MentorLab

Lời giải đề kiểm tra cuối học kì II · Cơ bản

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 1141

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề kiểm tra cuối học kì II, mức cơ bản · Môn Vật lí 11

Thời gian làm bài 45 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề1141

Cho biết: N.m²/C²; độ lớn điện tích nguyên tố C.

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Đặt một thanh kim loại trung hòa về điện trên một giá cách điện. Đưa một quả cầu tích điện dương lại gần đầu của thanh nhưng không chạm vào thanh. Khi đó

đầu nhiễm điện dương, đầu nhiễm điện âm.
đầu nhiễm điện âm, đầu nhiễm điện dương.
cả thanh nhiễm điện âm do nhận thêm electron từ quả cầu
thanh vẫn trung hòa về điện ở mọi chỗ vì không chạm vào quả cầu
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Nhiễm điện do hưởng ứng: các electron tự do trong thanh kim loại bị điện tích dương của quả cầu hút về đầu gần quả cầu. Điện tích trong thanh chỉ phân bố lại, tổng điện tích của thanh vẫn bằng 0.

  1. Quả cầu mang điện dương hút các electron tự do trong thanh dồn về đầu đầu thừa electron nên nhiễm điện âm.
  2. Đầu thiếu electron nên nhiễm điện dương. Điện tích âm ở đầu và điện tích dương ở đầu có độ lớn bằng nhau, nên cả thanh vẫn trung hòa về điện.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đảo dấu: điện tích dương của quả cầu hút electron (mang điện âm) về phía nó, nên đầu gần quả cầu nhiễm điện âm.
  • C. Thanh không chạm quả cầu nên không có electron nào truyền giữa quả cầu và thanh; electron chỉ dịch chuyển bên trong thanh. Hơn nữa, quả cầu tích điện dương là quả cầu đang thiếu electron.
  • D. Không chạm thì tổng điện tích của thanh không đổi, nhưng các electron tự do bên trong thanh vẫn chịu lực điện của quả cầu và dồn về một đầu, làm hai đầu thanh nhiễm điện trái dấu.

Câu 2. Hai quả cầu nhỏ tích điện cùng dấu, đặt trên hai giá cách điện cách nhau 3,0 cm trong không khí, đẩy nhau bằng lực có độ lớn N. Truyền thêm điện tích để điện tích của mỗi quả cầu tăng gấp đôi (dấu không đổi), đồng thời dịch hai quả cầu ra xa nhau để khoảng cách giữa chúng là 6,0 cm. Coi hai quả cầu là hai điện tích điểm. Lực đẩy giữa hai quả cầu lúc này có độ lớn là

N.
N.
N.
N.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. lực tỉ lệ thuận với tích độ lớn hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách. Xét riêng từng thay đổi rồi gộp lại.

  1. Mỗi điện tích tăng 2 lần nên tích tăng lần.
  2. Khoảng cách tăng lần nên tăng lần.
  3. Hai thay đổi bù trừ nhau: N, lực đẩy không đổi.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên bình phương khoảng cách, chỉ chia cho 2: N.
  • B. Chỉ tính phần điện tích tăng (lực tăng 4 lần) mà quên rằng khoảng cách cũng tăng: N.
  • D. Chỉ tính phần khoảng cách tăng (lực giảm 4 lần) mà quên rằng điện tích cũng tăng: N.

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Câu 3. Tại một điểm trong điện trường của một điện tích đứng yên, người ta lần lượt đặt các điện tích thử có độ lớn và dấu khác nhau. Cường độ điện trường tại

tỉ lệ thuận với độ lớn của điện tích thử.
tỉ lệ nghịch với độ lớn của điện tích thử.
đổi chiều khi điện tích thử đổi dấu.
không phụ thuộc vào điện tích thử.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Cường độ điện trường tại một điểm đặc trưng cho điện trường tại điểm đó về phương diện tác dụng lực. Nó do điện tích và vị trí của điểm quyết định.

  1. Lực điện lên điện tích thử là thay thì thay đổi theo, nhưng thương giữ nguyên.
  2. Với điện tích điểm chỉ phụ thuộc và khoảng cách từ tới

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đại lượng tỉ lệ thuận với độ lớn điện tích thử là lực điện không phải cường độ điện trường.
  • B. Đọc công thức mà quên rằng cũng tăng theo nên thương không đổi.
  • C. Đổi dấu điện tích thử thì lực điện đổi chiều, còn vectơ tại vẫn giữ nguyên chiều.

