MentorLab

Lời giải đề kiểm tra cuối học kì II · Trung bình

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 1142

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề kiểm tra cuối học kì II, mức trung bình · Môn Vật lí 11

Thời gian làm bài 45 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề1142

Cho biết: N.m²/C²; độ lớn điện tích nguyên tố C; m/s².

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Hai ion và hút nhau bằng lực điện. Nếu đặt hai ion này trong nước, có hằng số điện môi khoảng 81, thay vì trong chân không và giữ nguyên khoảng cách giữa chúng, thì độ lớn lực hút giữa hai ion

tăng 81 lần.
giảm 81 lần.
giảm 9 lần.
không đổi.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Định luật Coulomb trong điện môi: Cùng điện tích, cùng khoảng cách thì lực trong điện môi nhỏ hơn trong chân không lần.

  1. lực hút giảm 81 lần.
  2. Lực hút giữa các ion yếu đi nhiều nên các ion dễ tách khỏi tinh thể. Đó là một lí do muối ăn tan tốt trong nước.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nhầm chiều: hằng số điện môi nằm ở mẫu số nên làm lực giảm, không làm lực tăng.
  • C. Lấy căn bậc hai của 81. Lực giảm đúng lần; căn bậc hai chỉ xuất hiện khi tính ngược khoảng cách từ lực.
  • D. Lực Coulomb phụ thuộc môi trường đặt các điện tích: trong điện môi, lực nhỏ hơn trong chân không lần.

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Sử dụng các thông tin sau cho Câu 2 và Câu 3. Trong phòng thí nghiệm sinh học, người ta tách các đoạn DNA có kích thước khác nhau bằng phương pháp điện di: các đoạn DNA mang điện tích âm được đặt trong một khay gel nằm giữa hai điện cực phẳng song song, cách nhau 15 cm. Hai điện cực được nối với hai cực của một nguồn điện có hiệu điện thế 150 V. Coi điện trường trong khay gel là điện trường đều.

Câu 2. Lực điện tác dụng lên các đoạn DNA trong khay gel hướng

về phía điện cực nối với cực dương của nguồn, ngược chiều đường sức điện.
về phía điện cực nối với cực âm của nguồn, cùng chiều đường sức điện.
vuông góc với các đường sức điện.
về phía điện cực nối với cực dương của nguồn, cùng chiều đường sức điện.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. điện tích âm chịu lực điện ngược chiều Đường sức điện giữa hai điện cực hướng từ điện cực dương sang điện cực âm.

  1. Đường sức điện đi ra từ điện cực nối với cực dương và đi vào điện cực nối với cực âm của nguồn.
  2. DNA mang điện âm nên lực điện ngược chiều đường sức, tức hướng về phía điện cực dương. Các đoạn DNA ngắn di chuyển trong gel nhanh hơn các đoạn dài, nhờ đó chúng tách ra thành các vạch riêng.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Đó là hướng của lực điện tác dụng lên điện tích dương. DNA mang điện âm nên bị kéo về điện cực dương.
  • C. nên lực điện luôn cùng phương với vectơ cường độ điện trường, tức cùng phương với đường sức.
  • D. Hướng về điện cực dương là đúng, nhưng đường sức đi từ điện cực dương sang điện cực âm, nên hướng đó ngược chiều đường sức chứ không cùng chiều.

Công thức dùng: Cường độ điện trường (mở tab mới)

Câu 3. Một đoạn DNA trong khay gel mang điện tích C. Độ lớn lực điện tác dụng lên đoạn DNA này là

N.
N.
N.
N.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Trong điện trường đều với tính bằng mét. Độ lớn lực điện

  1. V/m.
  2. N.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Để khoảng cách 15 cm mà không đổi ra mét: V/m, N.
  • B. Nhân điện tích với hiệu điện thế: Tích có đơn vị jun: đó là độ lớn công của lực điện khi điện tích đi hết khoảng giữa hai điện cực, không phải lực.
  • C. Nhân với thay vì chia: rồi N.

