MentorLab

Lời giải đề kiểm tra cuối học kì II · Nâng cao

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 1143

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề kiểm tra cuối học kì II, mức nâng cao · Môn Vật lí 11

Thời gian làm bài 45 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề1143

Cho biết: N.m²/C²; độ lớn điện tích nguyên tố C; m/s².

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Trong một điện trường, khi đi dọc theo một đường sức điện theo chiều của đường sức thì điện thế

tăng dần.
không đổi.
giảm dần.
tăng hay giảm tùy theo dấu của điện tích đặt tại điểm đó.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Đường sức điện hướng từ nơi có điện thế cao về nơi có điện thế thấp.

  1. Lấy hai điểm M, N trên cùng một đường sức, N nằm sau M theo chiều đường sức. Một điện tích thử đi từ M đến N được lực điện (cùng chiều đường sức) sinh công dương:
  2. nên điện thế giảm dần theo chiều đường sức.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Nhầm chiều. Điện tích dương được lực điện đẩy theo chiều đường sức, tức là đi về nơi có điện thế thấp hơn.
  • B. Đi dọc theo đường sức thì lực điện sinh công nên điện thế phải thay đổi. Điện thế chỉ không đổi khi đi theo phương vuông góc với đường sức của điện trường đều.
  • D. Điện thế tại một điểm chỉ phụ thuộc điện trường và vị trí của điểm đó, không phụ thuộc điện tích đặt vào.

Công thức dùng: Điện thế (mở tab mới) · Hiệu điện thế (mở tab mới)

Câu 2. Hai quả cầu nhỏ tích điện đặt trong không khí, cách nhau 6,0 cm thì đẩy nhau bằng lực có độ lớn Nhúng cả hai quả cầu vào một loại dầu cách điện có hằng số điện môi 4,0 và giữ nguyên điện tích của chúng. Để lực đẩy giữa hai quả cầu vẫn có độ lớn thì khoảng cách giữa chúng phải là

3,0 cm.
1,5 cm.
12 cm.
24 cm.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Trong điện môi, lực Coulomb giảm lần. Muốn lực giữ nguyên thì tích phải giữ nguyên.

  1. nên
  2. cm. Dầu làm lực yếu đi nên phải đưa hai quả cầu lại gần để bù.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Chia khoảng cách cho quên rằng lực tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách.
  • C. Nhân thay vì chia. Trong dầu lực đã yếu đi, đặt xa nhau hơn thì lực còn yếu hơn nữa.
  • D. Nhân khoảng cách với sai cả chiều thay đổi lẫn số mũ của khoảng cách.

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Câu 3. Đặt hai tấm kim loại phẳng, rộng, song song, gần nhau và nối chúng với hai cực của một nguồn điện thì trong khoảng giữa hai tấm, trừ vùng gần mép, có điện trường đều. Điện trường đều là điện trường mà

các đường sức là những đường thẳng cùng xuất phát từ một điểm.
cường độ điện trường giảm dần theo chiều của đường sức.
vectơ cường độ điện trường tại mọi điểm có cùng độ lớn nhưng có hướng khác nhau.
vectơ cường độ điện trường tại mọi điểm có cùng phương, cùng chiều và cùng độ lớn.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Điện trường đều có vectơ như nhau tại mọi điểm; đường sức là những đường thẳng song song, cách đều nhau.

  1. Giữa hai tấm phẳng tích điện trái dấu đặt gần nhau, đường sức là những đoạn thẳng song song, cách đều, hướng từ tấm dương sang tấm âm. Cường độ điện trường ở đó là tại mọi điểm.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đó là đường sức của điện trường do một điện tích điểm gây ra. Điện trường đó không đều: càng xa điện tích, cường độ điện trường càng nhỏ.
  • B. Theo chiều đường sức thì điện thế giảm dần, còn cường độ điện trường đều thì không đổi.
  • C. Vectơ cường độ điện trường đổi hướng thì đường sức phải cong. Điện trường đều có đường sức là những đường thẳng song song.

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới)

Câu 4. Để tách các đoạn DNA theo kích thước, phòng xét nghiệm dùng phương pháp điện di: bản gel nằm giữa hai điện cực phẳng song song cách nhau 15 cm, nối với nguồn điện có hiệu điện thế 120 V. Coi điện trường trong gel là điện trường đều. Một đoạn DNA trong gel mang điện tích C. Lực điện tác dụng lên đoạn DNA này có độ lớn và hướng là

N, hướng về điện cực âm.
N, hướng về điện cực dương.
N, hướng về điện cực dương.
N, hướng về điện cực dương.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Điện trường đều có lực điện có độ lớn Điện tích âm chịu lực ngược chiều đường sức.

  1. V/m.
  2. N.
  3. Đường sức hướng từ điện cực dương sang điện cực âm. Đoạn DNA mang điện âm nên lực điện ngược chiều đường sức, kéo nó về phía điện cực dương.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Độ lớn đúng nhưng sai hướng: lực điện cùng chiều đường sức chỉ khi điện tích dương. DNA mang điện âm nên bị kéo về điện cực dương.
  • C. Để khoảng cách 15 cm mà không đổi ra mét, cường độ điện trường tính ra nhỏ đi 100 lần.
  • D. Nhân điện tích với hiệu điện thế. là công của lực điện khi đoạn DNA đi hết từ điện cực này sang điện cực kia (đơn vị J), không phải lực.