Công thức dùng: Cường độ điện trường (mở tab mới) · Điện trường của điện tích điểm (mở tab mới)

Câu 4. Một electron bay vào khoảng giữa hai bản kim loại phẳng, song song, tích điện trái dấu, với vận tốc ban đầu vuông góc với các đường sức điện. Bỏ qua tác dụng của trọng lực. Trong khoảng giữa hai bản, quỹ đạo của electron là

một phần đường parabol, cong về phía bản tích điện dương.
một phần đường parabol, cong về phía bản tích điện âm.
một đoạn thẳng, giữ nguyên hướng của vận tốc ban đầu.
một đoạn thẳng dọc theo đường sức, hướng về bản tích điện dương.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Electron chịu lực điện không đổi vuông góc với vận tốc ban đầu, giống như vật ném ngang chịu trọng lực không đổi. Quỹ đạo là một nhánh parabol, cong về phía lực điện.

  1. Lực điện lên electron ngược chiều tức hướng về bản tích điện dương; lực này không đổi vì điện trường giữa hai bản là điện trường đều.
  2. Theo phương của vận tốc ban đầu, electron chuyển động đều: Theo phương đường sức, electron chuyển động nhanh dần đều từ vận tốc 0: Ghép hai chuyển động được quỹ đạo parabol.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Nhầm chiều lực: electron mang điện âm nên bị bản dương hút, bản âm đẩy.
  • C. Quên lực điện: lực điện vuông góc với vận tốc ban đầu làm electron lệch khỏi hướng bay vào.
  • D. Quên vận tốc ban đầu: theo phương vuông góc với đường sức, electron vẫn giữ vận tốc nên không thể đi dọc theo đường sức.

Công thức dùng: Điện tích bay vuông góc với đường sức (mở tab mới) · Gia tốc của điện tích trong điện trường đều (mở tab mới)

Câu 5. Một điện tích di chuyển trong điện trường đều có cường độ từ điểm đến điểm Công của lực điện là trong đó là

độ dài đoạn thẳng
độ dài quãng đường mà điện tích đã đi.
độ dài đại số của hình chiếu của lên một đường sức điện.
khoảng cách giữa hai bản tích điện tạo ra điện trường.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Lực điện trong điện trường đều không đổi và song song với đường sức, nên chỉ phần dịch chuyển dọc theo đường sức mới làm lực điện sinh công.

  1. Chiếu lên một đường sức, được đoạn có độ dài đại số dương nếu hình chiếu cùng chiều đường sức, âm nếu ngược chiều.
  2. Công không phụ thuộc hình dạng đường đi, chỉ phụ thuộc vị trí điểm đầu và điểm cuối

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chỉ đúng khi nằm dọc theo một đường sức. Nếu vuông góc với đường sức thì công bằng 0 dù dài bao nhiêu.
  • B. Công của lực điện không phụ thuộc hình dạng đường đi: đi vòng xa hơn mà cùng điểm đầu, điểm cuối thì công vẫn như cũ.
  • D. Đó là trong công thức của hai bản phẳng, không phải độ dời của điện tích.

Công thức dùng: Công của lực điện (mở tab mới)

Câu 6. Trong một điện trường, điện thế tại hai điểm và lần lượt là V và V. Hiệu điện thế giữa hai điểm và là

V.
V.
V.
V.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. điện thế của điểm viết trước trừ điện thế của điểm viết sau. Hiệu điện thế có thể âm.

  1. V.
  2. Dấu âm cho biết có điện thế thấp hơn Khi một điện tích đi từ đến lực điện sinh công

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Lấy tức tính Thứ tự hai chữ cái ở chỉ số quyết định dấu:
  • C. Cộng hai điện thế thay vì trừ: V.
  • D. Chia hai điện thế cho nhau: Hiệu điện thế là hiệu của hai điện thế, không phải thương.

Công thức dùng: Hiệu điện thế (mở tab mới) · Điện thế (mở tab mới)

Sử dụng các thông tin sau cho Câu 7 và Câu 8. Trên bo mạch của một chiếc loa vi tính có một tụ điện hình trụ nhỏ, trên vỏ tụ có ghi 220 μF, 50 V.

Câu 7. Tụ điện là một hệ gồm

hai vật dẫn nối với nhau bằng một dây dẫn kim loại.
một cuộn dây dẫn quấn quanh một lõi sắt.
hai điện cực khác chất nhúng trong dung dịch điện phân.
hai vật dẫn đặt gần nhau và ngăn cách nhau bằng một lớp cách điện.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Tụ điện gồm hai vật dẫn (hai bản tụ) đặt gần nhau, ngăn cách bởi lớp điện môi. Nối hai bản với nguồn thì hai bản tích điện trái dấu, độ lớn bằng nhau, và tụ tích trữ năng lượng điện trường.