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới) · Cường độ điện trường (mở tab mới)

Câu 4. Đặt một điện tích tại điểm M trong điện trường; điện thế tại M là (mốc điện thế ở vô cực). Thế năng điện của tại M là

Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Điện thế tại M là thế năng điện của một đơn vị điện tích dương đặt tại M:

  1. Từ suy ra Thế năng điện tỉ lệ thuận với nên có thể âm, chẳng hạn khi và

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chia thay vì nhân. có đơn vị V/C, không phải jun.
  • B. Nghịch đảo của biểu thức ở A, đơn vị C/V, cũng không phải jun.
  • D. Hệ số chỉ có trong năng lượng của tụ điện vì trong lúc nạp hiệu điện thế giữa hai bản tăng dần từ 0. Điện tích đặt tại M có thế năng

Công thức dùng: Thế năng điện (mở tab mới) · Điện thế (mở tab mới)

Câu 5. Trong nguyên tử hydrogen, coi electron cách hạt nhân (một proton) một khoảng m. Độ lớn lực hút tĩnh điện giữa electron và hạt nhân là

N.
N.
N.
N.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Electron và proton có điện tích cùng độ lớn trái dấu. Dùng định luật Coulomb trong chân không:

  1. m², C².
  2. N.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên bình phương khoảng cách: N.
  • B. Quên hằng số N.m²/C²:
  • D. Chỉ lấy một điện tích ở tử số, tức tính cường độ điện trường do proton gây ra tại chỗ electron: V/m. Muốn ra lực phải nhân thêm với

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Câu 6. Nối hai bản của một tụ điện với một nguồn điện. Khi tụ đã tích điện, hiệu điện thế giữa hai bản là và điện tích của tụ là Điện dung của tụ điện là

Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Điện dung đặc trưng cho khả năng tích điện của tụ ở một hiệu điện thế nhất định: điện tích tụ tích được trên mỗi vôn.

  1. đơn vị fara: F C/V. Điện dung do cấu tạo của tụ quyết định, không phụ thuộc và

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Tích có đơn vị C.V, tức jun: đó là cỡ năng lượng của tụ (đúng ra là không phải điện dung.
  • C. Đảo tỉ số. Tụ có điện dung lớn thì tích được nhiều điện tích ở cùng hiệu điện thế, nên phải ở tử số.
  • D. Nhầm với công thức năng lượng của tụ

Công thức dùng: Điện dung của tụ điện (mở tab mới)

Câu 7. Một người thợ sửa quạt ghép song song hai tụ điện có điện dung và Điện dung của bộ tụ là

Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Ghép song song: các tụ có cùng hiệu điện thế điện tích của bộ bằng tổng điện tích các tụ.

  1. nên Ghép song song thì điện dung của bộ lớn hơn điện dung của từng tụ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đó là điện dung của hai tụ ghép nối tiếp.
  • C. Lấy trung bình cộng. Ghép song song làm điện tích của bộ bằng tổng điện tích hai tụ, nên điện dung cộng lại chứ không chia đôi.
  • D. Biểu thức này bằng là nghịch đảo điện dung của bộ ghép nối tiếp, đơn vị F⁻¹.

Công thức dùng: Ghép tụ điện (mở tab mới)

Câu 8. Một camera hành trình trên ô tô dùng một siêu tụ điện có điện dung 4,0 F để kịp lưu đoạn video đang ghi khi xe tắt máy. Lúc xe chạy, tụ được nạp tới hiệu điện thế 5,0 V. Khi xe tắt máy, tụ cấp điện cho camera với công suất không đổi 2,0 W, và camera tự tắt khi hiệu điện thế giữa hai bản tụ giảm còn 3,0 V. Sau khi xe tắt máy, camera còn hoạt động thêm trong khoảng thời gian

25 s.
32 s.
4,0 s.
16 s.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Năng lượng camera dùng được là phần năng lượng tụ giải phóng khi hiệu điện thế giảm từ 5,0 V xuống 3,0 V: Thời gian hoạt động

  1. Năng lượng của tụ lúc đầu: J; lúc camera tắt: J.
  2. Năng lượng camera đã dùng: J.
  3. s.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lấy toàn bộ năng lượng 50 J của tụ: s. Camera tắt khi tụ còn 3,0 V, lúc đó tụ vẫn giữ 18 J.
  • B. Quên hệ số J, ra 32 s.
  • C. Bình phương độ giảm hiệu điện thế: J, ra 4,0 s. Năng lượng tỉ lệ với nên phải lấy hiệu của hai bình phương.

Công thức dùng: Năng lượng của tụ điện (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 9. Hai điện tích điểm C được đặt tại hai đỉnh A và B của một tam giác đều ABC có cạnh 3,0 cm, trong không khí. Cường độ điện trường tổng hợp tại đỉnh C có độ lớn là

V/m.
V/m.
V/m.
V/m.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Mỗi điện tích gây ra tại C điện trường hướng ra xa điện tích vì Cộng hai vectơ theo quy tắc hình bình hành.