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới) · Cường độ điện trường (mở tab mới)

Câu 5. Màn hình giấy điện tử của máy đọc sách gồm rất nhiều vi nang nằm giữa một điện cực trong suốt ở mặt trên (phía mắt người đọc) và một điện cực ở mặt dưới. Trong mỗi vi nang có các hạt sắc tố trắng mang điện âm và các hạt sắc tố đen mang điện dương lơ lửng trong chất lỏng. Để một điểm ảnh hiện màu trắng, các hạt trắng phải dịch chuyển lên sát mặt trên. Khi đó

điện cực trên có điện thế cao hơn điện cực dưới, và thế năng điện của mỗi hạt trắng giảm khi nó đi lên.
điện cực trên có điện thế thấp hơn điện cực dưới, và thế năng điện của mỗi hạt trắng giảm khi nó đi lên.
điện cực trên có điện thế cao hơn điện cực dưới, và thế năng điện của mỗi hạt trắng tăng khi nó đi lên.
điện cực trên có điện thế thấp hơn điện cực dưới, và thế năng điện của mỗi hạt trắng tăng khi nó đi lên.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Điện tích âm bị kéo về phía có điện thế cao hơn. Lực điện sinh công dương thì thế năng điện giảm.

  1. Hạt trắng mang điện âm chịu lực điện ngược chiều đường sức. Muốn nó đi lên thì đường sức phải hướng từ trên xuống, tức điện cực trên có điện thế cao hơn điện cực dưới.
  2. Hạt đi theo chiều của lực điện nên lực điện sinh công dương, thế năng điện của hạt giảm. Soát bằng mà tăng khi đi lên, nên giảm.
  3. Cùng lúc đó các hạt đen mang điện dương bị đẩy xuống mặt dưới, nên người đọc thấy màu trắng.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Nếu điện cực trên có điện thế thấp hơn thì hạt mang điện âm bị đẩy xuống dưới, điểm ảnh hiện màu đen.
  • C. Hạt dịch chuyển theo chiều lực điện thì lực điện sinh công dương, thế năng điện giảm chứ không tăng. Nhầm ở chỗ coi hạt mang điện dương khi dùng
  • D. Sai cả hai ý: hạt âm chỉ đi lên khi điện cực trên có điện thế cao hơn, và khi đi theo chiều lực điện thì thế năng điện giảm.

Công thức dùng: Thế năng điện (mở tab mới) · Điện thế (mở tab mới)

Câu 6. Trong một điện trường đều có cường độ V/m, tam giác ABC vuông tại B có cạnh AB song song và cùng chiều với đường sức (hình bên); AB = 4,0 cm, BC = 3,0 cm. Một điện tích C được dịch chuyển từ A đến C rồi từ C đến B. Công của lực điện tác dụng lên điện tích trên cả đường đi A → C → B là

EABC4,0 cm3,0 cm
J.
J.
J.
J.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Công của lực điện trong điện trường đều chỉ phụ thuộc điểm đầu và điểm cuối: với là hình chiếu của độ dời lên một đường sức, giữ nguyên dấu của

  1. Đoạn A → C có hình chiếu lên đường sức bằng AB = 4,0 cm; đoạn C → B vuông góc với đường sức nên lực điện không sinh công. Cả đường đi tương đương với dịch chuyển thẳng từ A đến B.
  2. Hình chiếu cùng chiều đường sức nên m.
  3. J. Công âm vì điện tích âm bị lực điện kéo ngược chiều đường sức mà lại dịch chuyển theo chiều đường sức.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Bỏ dấu của Điện tích âm dịch chuyển theo chiều đường sức thì lực điện cản lại, công âm.
  • B. Lấy độ dài AC = 5,0 cm làm Phải lấy hình chiếu của AC lên đường sức, bằng AB = 4,0 cm; đoạn CB vuông góc với đường sức nên không có công.
  • D. Cộng độ dài cả đường đi cm. Công của lực điện không phụ thuộc hình dạng đường đi.

Công thức dùng: Công của lực điện (mở tab mới)

Câu 7. Ba điện tích điểm được đặt tại ba đỉnh của tam giác ABC vuông tại C, trong không khí: C, C và C. Biết CA = 3,0 cm, CB = 4,0 cm. Độ lớn hợp lực của các lực điện do và tác dụng lên là

N.
N.
N.
N.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Tính riêng từng lực theo định luật Coulomb, xác định hướng của chúng rồi cộng vectơ. Ở đây hai lực vuông góc nhau.

  1. N, là lực đẩy, hướng dọc theo AC ra xa A.
  2. N, là lực hút, hướng dọc theo CB về phía B.
  3. Góc ACB vuông nên hai lực vuông góc: N.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Cộng thẳng độ lớn: N. Chỉ cộng như vậy khi hai lực cùng phương, cùng chiều.
  • B. Thấy trái dấu nên lấy hiệu hai lực. Lấy hiệu chỉ đúng khi hai lực ngược chiều; ở đây chúng vuông góc.
  • C. Thay khoảng cách theo xentimét vào công thức, lực tính ra nhỏ đi lần.

