịch lên thì buồng trên bị nén, áp suất tăng, còn buồng dưới nở ra, áp suất giảm. Lực của cán phải bù đúng hiệu hai lực mà khí ở hai buồng tác dụng lên hai mặt pit-tông.

  1. Buồng trên: chiều dài giảm từ 15 cm còn 10 cm, Pa.
  2. Buồng dưới: chiều dài tăng từ 5,0 cm lên 10 cm, Pa.
  3. Khí buồng trên đẩy pit-tông xuống, khí buồng dưới đẩy lên. Lực cán cần tác dụng: N.

Tự soát. Xét từng buồng so với lúc cân bằng. Buồng trên tăng Pa nên đẩy pit-tông xuống mạnh thêm N. Buồng dưới giảm Pa nên đẩy lên yếu đi 240 N. Cộng lại được 480 N.

Bẫy hay gặp. Quên buồng dưới, chỉ tính lực của buồng trên sẽ ra 720 N. Coi buồng dưới thông với khí quyển thì ra N. Chỉ tính phần áp suất tăng thêm của buồng trên thì ra 240 N.

Công thức dùng: Định luật Boyle (đẳng nhiệt) (mở tab mới) · Khối lượng riêng, áp suất (mở tab mới)

Câu 4. Ở hầm biogas kiểu nắp nổi, khí được giữ dưới một nắp thép hình trụ úp ngược. Thành nắp ngập trong nước nên khí không thoát ra, còn nắp nâng lên hạ xuống tự do như một pit-tông. Nắp có khối lượng 150 kg, tiết diện 2,0 m². Buổi sáng, khí dưới nắp có thể tích 1,8 m³ ở 22 °C. Van đã khóa, bỏ qua lượng khí và hơi nước sinh thêm. Đến trưa, nắng làm khí dưới nắp nóng lên tới 37 °C. Áp suất khí quyển là Pa, lấy m/s², bỏ qua ma sát và lực đẩy của nước lên thành nắp. Coi khí là khí lí tưởng. Từ sáng tới trưa, khí dưới nắp thực hiện một công bằng bao nhiêu kJ (không làm tròn ở các bước trung gian, làm tròn kết quả đến hai chữ số thập phân)?

Lời giải

Đáp số: 9,22 kJ

Mấu chốt. Nắp nổi tự do nên áp suất khí luôn bằng áp suất khí quyển cộng với áp suất do trọng lượng nắp, không đổi trong suốt quá trình. Khí nở đẳng áp, công bằng áp suất nhân độ tăng thể tích.

  1. Nắp cân bằng: lực khí đẩy lên bằng trọng lượng nắp cộng lực khí quyển ép xuống Suy ra Pa.
  2. Định luật Charles: nên độ tăng thể tích m³.
  3. Công của khí: J, tức khoảng 9,22 kJ.
  4. Nắp chỉ nâng lên cm, phần công dùng để nâng nắp là J. Gần như toàn bộ phần còn lại dùng để đẩy lớp khí quyển phía trên nắp.

Tự soát. Ở áp suất không đổi, Số mol khí là mol, nên công bằng J, khớp với cách trên.

Bẫy hay gặp. Bỏ qua trọng lượng nắp, coi khí ở đúng áp suất khí quyển, sẽ ra 9,15 kJ. Chỉ lấy áp suất do trọng lượng nắp, 735 Pa, mà quên áp suất khí quyển thì công chỉ khoảng 67 J. Tính rồi làm tròn còn 1,89 m³ trước khi trừ thì ra khoảng 9,07 kJ, vì là hiệu của hai số gần nhau.

Công thức dùng: Định luật Charles (đẳng áp) (mở tab mới) · Công của khí khi áp suất không đổi (mở tab mới) · Khối lượng riêng, áp suất (mở tab mới)

Câu 5. Năm 2005, tàu đổ bộ Huygens hạ xuống Titan, vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ, và đo được áp suất khí quyển trên bề mặt là Pa. Khối lượng riêng của khí quyển ở đó khoảng 5,4 kg/m³. Coi khí quyển là khí lí tưởng. Tốc độ căn quân phương của các phân tử khí sát bề mặt Titan là bao nhiêu m/s (làm tròn đến số nguyên)?

Lời giải

Đáp số: 286 m/s

Mấu chốt. Không cần biết nhiệt độ hay loại khí. Trong công thức tích là khối lượng các phân tử có trong một đơn vị thể tích, tức chính khối lượng riêng của khí.

  1. nên suy ra
  2. m/s.

Tự soát. Khí quyển Titan gần như toàn nitrogen ( g/mol), nhiệt độ đo được trên bề mặt khoảng 94 K. Theo m/s, lệch khoảng 1% so với kết quả trên.

Bẫy hay gặp. Quên hệ số 3, lấy sẽ ra khoảng 165 m/s. Viết nhưng quên hệ số trong động năng sẽ ra khoảng 202 m/s.

Công thức dùng: Áp suất khí theo mô hình động học (mở tab mới) · Tốc độ căn quân phương (mở tab mới)

Câu 6. Bảng sau ghi áp suất và nhiệt độ không khí đo cùng một lúc ở Sa Pa và trên đỉnh Fansipan. Coi không khí là khí lí tưởng có thành phần như nhau ở hai nơi. Khối lượng riêng của không khí trên đỉnh Fansipan bằng bao nhiêu phần trăm khối lượng riêng của không khí ở Sa Pa (làm tròn đến số nguyên)?

Nơi đoĐộ cao (m)Áp suất (kPa)Nhiệt độ (°C)
Sa Pa160083,515
Đỉnh Fansipan314369,35
Lời giải

Đáp số: 86 %

Mấu chốt. Với cùng một loại khí, khối lượng riêng tỉ lệ với Lên cao, áp suất giảm làm không khí loãng đi, nhưng trời lạnh hơn lại làm nó đặc lên một phần.

  1. nên
  2. tức khoảng 86%.
  3. Mỗi lít không khí ngoài trời trên đỉnh Fansipan chỉ chứa khoảng 86% lượng oxygen so với một lít không khí ở Sa Pa.

Tự soát. Tính thẳng từng khối lượng riêng với g/mol. Ở Sa Pa: kg/m³. Trên đỉnh: kg/m³. Tỉ số

Bẫy hay gặp. Bỏ qua chênh lệch nhiệt độ, chỉ lấy tỉ số áp suất, sẽ ra 83%. Dùng nhiệt độ Celsius thì tỉ số đẩy kết quả lên khoảng 249%, vô lí vì như vậy không khí trên đỉnh lại đặc hơn.

Công thức dùng: Khối lượng riêng của khí (mở tab mới) · Phương trình trạng thái (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.