  1. V/m.
  2. cùng hướng với cùng hướng với hai vectơ hợp với nhau góc Chúng cùng độ lớn nên vectơ tổng nằm trên đường phân giác của góc đó, vuông góc với AB.
  3. V/m.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Cộng độ lớn như hai vectơ cùng chiều. Hai vectơ hợp góc nên độ lớn của tổng nhỏ hơn tổng độ lớn.
  • C. Coi hai vectơ vuông góc: V/m.
  • D. Lấy góc giữa hai vectơ là (góc ngoài của tam giác). Khi đó hình bình hành là hình thoi gồm hai tam giác đều và tổng có độ lớn bằng

Công thức dùng: Điện trường của điện tích điểm (mở tab mới) · Nguyên lí chồng chất điện trường (mở tab mới)

Câu 10. Khi có dòng điện chạy trong một dây dẫn kim loại, phát biểu nào sau đây đúng?

Các ion dương ở nút mạng tinh thể dịch chuyển có hướng theo chiều dòng điện.
Các electron tự do dịch chuyển có hướng cùng chiều dòng điện.
Các electron tự do dịch chuyển có hướng ngược chiều dòng điện.
Các electron tự do vẫn chỉ chuyển động hỗn loạn, không dịch chuyển có hướng.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Dòng điện trong kim loại là dòng dịch chuyển có hướng của các electron tự do. Chiều dòng điện quy ước là chiều dịch chuyển có hướng của điện tích dương.

  1. Electron mang điện tích âm nên dịch chuyển có hướng ngược chiều điện trường trong dây, tức ngược chiều dòng điện quy ước.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Ion dương ở nút mạng chỉ dao động quanh vị trí cân bằng, không dịch chuyển có hướng. Hạt mang điện tạo ra dòng điện trong kim loại là electron tự do.
  • B. Chiều dòng điện quy ước theo điện tích dương; electron mang điện âm nên đi ngược chiều đó.
  • D. Khi có dòng điện, ngoài chuyển động hỗn loạn, các electron tự do còn trôi có hướng với tốc độ nhỏ. Chính sự dịch chuyển có hướng này tạo ra dòng điện.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 11. Pin của một máy khoan cầm tay cung cấp cho động cơ của máy một dòng điện không đổi có cường độ 4,0 A trong 2,0 phút. Số electron đã dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây nối trong khoảng thời gian đó là

Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Điện lượng với tính bằng giây; mỗi electron mang điện tích có độ lớn nên

  1. phút s, C.
  2. electron.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Để thời gian 2,0 phút mà không đổi ra giây: Ampe là culông trên giây nên thời gian phải tính bằng giây.
  • C. Quên nhân với thời gian: chỉ là số electron đi qua tiết diện trong mỗi giây.
  • D. Nhân điện lượng với thay vì chia: Số hạt không thể nhỏ hơn 1.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới) · Số electron qua tiết diện (mở tab mới)

Câu 12. Hình bên là đường đặc trưng vôn-ampe của hai dây dẫn kim loại (1) và (2), đo ở nhiệt độ không đổi. Điện trở của dây (1) và của dây (2) lần lượt là

12345670,10,20,30,40,50,60,7U (V)I (A)O(1)(2)
10 Ω và 30 Ω.
30 Ω và 10 Ω.
0,10 Ω và 0,033 Ω.
3,6 Ω và 1,2 Ω.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Ở nhiệt độ không đổi, đường đặc trưng vôn-ampe của dây kim loại là đường thẳng qua gốc tọa độ, và tại một điểm bất kì trên đường. Đường càng dốc (cùng cho lớn hơn) thì điện trở càng nhỏ.

  1. Đọc đồ thị tại V: dây (1) có A, dây (2) có A.
  2. Ω, Ω.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Cho rằng đường dốc hơn ứng với điện trở lớn hơn. Ở cùng hiệu điện thế, dây (1) cho dòng điện lớn hơn nên có điện trở nhỏ hơn.
  • C. Lấy thay cho và
  • D. Lấy tích và Tích này là công suất (W), không phải điện trở.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 13. Một ổ cắm kéo dài có dây dài 10 m, gồm hai lõi dây đồng, mỗi lõi có tiết diện 1,0 mm². Khi dùng, dòng điện đi theo một lõi tới thiết bị rồi theo lõi kia trở về. Điện trở suất của đồng là Ω.m. Tổng điện trở của hai lõi dây là

0,17 Ω.
0,085 Ω.
Ω.
0,34 Ω.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Dòng điện đi qua hai lõi nối tiếp nhau nên chiều dài dây dẫn là m. Dùng với tiết diện đổi ra m².