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Câu 8. Một tụ điện đã được tích điện thì tích trữ năng lượng. Năng lượng này là năng lượng của

dòng điện chạy qua lớp điện môi giữa hai bản tụ.
điện trường trong khoảng không gian giữa hai bản tụ.
chuyển động nhiệt của các electron trong hai bản tụ.
lực lạ bên trong tụ điện, giống như trong nguồn điện.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Năng lượng của tụ điện là năng lượng điện trường giữa hai bản, tính bằng

  1. Khi nạp, nguồn điện thực hiện công đưa electron từ bản này sang bản kia. Công đó được tích trữ dưới dạng năng lượng của điện trường giữa hai bản tích điện trái dấu.
  2. Khi tụ phóng điện qua một vật dẫn, điện trường mất dần và năng lượng này chuyển thành dạng khác, như nhiệt hay ánh sáng.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lớp điện môi giữa hai bản là chất cách điện. Khi tụ đã tích điện xong, không có dòng điện chạy qua nó.
  • C. Năng lượng của tụ gắn với điện tích trái dấu trên hai bản và điện trường giữa chúng, không phải nội năng của các bản kim loại.
  • D. Tụ điện không có lực lạ. Lực lạ ở trong nguồn điện; nhờ nguồn mà tụ được tích điện, còn năng lượng được giữ lại ở dạng năng lượng điện trường.

Công thức dùng: Năng lượng của tụ điện (mở tab mới)

Câu 9. Với một tụ điện có điện dung không đổi, muốn năng lượng tích trữ trong tụ tăng thêm 44% thì phải tăng hiệu điện thế giữa hai bản tụ thêm

20%.
44%.
22%.
120%.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. khi không đổi, năng lượng tỉ lệ với bình phương hiệu điện thế.

  1. hiệu điện thế phải tăng thêm 20%.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Coi năng lượng tỉ lệ thuận với hiệu điện thế. tỉ lệ với
  • C. Lấy một nửa của 44% vì hệ số trong công thức. Hệ số này có ở cả hai trạng thái nên triệt tiêu khi lập tỉ số.
  • D. Tính đúng tăng 1,2 lần nhưng đọc thành tăng thêm 120%. Tăng 1,2 lần tức là tăng thêm 20%.

Công thức dùng: Năng lượng của tụ điện (mở tab mới)

Sử dụng các thông tin sau cho Câu 10 và Câu 11. Trong ống phát tia X của một máy chụp X quang nha khoa, các electron bứt ra từ catôt được nung nóng với vận tốc ban đầu không đáng kể, được tăng tốc bởi hiệu điện thế 65 kV giữa anôt và catôt rồi đập vào anôt. Cường độ dòng điện chạy qua ống là 7,0 mA. Mỗi lần chụp, ống hoạt động trong 0,20 s.

Câu 10. Động năng của mỗi electron khi tới anôt là

J.
J.
J.
J.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Lực điện sinh công trên mỗi electron. Theo định lí động năng, toàn bộ công này thành động năng của electron vì vận tốc ban đầu không đáng kể.

  1. kV V.
  2. J, tức eV.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Thêm hệ số như trong năng lượng của tụ điện. Động năng electron thu được là không có hệ số
  • B. Thay mà không đổi kilôvôn ra vôn.
  • D. Ghi số electron-vôn thành số jun. Động năng là eV; muốn ra jun phải nhân với

Công thức dùng: Hiệu điện thế (mở tab mới)

Câu 11. Tổng năng lượng mà các electron mang tới anôt trong một lần chụp là

455 J.
91,0 J.
45,5 J.
0,0910 J.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Số electron tới anôt trong thời gian là mỗi electron mang động năng nên tổng năng lượng là

  1. electron.
  2. J.
  3. Soát lại: J, đúng bằng năng lượng điện ống tiêu thụ. Chỉ một phần rất nhỏ năng lượng này thành tia X, phần còn lại làm anôt nóng lên.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên nhân thời gian chụp 0,20 s. 455 W là công suất của chùm electron, tức năng lượng trong mỗi giây.
  • C. Dùng động năng cho mỗi electron. Công của lực điện là toàn bộ thành động năng.
  • D. Thay kV mà không đổi ra vôn.

Công thức dùng: Số electron qua tiết diện (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 12. Tốc độ dịch chuyển có hướng của electron tự do trong dây đồng của mạch điện chiếu sáng chỉ cỡ 0,1 mm/s, nhưng khi bật công tắc thì bóng đèn cách đó 5 m sáng gần như ngay lập tức. Lí do là

electron chuyển động nhiệt rất nhanh nên electron ở công tắc chạy tới đèn gần như tức thì.
khi đóng mạch, nguồn điện phóng thêm electron vào dây và các electron này chạy tới đèn với tốc độ rất lớn.
ngay khi đóng công tắc, tốc độ dịch chuyển có hướng của electron tăng lên gần bằng tốc độ ánh sáng.
khi đóng mạch, điện trường được thiết lập rất nhanh dọc theo dây, các electron tự do ở mọi chỗ trên dây, kể cả trong dây tóc đèn, gần như đồng thời bắt đầu dịch chuyển có hướng.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Phân biệt tốc độ trôi của từng electron (rất nhỏ) với tốc độ thiết lập điện trường dọc dây (rất lớn).