  1. Tụ hình trụ trên bo mạch gồm hai lá kim loại mỏng cuộn lại, ngăn cách nhau bởi lớp điện môi. Lớp cách điện giữa hai bản là điều kiện để tụ giữ được điện tích: hai bản nối thông với nhau thì điện tích trung hòa ngay.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Hai vật dẫn nối thông bằng dây kim loại thì điện tích di chuyển qua lại và trung hòa, hệ không tích điện được.
  • B. Đó là cấu tạo của nam châm điện, không phải tụ điện.
  • C. Đó là cấu tạo của pin điện hóa, một loại nguồn điện.

Công thức dùng: Điện dung của tụ điện (mở tab mới)

Câu 8. Khi được tích điện tới đúng hiệu điện thế ghi trên vỏ, tụ điện này có điện tích là

C.
C.
C.
C.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. nên điện dung phải đổi ra fara. Số 50 V là hiệu điện thế giới hạn, nên đây cũng là điện tích lớn nhất tụ tích được mà không hỏng.

  1. μF F F.
  2. C.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chia điện dung cho hiệu điện thế thay vì nhân:
  • C. Đổi nhầm 220 μF thành F, tức nhầm micrô với mili, nên kết quả lớn gấp 1000 lần.
  • D. Nhân thêm như trong công thức năng lượng của tụ: Công thức điện tích không có hệ số này.

Công thức dùng: Điện dung của tụ điện (mở tab mới)

Câu 9. Tụ điện có thể được nạp điện từ từ rồi phóng điện trong một thời gian rất ngắn, giải phóng năng lượng đã tích trữ gần như tức thời. Bộ phận nào sau đây hoạt động dựa trên khả năng này của tụ điện?

Dây nung của bàn là điện.
Khối pin của sạc dự phòng điện thoại.
Bộ phận tạo chớp sáng của đèn flash máy ảnh.
Đầu đo nhiệt điện trở của nhiệt kế điện tử.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Tụ điện tích trữ năng lượng dưới dạng năng lượng điện trường giữa hai bản, và có thể giải phóng năng lượng đó trong thời gian rất ngắn khi phóng điện. Đèn flash, máy khử rung tim dùng đặc điểm này.

  1. Trong đèn flash, pin nạp điện từ từ cho tụ trong vài giây. Khi bấm chụp, tụ phóng điện qua bóng đèn trong khoảng một phần nghìn giây, tạo chớp sáng mạnh mà pin không tự cung cấp nổi trong thời gian ngắn như vậy.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Dây nung hoạt động dựa trên tác dụng nhiệt của dòng điện (định luật Joule), không tích điện rồi phóng điện.
  • B. Khối pin tích trữ năng lượng dưới dạng năng lượng hóa học và cấp điện đều đặn trong nhiều giờ, không phóng hết trong một chớp nhoáng.
  • D. Nhiệt điện trở dùng để đo nhiệt độ nhờ điện trở của nó thay đổi theo nhiệt độ, không dùng để tích trữ năng lượng.

Câu 10. Trong giờ thực hành, để đo cường độ dòng điện chạy qua một điện trở, học sinh cần dùng

vôn kế, mắc song song với điện trở.
ampe kế, mắc nối tiếp với điện trở.
ampe kế, mắc song song với điện trở.
vôn kế, mắc nối tiếp với điện trở.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Ampe kế đo cường độ dòng điện và phải mắc nối tiếp để chính dòng điện cần đo chạy qua nó. Ampe kế có điện trở rất nhỏ nên hầu như không làm thay đổi dòng điện trong mạch.

  1. Mắc nối tiếp thì cường độ dòng điện qua ampe kế đúng bằng cường độ dòng điện qua điện trở.
  2. Vôn kế dùng để đo hiệu điện thế và được mắc song song với đoạn mạch cần đo.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Vôn kế mắc song song với điện trở đo hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở, không đo cường độ dòng điện.
  • C. Ampe kế có điện trở rất nhỏ; mắc song song thì gần như nối tắt điện trở, dòng điện lớn chạy qua ampe kế, số chỉ không phải dòng điện cần đo và đồng hồ có thể bị hỏng.
  • D. Vôn kế có điện trở rất lớn; mắc nối tiếp thì dòng điện trong mạch gần như bằng 0, và vôn kế chỉ hiệu điện thế chứ không chỉ cường độ dòng điện.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 11. Khi sạc, dòng điện chạy vào pin của một điện thoại có cường độ không đổi 1,5 A trong 40 phút. Điện lượng đã dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây sạc trong thời gian đó là

60 C.
1600 C.
2400 C.
3600 C.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Dòng điện không đổi: thời gian đổi ra giây.