  1. m, mm² m².
  2. Ω.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chỉ tính một lõi dài 10 m. Dòng điện đi qua cả lõi đi lẫn lõi về.
  • B. Coi hai lõi mắc song song (dài 10 m, tiết diện gấp đôi). Thực ra dòng điện đi lõi này rồi về lõi kia, hai lõi mắc nối tiếp.
  • C. Đổi sai đơn vị: mm² m² chứ không phải m².

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới)

Câu 14. Bên trong một nguồn điện, lực lạ thực hiện công để dịch chuyển điện tích dương từ cực âm sang cực dương của nguồn. Suất điện động của nguồn điện là

với là thời gian lực lạ thực hiện công.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Suất điện động đặc trưng cho khả năng thực hiện công của lực lạ bên trong nguồn, đo bằng công của lực lạ khi dịch chuyển một đơn vị điện tích dương từ cực âm sang cực dương.

  1. đơn vị J/C, tức vôn. Pin ghi 1,5 V nghĩa là lực lạ thực hiện công 1,5 J cho mỗi culông điện tích dịch chuyển qua pin.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. là công suất của lực lạ, đơn vị oát, không phải suất điện động.
  • C. Nhân thay vì chia; đơn vị J.C không phải vôn.
  • D. Đảo tỉ số; đơn vị C/J là nghịch đảo của vôn.

Công thức dùng: Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới)

Câu 15. Ắc quy của một ô tô có suất điện động 12,6 V và điện trở trong 0,020 Ω. Khi khởi động máy, mô tơ khởi động lấy từ ắc quy dòng điện 150 A. Hiệu điện thế giữa hai cực của ắc quy lúc đó là

12,6 V.
15,6 V.
9,6 V.
3,0 V.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Khi nguồn phát dòng điện, một phần suất điện động bị giảm trên điện trở trong:

  1. Độ giảm thế bên trong ắc quy: V.
  2. V. Hiệu điện thế giữa hai cực ắc quy tụt mạnh như vậy nên đèn trong xe thường tối đi trong lúc khởi động máy.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Bỏ qua điện trở trong. Chỉ khi mạch ngoài hở ( thì mới bằng
  • B. Cộng độ giảm thế thay vì trừ: V. Khi nguồn phát dòng điện, nhỏ hơn
  • D. Lấy độ giảm thế bên trong ắc quy làm hiệu điện thế giữa hai cực.

Công thức dùng: Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới)

Câu 16. Cho mạch điện như hình bên: nguồn điện có suất điện động V, điện trở trong Ω; Ω, Ω, Ω. Bỏ qua điện trở của dây nối. Cường độ dòng điện chạy qua là

R1R2R3+−ℰ, r
1,0 A.
1,5 A.
0,50 A.
1,1 A.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Tìm điện trở mạch ngoài, dùng định luật Ohm cho toàn mạch tìm dòng điện mạch chính, rồi tìm hiệu điện thế chung của đoạn mạch song song.

  1. Ω; điện trở mạch ngoài Ω.
  2. A.
  3. V, nên A.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Dừng ở dòng điện mạch chính 1,5 A. Dòng này chia làm hai nhánh, qua chỉ là một phần.
  • C. Chia dòng điện theo tỉ lệ thuận với điện trở: A. Thực ra nhánh có điện trở nhỏ hơn thì dòng điện lớn hơn; 0,50 A là dòng điện qua
  • D. Quên điện trở trong: A, V, A.

Công thức dùng: Ghép điện trở (mở tab mới) · Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 17. Tiền điện hằng tháng của một gia đình được tính theo số chỉ của công tơ điện. Công tơ điện đo

công suất điện mà gia đình đang tiêu thụ, theo đơn vị kW.
năng lượng điện mà gia đình đã tiêu thụ, theo đơn vị kW/h.
điện lượng đã chạy qua công tơ, theo đơn vị A.h.
năng lượng điện mà gia đình đã tiêu thụ, theo đơn vị kWh.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Công tơ điện đo năng lượng điện mà các thiết bị đã tiêu thụ. 1 kWh là năng lượng một thiết bị có công suất 1 kW tiêu thụ trong 1 giờ.