  1. Dây dẫn chứa sẵn rất nhiều electron tự do ở mọi chỗ, kể cả trong dây tóc đèn.
  2. Khi đóng công tắc, điện trường lan truyền dọc dây rất nhanh. Electron ở mọi đoạn dây gần như cùng lúc bắt đầu trôi, nên dòng điện qua đèn xuất hiện gần như tức thì, dù từng electron chỉ nhích đi rất chậm.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chuyển động nhiệt là hỗn loạn, không có hướng xác định nên không đưa electron từ công tắc tới đèn. Với tốc độ trôi 0,1 mm/s, một electron đi hết 5 m mất tới s.
  • B. Nguồn điện không tạo ra electron. Electron tự do có sẵn trong toàn bộ dây; nguồn chỉ duy trì điện trường làm chúng dịch chuyển có hướng.
  • C. Khi có dòng điện ổn định, tốc độ trôi vẫn chỉ cỡ phần mười milimét mỗi giây. Thứ lan truyền nhanh là điện trường, không phải electron.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện theo tốc độ trôi (mở tab mới)

Câu 13. Một đường dây đồng gồm hai đoạn hàn nối tiếp: đoạn (1) có đường kính lõi 2,0 mm, đoạn (2) có đường kính lõi 1,0 mm. Khi có dòng điện không đổi chạy qua đường dây, tỉ số giữa tốc độ dịch chuyển có hướng của electron tự do trong đoạn (2) và trong đoạn (1) là

4.
2.
1.
0,25.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Hai đoạn nối tiếp có cùng cường độ dòng điện và cùng mật độ electron tự do, nên tốc độ trôi tỉ lệ nghịch với tiết diện.

  1. nên
  2. Tiết diện tỉ lệ với bình phương đường kính:
  3. Ở đoạn dây nhỏ, electron phải trôi nhanh hơn để mỗi giây vẫn có cùng một điện lượng đi qua tiết diện.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Lấy tỉ số đường kính thay cho tỉ số tiết diện.
  • C. Nghĩ rằng cùng dòng điện thì electron trôi cùng tốc độ. Cùng là cùng điện lượng qua tiết diện mỗi giây; tiết diện nhỏ hơn thì electron phải trôi nhanh hơn.
  • D. Đảo tỉ số, cho rằng dây nhỏ cản trở nhiều nên electron trôi chậm hơn.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện theo tốc độ trôi (mở tab mới)

Câu 14. Điện trở của dây tóc bóng đèn bằng tungsten khi đèn sáng lớn hơn nhiều so với khi đèn tắt. Nguyên nhân chủ yếu là khi nhiệt độ tăng thì

số electron tự do trong kim loại giảm mạnh.
dây tóc nở dài ra đáng kể nên điện trở tăng.
các ion ở nút mạng tinh thể dao động mạnh hơn, cản trở chuyển động có hướng của electron tự do nhiều hơn.
electron tự do chuyển động nhiệt chậm hơn nên khó dịch chuyển có hướng.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Điện trở của kim loại sinh ra do các ion ở nút mạng tinh thể cản trở chuyển động có hướng của electron tự do.

  1. Khi dịch chuyển có hướng, electron tự do va chạm với các ion đang dao động ở nút mạng. Nhiệt độ càng cao, ion dao động càng mạnh, sự cản trở càng lớn, nên điện trở suất của kim loại tăng.
  2. Gần đúng: với đối với kim loại.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Số electron tự do trong kim loại hầu như không đổi theo nhiệt độ.
  • B. Dây tóc có nở ra nhưng rất ít, chỉ làm điện trở thay đổi không đáng kể so với mức tăng nhiều lần của điện trở.
  • D. Nhiệt độ tăng thì electron chuyển động nhiệt nhanh hơn, không chậm hơn.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 15. Một con chim đậu trên một dây dẫn của đường dây tải điện, hai chân cách nhau 5,0 cm. Dây dẫn có tiết diện 3,0 cm², điện trở suất Ω.m và đang có dòng điện 400 A chạy qua. Hiệu điện thế giữa hai chân chim là

V.
V.
V.
V.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Hiệu điện thế giữa hai chân chim bằng độ giảm thế trên đoạn dây dài 5,0 cm nằm giữa hai chân: với

  1. Đổi đơn vị: m, cm² m².
  2. Ω.
  3. V, chưa tới 2 mV. Hiệu điện thế nhỏ như vậy chỉ tạo ra dòng điện không đáng kể qua cơ thể chim, nên chim không bị điện giật.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Để khoảng cách 5,0 cm mà không đổi ra mét, kết quả lớn gấp 100 lần.
  • C. Đổi 3,0 cm² thành m² như đổi độ dài. Đúng ra 1 cm² m².
  • D. Đảo vị trí và trong công thức điện trở, tính

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 16. Bên trong một nguồn điện đang hoạt động, lực lạ có tác dụng

làm các điện tích dương dịch chuyển từ cực dương sang cực âm, cùng chiều lực điện.
tạo ra thêm electron để bù cho các electron đã chạy ra mạch ngoài.
giữ cho cường độ dòng điện trong mạch không đổi khi điện trở mạch ngoài thay đổi.
làm các điện tích dương dịch chuyển từ cực âm sang cực dương, ngược chiều lực điện.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Nguồn điện duy trì hiệu điện thế giữa hai cực nhờ lực lạ đưa điện tích dương ngược chiều lực điện, từ cực âm về cực dương. Công của lực lạ trên mỗi đơn vị điện tích là suất điện động.