  1. phút s.
  2. C. Vì 1 mAh C nên lượng điện này ứng với 1000 mAh, đơn vị quen thuộc ghi trên pin điện thoại.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Để thời gian theo phút: Phải đổi 40 phút ra 2400 s.
  • B. Chia thời gian cho cường độ dòng điện thay vì nhân:
  • C. Lấy số giây 2400 làm điện lượng, quên nhân với cường độ dòng điện 1,5 A.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 12. Một dây dẫn kim loại có tiết diện mật độ electron tự do trong dây là mỗi electron có điện tích với độ lớn Khi các electron tự do dịch chuyển có hướng với tốc độ trôi cường độ dòng điện chạy trong dây là

Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Trong thời gian các electron đi qua một tiết diện của dây là các electron nằm trong đoạn dây dài ngay phía trước tiết diện đó, tức trong thể tích

  1. Số electron đi qua tiết diện trong thời gian điện lượng tương ứng
  2. cường độ dòng điện tỉ lệ thuận với tiết diện dây, mật độ hạt mang điện và tốc độ trôi.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Đặt tốc độ trôi ở mẫu số. Electron trôi nhanh hơn thì mỗi giây có nhiều electron qua tiết diện hơn, nên phải tăng theo
  • C. Đặt tiết diện ở mẫu số. Dây to hơn, cùng tốc độ trôi thì mỗi giây có nhiều electron qua tiết diện hơn, nên phải tăng theo
  • D. Chia cho thay vì nhân: là số electron qua tiết diện trong mỗi giây, phải nhân với điện tích của mỗi electron mới ra điện lượng qua tiết diện trong mỗi giây.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện theo tốc độ trôi (mở tab mới) · Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 13. Ở nhiệt độ không đổi, điện trở của một dây dẫn kim loại hình trụ, đồng chất

tỉ lệ thuận với tiết diện của dây.
tỉ lệ thuận với chiều dài của dây.
không phụ thuộc vào chất liệu làm dây.
tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. điện trở tỉ lệ thuận với chiều dài, tỉ lệ nghịch với tiết diện, và phụ thuộc chất liệu qua điện trở suất

  1. Dây dài gấp đôi thì điện trở gấp đôi. Dây có tiết diện gấp đôi giống như hai dây ghép song song, điện trở giảm một nửa.
  2. Ở nhiệt độ không đổi, thương của dây kim loại không đổi khi thay đổi điện trở là đặc trưng của dây.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Ngược lại: tiết diện càng lớn thì điện trở càng nhỏ.
  • C. Điện trở phụ thuộc chất liệu qua điện trở suất dây đồng và dây nichrome cùng kích thước có điện trở rất khác nhau.
  • D. Tăng thì tăng theo cùng tỉ lệ, nên không đổi. Công thức là cách đo điện trở, không cho biết điện trở phụ thuộc

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 14. Nhiệt điện trở được dùng làm cảm biến nhiệt độ trong nhiệt kế điện tử và nhiều thiết bị gia dụng. Có hai loại nhiệt điện trở là NTC và PTC. Khi nhiệt độ tăng thì

điện trở của cả hai loại đều tăng.
điện trở của loại NTC tăng, của loại PTC giảm.
điện trở của loại NTC giảm, của loại PTC tăng.
điện trở của cả hai loại đều không đổi.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. NTC có hệ số nhiệt điện trở âm: điện trở giảm khi nhiệt độ tăng. PTC có hệ số nhiệt điện trở dương: điện trở tăng khi nhiệt độ tăng.