  1. nên kWh W s J. Mỗi số điện trên hóa đơn tiền điện là 1 kWh.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Công suất cho biết thiết bị tiêu thụ năng lượng nhanh hay chậm. Tiền điện tính theo tổng năng lượng đã dùng, tức công suất nhân thời gian.
  • B. Năng lượng bằng công suất nhân thời gian, nên đơn vị là kW nhân h, viết kWh. kW/h là công suất chia thời gian, không phải đơn vị năng lượng.
  • C. A.h là đơn vị điện lượng (thường ghi trên ắc quy), không phải đơn vị năng lượng điện. Cùng một điện lượng chạy qua, thiết bị dùng hiệu điện thế cao hơn tiêu thụ nhiều năng lượng hơn.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 18. Khi bếp điện hoạt động, dây nung của bếp nóng đỏ. Theo định luật Joule, nhiệt lượng tỏa ra trên dây nung

tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện chạy qua dây nung.
không phụ thuộc vào điện trở của dây nung.
tỉ lệ thuận với điện trở của dây nung, với bình phương cường độ dòng điện chạy qua nó và với thời gian dòng điện chạy qua.
tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện và với bình phương thời gian dòng điện chạy qua dây nung.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Định luật Joule:

  1. Nhiệt lượng tỏa ra trên vật dẫn tỉ lệ thuận với điện trở với bình phương cường độ dòng điện và với thời gian dòng điện chạy qua.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Thiếu bình phương: cường độ dòng điện tăng gấp đôi thì nhiệt lượng tăng 4 lần.
  • B. Với cùng cường độ dòng điện, dây có điện trở càng lớn càng tỏa nhiều nhiệt. Vì thế dây nung có điện trở lớn nóng đỏ, còn dây nối có điện trở nhỏ thì gần như không nóng.
  • D. Đặt nhầm chỗ bình phương: nhiệt lượng tỉ lệ với và với không phải với và

Công thức dùng: Định luật Joule (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Vợt muỗi điện có ba tấm lưới kim loại phẳng, song song: lưới giữa nối với bản dương, hai lưới ngoài cùng nối với bản âm của một tụ điện có điện dung 0,20 μF. Mỗi lưới ngoài cách lưới giữa 4,0 mm. Khi bấm nút, mạch điện trong vợt nạp cho tụ tới hiệu điện thế 2000 V. Muỗi bay vào, chạm đồng thời lưới giữa và một lưới ngoài thì tụ phóng điện qua thân muỗi. Coi mỗi lưới như một tấm kim loại phẳng.

  • a) Ở vùng giữa lưới giữa và mỗi lưới ngoài, xa các mép lưới, điện trường là điện trường đều, có đường sức vuông góc với mặt lưới.

    Đúng
  • b) Ở vùng giữa lưới giữa và mỗi lưới ngoài, các đường sức điện hướng từ lưới ngoài vào lưới giữa.

    Sai
  • c) Cường độ điện trường giữa lưới giữa và mỗi lưới ngoài là V/m.

    Đúng
  • d) Khi pin yếu, mạch chỉ nạp được tụ tới 1000 V. Khi đó năng lượng tụ tích trữ giảm một nửa so với khi nạp tới 2000 V, chỉ còn 0,20 J.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Sai

  • a) Đúng. Giữa hai tấm kim loại phẳng song song tích điện trái dấu có điện trường đều (trừ vùng gần mép): đường sức là những đường thẳng song song, cách đều, vuông góc với hai tấm.
  • b) Sai. Đường sức điện đi từ tấm tích điện dương sang tấm tích điện âm. Lưới giữa nối với bản dương của tụ nên đường sức đi từ lưới giữa ra mỗi lưới ngoài, không phải ngược lại.
  • c) Đúng. Hiệu điện thế 2000 V đặt giữa lưới giữa và mỗi lưới ngoài, hai lưới cách nhau mm m: V/m. Không lấy khoảng cách 8,0 mm giữa hai lưới ngoài: hai lưới ngoài có cùng điện thế.
  • d) Sai. μF F. Nạp tới 2000 V: J. Nạp tới 1000 V: J. Năng lượng tỉ lệ với hiệu điện thế giảm 2 lần thì năng lượng giảm 4 lần, chỉ còn 0,10 J chứ không phải 0,20 J.

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới) · Năng lượng của tụ điện (mở tab mới)

Câu 2. Để đo suất điện động và điện trở trong của một chiếc pin đã dùng lâu, một nhóm học sinh mắc pin, ampe kế, điện trở bảo vệ biến trở và khóa K nối tiếp nhau; vôn kế mắc vào hai cực của pin. Coi ampe kế và vôn kế là lí tưởng. Đóng khóa K, thay đổi giá trị của biến trở rồi ghi số chỉ của ampe kế và số chỉ của vôn kế. Hình bên biểu diễn bốn cặp số đo trên đồ thị theo cùng đường thẳng đi qua chúng.