  1. Ở mạch ngoài, điện tích dương đi từ cực dương sang cực âm dưới tác dụng của lực điện. Bên trong nguồn, lực lạ đưa chúng từ cực âm trở về cực dương, ngược chiều lực điện, nhờ đó hai cực luôn tích điện trái dấu.
  2. Công của lực lạ khi dịch chuyển điện tích bên trong nguồn là

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đó là chiều mà lực điện tự làm được. Bên trong nguồn, điện trường hướng từ cực dương sang cực âm; muốn đưa điện tích dương về cực dương phải có một lực khác lực điện.
  • B. Điện tích không tự sinh ra. Lực lạ chỉ tách và đưa các điện tích có sẵn về hai cực của nguồn.
  • C. Cường độ dòng điện thay đổi khi thay đổi. Đại lượng đặc trưng cho nguồn là suất điện động, không phải cường độ dòng điện.

Công thức dùng: Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới)

Câu 17. Cơ quan phát điện của một con lươn điện gồm hàng nghìn tế bào phát điện xếp nối tiếp. Khi lươn phóng điện, coi cơ quan này là một nguồn điện có suất điện động 600 V và điện trở trong 200 Ω, còn nước và con mồi xung quanh coi như mạch ngoài có điện trở 400 Ω. Công suất điện mà lươn truyền ra mạch ngoài là

600 W.
900 W.
400 W.
200 W.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Tìm cường độ dòng điện bằng định luật Ohm cho toàn mạch, rồi tính công suất trên mạch ngoài

  1. A.
  2. W.
  3. Công suất của nguồn là W, trong đó W tỏa nhiệt ngay trong cơ thể lươn.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đó là công suất của nguồn gồm cả phần tỏa nhiệt trên điện trở trong.
  • B. Dùng tức coi hiệu điện thế mạch ngoài bằng suất điện động, quên điện trở trong.
  • D. Đó là công suất tỏa nhiệt trên điện trở trong phần năng lượng ở lại trong cơ thể lươn.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Định luật Joule (mở tab mới) · Công suất, hiệu suất của nguồn (mở tab mới)

Câu 18. Một sạc dự phòng có khối pin bên trong với suất điện động 3,7 V và dung lượng 20 000 mAh (khi đầy, khối pin cung cấp được điện lượng bằng điện lượng của dòng điện 20 000 mA chạy trong 1 giờ). Khi sạc cho điện thoại, chỉ 60% năng lượng do khối pin cung cấp được tích vào pin điện thoại, phần còn lại hao phí. Pin điện thoại có suất điện động 3,85 V và dung lượng 4500 mAh. Sạc dự phòng đang đầy có thể sạc đầy pin điện thoại từ 0% khoảng

4,4 lần.
2,6 lần.
4,3 lần.
7,1 lần.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. So sánh năng lượng, không so sánh dung lượng mAh: năng lượng một nguồn cung cấp khi đưa điện lượng qua mạch là và chỉ 60% của nó đến được pin điện thoại.

  1. Khối pin sạc dự phòng: A.h C, năng lượng J.
  2. Phần tích được vào pin điện thoại: J.
  3. Năng lượng để sạc đầy pin điện thoại một lần: J.
  4. Số lần sạc đầy: lần.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chia thẳng hai dung lượng bỏ qua cả hao phí lẫn sự khác nhau về suất điện động.
  • C. Tính đúng năng lượng nhưng quên rằng chỉ 60% năng lượng đến được pin điện thoại.
  • D. Chia năng lượng cho 0,60 thay vì nhân. Có hao phí thì số lần sạc phải ít đi, không thể nhiều lên.

Công thức dùng: Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới) · Cường độ dòng điện (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Để hàn các lá niken nối các cell pin khi lắp ráp khối pin cho xe đạp điện, một xưởng dùng máy hàn điểm phóng điện tụ. Bộ tụ của máy gồm 6 siêu tụ điện giống nhau, trên mỗi tụ có ghi 100 F, 2,7 V. Các tụ được ghép thành 3 nhánh mắc song song, mỗi nhánh gồm 2 tụ mắc nối tiếp. Mỗi lần hàn, bộ tụ phóng điện qua chỗ hàn trong vài mili giây.

  • a) Khi ghép các nhánh tụ song song với nhau, điện dung của bộ tụ nhỏ hơn điện dung của mỗi nhánh.

    Sai
  • b) Bộ tụ có thể được nạp tới hiệu điện thế 5,4 V mà không tụ nào phải chịu hiệu điện thế vượt quá giá trị ghi trên tụ.

    Đúng
  • c) Khi được nạp tới 5,4 V, bộ tụ tích trữ năng lượng khoảng 2,2 kJ.