  1. Mạch điện của nhiệt kế đo điện trở của đầu đo rồi đổi ra nhiệt độ. Với đầu đo NTC, điện trở đo được càng nhỏ thì nhiệt độ càng cao.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đúng với dây kim loại và với PTC, không đúng với NTC.
  • B. Đảo hai loại: chữ N (negative, âm) ứng với điện trở giảm khi nhiệt độ tăng.
  • D. Nhiệt điện trở được chế tạo để điện trở thay đổi mạnh theo nhiệt độ, nhờ vậy mới dùng làm cảm biến nhiệt được.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 15. Trên vỏ một viên pin có ghi 1,5 V. Con số này là suất điện động của pin, cho biết

lực lạ trong pin thực hiện công 1,5 J khi dịch chuyển điện tích dương 1 C từ cực âm sang cực dương bên trong pin.
hiệu điện thế giữa hai cực của pin luôn bằng 1,5 V, kể cả khi pin đang cấp điện cho mạch ngoài.
pin cung cấp năng lượng 1,5 J cho mạch ngoài trong mỗi giây.
pin dự trữ được tổng điện lượng 1,5 C.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Suất điện động là công của lực lạ khi dịch chuyển một đơn vị điện tích dương bên trong nguồn từ cực âm sang cực dương; 1 V J/C.

  1. V: cứ mỗi culông điện tích dương được đưa từ cực âm sang cực dương bên trong pin, lực lạ thực hiện công 1,5 J.
  2. Khi pin cấp điện cho mạch ngoài, hiệu điện thế giữa hai cực là nhỏ hơn 1,5 V.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Chỉ đúng khi mạch ngoài hở. Có dòng điện thì có độ giảm thế bên trong pin, nên
  • C. Năng lượng cung cấp trong mỗi giây là công suất phụ thuộc cường độ dòng điện, không phải con số ghi trên vỏ.
  • D. Điện lượng mà pin cung cấp được là dung lượng của pin (thường ghi bằng mAh), không phải suất điện động.

Công thức dùng: Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới)

Câu 16. Nếu lỡ nối hai cực của một acquy bằng một đoạn dây đồng to, ngắn (điện trở không đáng kể) thì xảy ra hiện tượng đoản mạch. Khi đó, cường độ dòng điện chạy qua acquy

bằng 0, vì hiệu điện thế giữa hai cực acquy bằng 0.
lớn vô cùng, vì điện trở mạch ngoài bằng 0.
bằng cường độ dòng điện khi acquy thắp sáng một bóng đèn, vì suất điện động của acquy không đổi.
bằng rất lớn vì điện trở trong của acquy nhỏ.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Định luật Ohm cho toàn mạch với cho

  1. Mạch ngoài có nên Điện trở trong của acquy rất nhỏ nên dòng điện rất lớn, dây nối và acquy nóng lên nhanh, có thể gây cháy hoặc hỏng acquy.
  2. Hiệu điện thế giữa hai cực gần như toàn bộ suất điện động dùng cho độ giảm thế trên điện trở trong.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. với cho dù lớn, không suy ra được Dòng điện do suất điện động của acquy duy trì.
  • B. Quên điện trở trong: khác 0 nên dòng điện tuy lớn nhưng có giới hạn là
  • C. Nguồn điện không giữ cường độ dòng điện cố định: thay đổi theo điện trở mạch ngoài.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới)

Câu 17. Khi một bàn là điện hoạt động, dây đốt bên trong bàn là nóng lên tới vài trăm độ C, còn dây dẫn nối bàn là với ổ cắm hầu như không nóng lên. Nguyên nhân chính là

cường độ dòng điện chạy qua dây đốt lớn hơn cường độ dòng điện chạy qua dây nối.
dây nối có điện trở lớn hơn dây đốt nên dòng điện chạy qua dây nối nhỏ hơn.
dòng điện chạy qua dây đốt và dây nối như nhau, nhưng điện trở của dây đốt lớn hơn rất nhiều.
dây nối được bọc nhựa cách điện nên dòng điện không tỏa nhiệt ở dây nối.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Dây đốt và dây nối mắc nối tiếp nên có cùng cường độ dòng điện. Theo định luật Joule cùng và thì nhiệt lượng tỏa ra tỉ lệ với điện trở.

  1. Dây nối và dây đốt nối tiếp nhau trong cùng một mạch: cùng cùng
  2. Dây đốt làm bằng hợp kim có điện trở suất lớn (như nichrome), điện trở lớn hơn dây nối bằng đồng hàng trăm lần, nên nhiệt lượng tỏa ra trên dây đốt cũng lớn hơn hàng trăm lần.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Dây đốt và dây nối mắc nối tiếp nên dòng điện chạy qua chúng như nhau.
  • B. Dây nối bằng đồng to có điện trở rất nhỏ; và trong mạch nối tiếp, dòng điện qua mọi đoạn bằng nhau.
  • D. Lớp vỏ nhựa không làm mất tác dụng nhiệt của dòng điện. Dây nối ít nóng vì điện trở của nó rất nhỏ.