0,10,20,30,40,50,60,70,20,40,60,81,01,21,4I (A)U (V)O
  • a) Điện trở bảo vệ được mắc để dòng điện qua pin không quá lớn khi biến trở được chỉnh về giá trị rất nhỏ.

    Đúng
  • b) Khi ampe kế chỉ 0,20 A, điện trở của mạch ngoài ( là 7,0 Ω.

    Sai
  • c) Pin có suất điện động 1,40 V và điện trở trong 2,0 Ω.

    Đúng
  • d) Nếu nối tắt hai cực của pin bằng một đoạn dây đồng có điện trở không đáng kể thì dòng điện qua pin khoảng 0,70 A.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Nếu không có khi biến trở chỉnh về gần 0 thì mạch gần như bị đoản mạch, dòng điện lớn làm pin nóng và nhanh hỏng. giữ dòng điện ở mức an toàn.
  • b) Sai. Đọc đồ thị: A thì V. Vôn kế đo hiệu điện thế mạch ngoài nên Ω. Con số 7,0 Ω là điện trở của toàn mạch, đã tính cả điện trở trong của pin.
  • c) Đúng. Đồ thị là đường thẳng đi xuống, đúng dạng Cứ tăng 0,10 A thì giảm 0,20 V, nên Ω. Kéo dài đường thẳng về V.
  • d) Đúng. Đoản mạch thì mạch ngoài có A. Trên đồ thị, đó là chỗ đường thẳng kéo dài cắt trục

Công thức dùng: Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 3. Cuộn dây trong động cơ của một máy bơm nước được quấn bằng dây đồng. Để theo dõi độ nóng của cuộn dây khi máy chạy, kĩ thuật viên đo trước điện trở của cuộn dây ở các nhiệt độ khác nhau, lúc máy không chạy và được đặt trong buồng sấy, thu được bảng sau.

(°C)20406080100
(Ω)5,005,405,806,206,60
  • a) Điện trở của cuộn dây tăng khi nhiệt độ tăng.

    Đúng
  • b) Khi nhiệt độ tăng từ 20 °C lên 100 °C, tức tăng 5 lần, thì điện trở của cuộn dây cũng tăng 5 lần.

    Sai
  • c) Lấy mốc °C, hệ số nhiệt điện trở của đồng tính từ bảng là K⁻¹.

    Sai
  • d) Sau khi máy bơm chạy liên tục một thời gian, kĩ thuật viên ngắt điện và đo ngay được điện trở của cuộn dây là 6,30 Ω. Lúc đó cuộn dây có nhiệt độ khoảng 85 °C.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Said) Đúng

  • a) Đúng. Theo bảng, tăng từ 5,00 Ω lên 6,60 Ω khi tăng từ 20 °C lên 100 °C. Kim loại nóng lên thì các ion ở nút mạng dao động mạnh hơn, cản trở chuyển động có hướng của electron nhiều hơn, nên điện trở tăng.
  • b) Sai. Điện trở chỉ tăng lần. Điện trở kim loại tăng bậc nhất theo nhiệt độ, chứ không tỉ lệ thuận với nhiệt độ Celsius.
  • c) Sai. Cứ nhiệt độ tăng 20 °C thì tăng 0,40 Ω. Từ K⁻¹. Con số là độ tăng điện trở (Ω) cho mỗi kelvin, do quên chia cho
  • d) Đúng. °C, nên °C. Soát bằng bảng: 6,30 Ω nằm giữa 6,20 Ω (80 °C) và 6,60 Ω (100 °C), cách 6,20 Ω một phần tư khoảng đó, ứng với 85 °C.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 4. Một xe đạp điện dùng bộ ắc quy có suất điện động 48 V, điện trở trong 0,20 Ω và dung lượng 12 Ah (khi đầy, bộ ắc quy cung cấp được điện lượng bằng điện lượng của dòng điện 12 A chạy trong 1 giờ). Khi xe chạy đều trên đường bằng với tốc độ 25 km/h, động cơ của xe nhận từ ắc quy dòng điện không đổi 5,0 A. Bỏ qua điện trở của dây nối.

  • a) Khi xe chạy, bộ ắc quy chuyển hóa năng lượng hóa học thành năng lượng điện.

    Đúng
  • b) Trong 1 giờ xe chạy như trên, bộ ắc quy cung cấp cho toàn mạch năng lượng J.