    Đúng
  • d) Sau một lần hàn, hiệu điện thế của bộ tụ giảm từ 5,40 V xuống 5,30 V. Năng lượng bộ tụ giải phóng trong lần hàn đó khoảng 0,75 J.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Đúngc) Đúngd) Sai

  • a) Sai. Ghép song song thì lớn hơn điện dung của từng nhánh. Ghép nối tiếp mới làm điện dung của bộ nhỏ hơn điện dung của từng tụ.
  • b) Đúng. Trong mỗi nhánh, hai tụ giống nhau mắc nối tiếp có cùng điện tích và cùng điện dung nên chia đều hiệu điện thế: mỗi tụ chịu V, đúng bằng giá trị ghi trên tụ. Các nhánh song song có cùng hiệu điện thế với cả bộ.
  • c) Đúng. Mỗi nhánh: F. Cả bộ: F. J, khoảng 2,2 kJ.
  • d) Sai. Năng lượng giải phóng là hiệu năng lượng trước và sau: J. Con số 0,75 J là cách tính sai vì năng lượng tỉ lệ với không thể thay bằng độ giảm

Công thức dùng: Ghép tụ điện (mở tab mới) · Năng lượng của tụ điện (mở tab mới)

Câu 2. Lồng ấp trẻ sơ sinh dùng một nhiệt điện trở làm cảm biến nhiệt độ không khí trong lồng. Đồ thị bên biểu diễn điện trở của nhiệt điện trở theo nhiệt độ Nhiệt điện trở được mắc nối tiếp với một điện trở cố định kΩ rồi nối vào nguồn điện có suất điện động 5,0 V, điện trở trong không đáng kể. Bộ điều khiển đo hiệu điện thế giữa hai đầu (dòng điện đi vào bộ điều khiển không đáng kể) và ngắt bộ sưởi khi đạt 2,5 V.

5101520253035404524681012141618t (°C)RT (kΩ)O
  • a) Nhiệt điện trở này thuộc loại NTC: điện trở của nó giảm khi nhiệt độ tăng.

    Đúng
  • b) Khi không khí trong lồng ở 25 °C, cường độ dòng điện qua nhiệt điện trở là 0,50 mA.

    Sai
  • c) Bộ sưởi được ngắt khi không khí trong lồng đạt 35 °C.

    Đúng
  • d) Khi nhiệt độ trong lồng tăng từ 25 °C lên 35 °C, công suất tỏa nhiệt trên nhiệt điện trở tăng lên.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Trên đồ thị, khi tăng từ 25 °C lên 35 °C thì giảm từ 10 kΩ xuống 6,0 kΩ. Nhiệt điện trở có điện trở giảm khi nhiệt độ tăng là loại NTC.
  • b) Sai. Ở 25 °C, đồ thị cho kΩ. A, khoảng 0,31 mA. Con số 0,50 mA có được khi quên điện trở mắc nối tiếp.
  • c) Đúng. Khi V thì hiệu điện thế trên nhiệt điện trở là V. Hai điện trở nối tiếp có cùng dòng điện và cùng hiệu điện thế nên kΩ; đồ thị cho kΩ ở 35 °C. Lúc lồng còn lạnh, lớn, dòng điện nhỏ nên dưới 2,5 V; tăng dần khi không khí nóng lên.
  • d) Đúng. Ở 25 °C: A, mW. Ở 35 °C: A, mW. Điện trở giảm nhưng dòng điện tăng đủ nhanh nên công suất vẫn tăng.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới) · Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới) · Định luật Joule (mở tab mới)

Câu 3. Để đo suất điện động và điện trở trong của một pin, một nhóm học sinh mắc mạch như hình bên: pin, điện trở bảo vệ Ω, ampe kế, biến trở và khóa K mắc nối tiếp; vôn kế mắc vào hai đầu biến trở. Bỏ qua điện trở của ampe kế và dây nối, vôn kế có điện trở rất lớn. Thay đổi giá trị của biến trở, nhóm ghi được số chỉ của ampe kế và của vôn kế như bảng sau.

AV+−pinR0RK
(A)0,050,100,150,200,25
(V)1,261,000,740,480,22
  • a) Điện trở bảo vệ giúp cường độ dòng điện qua pin không quá lớn khi biến trở được chỉnh về giá trị rất nhỏ.

    Đúng
  • b) Số chỉ của vôn kế là hiệu điện thế giữa hai cực của pin.

    Sai
  • c) Suất điện động của pin xấp xỉ 1,52 V.

    Đúng
  • d) Điện trở trong của pin xấp xỉ 5,2 Ω.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Sai

  • a) Đúng. Nếu không có khi thì rất lớn, gần như đoản mạch: pin nóng lên, số đo sai lệch và pin nhanh hỏng. Có thì dòng điện không vượt quá
  • b) Sai. Vôn kế mắc vào hai đầu biến trở nên chỉ Hiệu điện thế giữa hai cực pin là hiệu điện thế trên cả đoạn gồm và bằng Chẳng hạn khi A, hai cực pin có V, còn vôn kế chỉ 1,00 V.
  • c) Đúng. Mạch ngoài của pin gồm và nên tức giảm bậc nhất theo Theo bảng, cứ tăng 0,05 A thì giảm 0,26 V, nên Ω. Ngoại suy về V. Dùng nhiều cặp số liệu như vậy giúp giảm sai số so với chỉ đo một lần.
  • d) Sai. Độ dốc 5,2 Ω của đường theo là tổng vì vôn kế không đo phần hiệu điện thế trên Điện trở trong của pin là Ω.

Công thức dùng: Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 4. Kính sau của một ô tô có bộ dây sấy chống mờ gồm 10 dải dẫn điện mảnh giống nhau, in trên mặt kính và mắc song song giữa hai thanh dẫn ở hai mép kính. Ở 20 °C, mỗi dải có điện trở 12 Ω. Bộ dây sấy được nối vào mạch điện của xe có hiệu điện thế không đổi 12 V. Hệ số nhiệt điện trở của vật liệu làm dải dẫn là K⁻¹; bỏ qua điện trở của hai thanh dẫn.

  • a) Vì các dải mắc song song nên khi một dải bị đứt, các dải còn lại vẫn có dòng điện chạy qua.

    Đúng
  • b) Ở 20 °C, điện trở tương đương của bộ dây sấy là 1,2 Ω.

    Đúng
  • c) Nếu có 2 dải bị đứt, công suất của bộ dây sấy chỉ còn 64% so với khi đủ 10 dải.

    Sai
  • d) Khi các dải nóng tới 60 °C, công suất của bộ dây sấy giảm khoảng 13% so với lúc ở 20 °C.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Đúng. Mỗi dải nối trực tiếp với hai thanh dẫn, nên vẫn chịu hiệu điện thế 12 V và vẫn có dòng điện khi một dải khác bị đứt.
  • b) Đúng. 10 điện trở giống nhau mắc song song: Ω.
  • c) Sai. Mỗi dải còn lại vẫn chịu 12 V nên vẫn tiêu thụ W. Công suất cả bộ tỉ lệ với số dải: Con số 64% sinh ra khi thấy dòng điện mạch chính giảm còn 80% rồi bình phương theo quên rằng điện trở tương đương của bộ cũng tăng lên.
  • d) Đúng. Hiệu điện thế không đổi nên tỉ lệ nghịch với tức giảm khoảng 13%. Lấy mức tăng điện trở 15,2% làm mức giảm công suất là nhầm.

Công thức dùng: Ghép điện trở (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Trong một dây chuyền tái chế, các mảnh nhựa vụn được cọ xát cho tích điện rồi thả rơi không vận tốc đầu từ điểm chính giữa phía trên khoảng không gian giữa hai tấm kim loại phẳng đặt thẳng đứng, song song, cách nhau 50 cm (hình bên). Hiệu điện thế giữa hai tấm là 80 kV. Một mảnh nhựa có khối lượng 0,20 g mang điện tích C. Coi điện trường giữa hai tấm là đều, bỏ qua lực cản của không khí. Khi mảnh nhựa đã rơi được 1,0 m theo phương thẳng đứng (vẫn còn ở giữa hai tấm), nó lệch theo phương ngang bao nhiêu xentimét so với đường thẳng đứng đi qua điểm thả (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

+−+−+−+−hx50 cm
Lời giải

Đáp số: 16,3 cm

Mấu chốt. Mảnh nhựa chịu hai lực không đổi: trọng lực theo phương thẳng đứng và lực điện theo phương ngang. Hai chuyển động thành phần đều nhanh dần đều từ trạng thái nghỉ và diễn ra trong cùng một khoảng thời gian.

  1. Cường độ điện trường: V/m.
  2. Gia tốc theo phương ngang: m/s².
  3. Theo phương thẳng đứng: nên s².
  4. Theo phương ngang: m cm, lệch về phía tấm tích điện âm.

Tự soát. Hai độ dời cùng tỉ lệ với nên ra ngay cm; quỹ đạo là một đoạn thẳng xiên. Độ lệch này nhỏ hơn 25 cm (nửa khoảng cách giữa hai tấm), khớp với điều kiện mảnh nhựa chưa chạm tấm.

Bẫy hay gặp. Quên đổi 0,20 g ra kilôgam sẽ ra gia tốc nhỏ đi 1000 lần, độ lệch chỉ khoảng 0,016 cm. Để khoảng cách giữa hai tấm là 50 khi tính sẽ ra độ lệch khoảng 0,16 cm, nhỏ đi 100 lần.

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới) · Gia tốc của điện tích trong điện trường đều (mở tab mới)

Câu 2. Một nguồn điện có suất điện động 12 V, điện trở trong 1,0 Ω được nối với hai điện trở Ω và Ω mắc nối tiếp thành mạch kín. Một tụ điện có điện dung 220 μF được mắc song song với Bỏ qua điện trở của dây nối. Khi tụ đã tích điện xong và dòng điện trong mạch đã ổn định, điện tích của tụ là bao nhiêu microculông (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 1760 μC

Mấu chốt. Khi tụ đã tích điện xong, không còn dòng điện qua tụ vì giữa hai bản là chất cách điện. Dòng điện chỉ chạy qua và hiệu điện thế của tụ bằng hiệu điện thế giữa hai đầu

  1. Định luật Ohm cho toàn mạch: A.
  2. Hiệu điện thế của tụ: V.
  3. Điện tích của tụ: C μC.

Tự soát. Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn là V, chia cho và theo tỉ lệ phần của là V, khớp. Hiệu điện thế của tụ nhỏ hơn suất điện động là hợp lí.