    Đúng
  • c) Công suất điện mà động cơ nhận được là 240 W.

    Sai
  • d) Với bộ ắc quy được nạp đầy, xe chạy như trên đi được quãng đường tối đa 300 km.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Sai

  • a) Đúng. Ắc quy là nguồn điện hóa học. Khi phát điện, các phản ứng hóa học bên trong tạo ra lực lạ dịch chuyển điện tích giữa hai cực, chuyển hóa năng lượng hóa học thành năng lượng điện cung cấp cho động cơ.
  • b) Đúng. Năng lượng nguồn cung cấp: J, tức 0,24 kWh.
  • c) Sai. 240 W là công suất của nguồn: W. Một phần công suất này tỏa nhiệt bên trong ắc quy: W. Hiệu điện thế đặt vào động cơ là V, nên động cơ nhận W.
  • d) Sai. Ắc quy đầy cung cấp được điện lượng C. Với dòng điện 5,0 A, thời gian xe chạy được: s h. Quãng đường tối đa: km. Con số 300 km là coi dung lượng 12 Ah như xe chạy được 12 giờ.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới) · Công suất, hiệu suất của nguồn (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Tốc độ trung bình, vận tốc trung bình (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Trong ống phát tia X của một máy chụp X-quang, electron bứt ra khỏi catôt với tốc độ ban đầu không đáng kể và được điện trường giữa catôt và anôt tăng tốc. Khi đập vào anôt, mỗi electron có động năng J. Bỏ qua tác dụng của trọng lực. Hiệu điện thế giữa anôt và catôt là bao nhiêu kilôvôn (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 75 kV

Mấu chốt. Electron chỉ chịu lực điện, nên theo định lí động năng, động năng nó thu được bằng công của lực điện:

  1. Công của lực điện khi electron ( đi từ catôt K tới anôt A:
  2. Định lí động năng: nên V kV.

Tự soát. Mỗi kilôvôn truyền cho electron động năng J; 75 kV truyền J, khớp.

Bẫy hay gặp. Để kết quả theo vôn sẽ ghi 75 000, sai đơn vị đề hỏi và không vừa 4 ô. Nhân động năng với thay vì chia sẽ ra một số cực nhỏ, cỡ vô lí.

Công thức dùng: Hiệu điện thế (mở tab mới) · Công của lực điện (mở tab mới) · Liên hệ động năng và công (mở tab mới)

Câu 2. Một quả cầu nhỏ có khối lượng 0,40 g, mang điện tích C, được treo bằng một sợi chỉ cách điện mảnh ở khoảng giữa hai bản kim loại phẳng đặt thẳng đứng, song song, cách nhau 10 cm (hình bên). Nối hai bản với một nguồn điện có hiệu điện thế 5,0 kV thì quả cầu đứng cân bằng khi sợi chỉ lệch khỏi phương thẳng đứng một góc Coi điện trường giữa hai bản là đều. Góc bằng bao nhiêu độ (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

+−+−+−+−+−α10 cm
Lời giải

Đáp số: 11,5 độ

Mấu chốt. Quả cầu chịu ba lực: trọng lực thẳng đứng, lực điện nằm ngang (vuông góc với hai bản) và lực căng dọc sợi chỉ. Khi cân bằng, cân bằng với hợp lực của và nên

  1. V/m, lực điện N.
  2. Trọng lực: N.
  3. nên

Tự soát. Lực điện chỉ bằng khoảng trọng lực nên sợi chỉ lệch ít, góc cỡ là hợp lí. Soát ngược: khớp.

Bẫy hay gặp. Dùng sẽ ra Lấy sẽ ra đó là góc giữa sợi chỉ và phương ngang. Để khối lượng theo gam sẽ ra góc rất nhỏ, cỡ

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới) · Cường độ điện trường (mở tab mới) · Trọng lực, trọng lượng (mở tab mới) · Cân bằng lực (mở tab mới)

Câu 3. Một gia đình dùng một bình nóng lạnh loại 220 V, 2500 W, mỗi ngày bật trung bình 40 phút, và một tủ lạnh chạy suốt ngày đêm với công suất tiêu thụ trung bình 60 W. Các thiết bị đều dùng đúng hiệu điện thế định mức. Trong 30 ngày, hai thiết bị này tiêu thụ tổng cộng bao nhiêu kilôoát giờ (kWh) điện năng (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 93 kWh

Mấu chốt. Điện năng tiêu thụ Tính công suất bằng kW và thời gian bằng giờ thì kết quả ra thẳng kWh.