Bẫy hay gặp. Lấy suất điện động 12 V làm hiệu điện thế của tụ sẽ ra 2640 μC. Quên điện trở trong của nguồn sẽ ra A, V và điện tích 1920 μC.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Điện dung của tụ điện (mở tab mới)

Câu 3. Một máy tạo nhịp tim cấy dưới da được nuôi bằng một viên pin có dung lượng 1,2 Ah (khi đầy, pin cung cấp được điện lượng bằng điện lượng của dòng điện 1,2 A chạy trong 1 giờ). Coi máy tiêu thụ dòng điện không đổi 12 μA và máy được thay khi pin đã cung cấp hết 85% điện lượng ban đầu. Thời gian dùng máy trước khi phải thay là bao nhiêu năm (coi 1 năm có 365 ngày, làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 9,7 năm

Mấu chốt. Dòng điện không đổi nên điện lượng pin cung cấp là suy ra Chỉ được dùng 85% dung lượng.

  1. Điện lượng được dùng: C.
  2. Thời gian: s.
  3. Một năm có s, nên năm.

Tự soát. Tính theo giờ: giờ, chia cho giờ được khoảng 9,7 năm, khớp.

Bẫy hay gặp. Dùng cả dung lượng 1,2 Ah sẽ ra 11,4 năm. Đổi 12 μA thành A sẽ ra chỉ khoảng 3,5 ngày.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 4. Để biết nhiệt độ bên trong cuộn dây đồng của một động cơ điện, nơi không đặt được nhiệt kế, kĩ thuật viên đặt vào hai đầu cuộn dây một hiệu điện thế nhỏ rồi đo cường độ dòng điện. Lúc động cơ nguội, ở 25 °C, với hiệu điện thế 1,20 V thì dòng điện là 0,500 A. Ngay sau khi động cơ chạy liên tục nhiều giờ rồi tắt máy, cũng với hiệu điện thế 1,20 V thì dòng điện chỉ còn 0,420 A. Hệ số nhiệt điện trở của đồng là K⁻¹; coi điện trở của cuộn dây tăng bậc nhất theo nhiệt độ. Nhiệt độ của cuộn dây lúc vừa tắt máy là bao nhiêu °C (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 74 °C

Mấu chốt. Dùng định luật Ohm để có điện trở cuộn dây ở hai lần đo, rồi từ mức tăng điện trở suy ra mức tăng nhiệt độ bằng

  1. Lúc nguội: Ω. Lúc nóng: Ω.
  2. nên °C.
  3. °C.

Tự soát. Cùng hiệu điện thế nên điện trở tăng 19,0%. Với đồng, mỗi độ tăng thêm 0,39% điện trở, nên nhiệt độ tăng khoảng °C, khớp.

Bẫy hay gặp. Quên cộng nhiệt độ ban đầu 25 °C sẽ trả lời 49. Lấy tỉ số dòng điện ngược ( sẽ ra điện trở giảm và nhiệt độ khoảng °C, vô lí với một động cơ vừa chạy.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 5. Máy cắt xốp dùng một sợi dây nichrome căng thẳng, nóng lên khi có dòng điện chạy qua. Dây có đường kính 0,40 mm và điện trở suất Ω.m, coi điện trở suất không đổi khi dây nóng lên. Để dây nóng vừa đủ cắt xốp, cần có dòng điện 2,5 A chạy qua dây khi hiệu điện thế giữa hai đầu dây là 10 V. Chiều dài sợi dây phải là bao nhiêu xentimét (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 46 cm

Mấu chốt. Từ và tìm điện trở dây cần có, rồi từ tìm chiều dài; tiết diện tính từ đường kính.

  1. Điện trở cần có: Ω.
  2. Tiết diện: m².
  3. Chiều dài: m cm.

Tự soát. Mỗi mét dây có điện trở Ω. Cần 4,0 Ω nên dây dài m, khớp.

Bẫy hay gặp. Tính tức lấy đường kính làm bán kính, sẽ ra khoảng 183 cm. Quên đổi milimét ra mét sẽ ra số lớn gấp một triệu lần.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Điện trở của dây dẫn (mở tab mới)

Câu 6. Một trang trại dùng một sợi cáp điện gồm hai lõi đồng, dài 120 m, để đưa điện từ nhà tới một máy sưởi cho chuồng gà con: dòng điện đi theo một lõi tới máy sưởi và theo lõi kia trở về. Mỗi lõi có tiết diện 2,5 mm², điện trở suất của đồng là Ω.m. Máy sưởi có ghi 220 V, 2200 W; coi điện trở của máy sưởi không đổi. Hiệu điện thế ở đầu cáp phía nhà luôn là 220 V. Công suất tiêu thụ thực tế của máy sưởi là bao nhiêu oát (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 1907 W

Mấu chốt. Điện trở của cáp mắc nối tiếp với máy sưởi. Điện trở cáp tính với tổng chiều dài của cả hai lõi; cáp làm dòng điện giảm nên máy sưởi không đạt công suất định mức.

  1. Điện trở của cáp (hai lõi, tổng 240 m): Ω.
  2. Điện trở máy sưởi: Ω.
  3. Cường độ dòng điện: A.
  4. Công suất thực tế: W.

Tự soát. Hiệu điện thế ở máy sưởi: V, thấp hơn 220 V khoảng 7%. Công suất tỉ lệ với W, khớp.

Bẫy hay gặp. Chỉ tính điện trở của một lõi (120 m) sẽ ra khoảng 2045 W. Bỏ qua điện trở của cáp sẽ trả lời 2200 W.

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.