  1. Bình nóng lạnh: kW, mỗi ngày bật h, trong 30 ngày tiêu thụ kWh.
  2. Tủ lạnh: kW, chạy h, tiêu thụ kWh.
  3. Tổng: kWh.

Tự soát. Tính theo từng ngày: bình nóng lạnh kWh, tủ lạnh kWh, cộng lại khoảng 3,11 kWh mỗi ngày; nhân 30 ngày được khoảng 93 kWh, khớp.

Bẫy hay gặp. Để công suất theo oát sẽ ra 93 200, đó là số Wh chứ không phải kWh. Để thời gian bật bình nóng lạnh là 40 mà không đổi ra giờ sẽ ra 3000 kWh cho riêng bình, vô lí.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 4. Trong giờ thực hành, một bóng đèn loại 12 V, 6,0 W được mắc nối tiếp với một điện trở rồi nối vào hai cực của một nguồn điện có suất điện động 14 V và điện trở trong 0,50 Ω. Bỏ qua điện trở của dây nối. Để đèn sáng bình thường, phải có giá trị bao nhiêu ôm (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 3,5 Ω

Mấu chốt. Đèn sáng bình thường khi dòng điện qua nó bằng dòng điện định mức. Biết dòng điện đó, dùng định luật Ohm cho toàn mạch để tìm

  1. Dòng điện định mức và điện trở của đèn: A, Ω.
  2. Định luật Ohm cho toàn mạch: nên Ω.
  3. Ω.

Tự soát. Đèn lấy đúng 12 V, phần còn lại V nằm trên và trên điện trở trong: ra Ω, khớp.

Bẫy hay gặp. Quên điện trở trong của nguồn sẽ ra 4,0 Ω; với giá trị này dòng điện chỉ còn A, đèn sáng yếu hơn bình thường một chút.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới) · Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới)

Câu 5. Một ấm điện có hai dây nung và Nếu chỉ dùng thì nước trong ấm sôi sau 12 phút, nếu chỉ dùng thì sôi sau 18 phút. Mắc song song với rồi nối vào cùng hiệu điện thế như trước để đun cùng lượng nước có cùng nhiệt độ ban đầu. Bỏ qua nhiệt lượng hao phí ra môi trường và sự thay đổi điện trở theo nhiệt độ. Sau bao nhiêu phút thì nước sôi (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 7,2 phút

Mấu chốt. Cùng lượng nước, cùng nhiệt độ ban đầu thì nhiệt lượng cần cung cấp như nhau. Với cùng hiệu điện thế nên thời gian đun tỉ lệ thuận với điện trở.

  1. nên và
  2. Mắc song song: nên
  3. phút.

Tự soát. Mắc song song, mỗi dây vẫn chịu hiệu điện thế như khi dùng riêng nên tỏa nhiệt với công suất cũ. Mỗi phút cung cấp cung cấp nhiệt lượng cần thiết; cả hai cung cấp nên cần phút, khớp.

Bẫy hay gặp. Cộng hai thời gian, phút, là kết quả khi mắc nối tiếp, không phải song song. Lấy trung bình cộng sẽ ra 15 phút, lâu hơn cả khi chỉ dùng vô lí.

Công thức dùng: Định luật Joule (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 6. Cáp hàn của một máy hàn điện là dây đồng có tiết diện 16 mm². Khi hàn, dòng điện chạy trong cáp có cường độ 120 A. Mật độ electron tự do trong đồng là m⁻³. Tốc độ trôi (tốc độ dịch chuyển có hướng) của các electron tự do trong cáp là bao nhiêu milimét trên giây (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần trăm)?

Lời giải

Đáp số: 0,55 mm/s

Mấu chốt. Liên hệ giữa cường độ dòng điện và tốc độ trôi: nên với tiết diện đổi ra m².

  1. mm² m².
  2. C/m.
  3. m/s mm/s.

Tự soát. Với tốc độ trôi 0,55 mm/s, một electron cần khoảng s, tức khoảng nửa giờ, để trôi được 1 m dây. Tốc độ trôi nhỏ như vậy là hợp lí; máy hàn vẫn hoạt động ngay khi bật vì điện trường lan truyền dọc dây rất nhanh, electron ở mọi chỗ trên dây cùng bắt đầu dịch chuyển.

Bẫy hay gặp. Đổi sai mm² m² sẽ ra khoảng mm/s, nhỏ đi 1000 lần. Quên đổi m/s ra mm/s sẽ ghi 0,00055, không đúng đơn vị đề hỏi.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện theo tốc độ trôi (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.