Công thức dùng: Định luật Joule (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 18. Một ấm điện có ghi 220 V, 1000 W. Vào giờ cao điểm, hiệu điện thế ở ổ cắm chỉ còn 198 V. Coi điện trở của ấm không đổi. Công suất tiêu thụ của ấm lúc này là

900 W.
810 W.
1000 W.
1235 W.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Số ghi trên ấm cho biết điện trở của ấm: Điện trở không đổi thì công suất tỉ lệ với bình phương hiệu điện thế.

  1. Điện trở của ấm:
  2. Công suất ở 198 V: W. Nói cách khác, hiệu điện thế còn 90% thì công suất còn công suất định mức.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Coi công suất tỉ lệ thuận với hiệu điện thế: W. Điện trở không đổi thì dòng điện cũng giảm theo hiệu điện thế, nên công suất giảm theo bình phương.
  • C. Ấm chỉ tiêu thụ đúng 1000 W khi được dùng ở đúng 220 V.
  • D. Tính dòng điện bằng A, tức vẫn coi công suất là 1000 W, rồi lấy W. Hiệu điện thế giảm thì dòng điện qua ấm giảm chứ không tăng.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Trong một thí nghiệm, hai tấm kim loại phẳng, rộng được đặt thẳng đứng, song song, cách nhau 4,0 cm và được nối với hai cực của một nguồn điện có hiệu điện thế 600 V: tấm bên trái nối với cực dương, tấm bên phải nối với cực âm (hình bên). Coi điện trường giữa hai tấm là điện trường đều. Bỏ qua tác dụng của trọng lực lên electron.

+−600 V4,0 cmtấm tráitấm phải
  • a) Đường sức điện giữa hai tấm là những đường thẳng song song, cách đều nhau, nằm ngang, hướng từ tấm bên trái sang tấm bên phải.

    Đúng
  • b) Cường độ điện trường giữa hai tấm là 150 V/m.

    Sai
  • c) Tấm bên trái có điện thế cao hơn tấm bên phải 600 V.

    Đúng
  • d) Giữ hai tấm nối với nguồn, dịch tấm bên phải ra xa để khoảng cách giữa hai tấm là 8,0 cm. Lực điện tác dụng lên một electron nằm giữa hai tấm lúc này vẫn có độ lớn N như trước khi dịch tấm.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Sai

  • a) Đúng. Điện trường giữa hai tấm phẳng song song, tích điện trái dấu là điện trường đều: đường sức là những đường thẳng song song, cách đều, vuông góc với hai tấm (tức nằm ngang), đi từ tấm tích điện dương (bên trái) sang tấm tích điện âm (bên phải).
  • b) Sai. V/m. Con số 150 V/m có được khi để mà không đổi xentimét ra mét.
  • c) Đúng. Tấm bên trái nối với cực dương nên V. Điện thế giảm dần theo chiều đường sức, tức từ trái sang phải.
  • d) Sai. Trước khi dịch: N. Sau khi dịch, hiệu điện thế vẫn là 600 V nhưng khoảng cách tăng gấp đôi: V/m, nên N, chỉ còn một nửa. Giữ nguyên không giữ được lực, vì còn phụ thuộc khoảng cách giữa hai tấm.

Công thức dùng: Điện trường đều (mở tab mới) · Cường độ điện trường (mở tab mới) · Hiệu điện thế (mở tab mới) · Điện thế (mở tab mới)

Câu 2. Người ta đặt các hiệu điện thế khác nhau vào hai đầu một điện trở và vào hai đầu một bóng đèn sợi đốt nhỏ, đo cường độ dòng điện chạy qua mỗi dụng cụ, rồi vẽ được đường đặc trưng vôn-ampe như hình bên: đường (1) của điện trở, đường (2) của bóng đèn.

1,53,04,56,00,10,20,30,40,50,6U (V)I (A)O(1)(2)
  • a) Đường (1) là một đoạn thẳng đi qua gốc tọa độ, nên điện trở có giá trị không đổi trong khoảng hiệu điện thế đã đo.

    Đúng
  • b) Khi hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn là 6,0 V, cường độ dòng điện chạy qua đèn là 0,60 A.

    Sai
  • c) Điện trở của bóng đèn tăng khi hiệu điện thế tăng: ở 1,5 V đèn có điện trở 6,0 Ω, ở 6,0 V đèn có điện trở 12 Ω.

    Đúng
  • d) Mắc nối tiếp điện trở với bóng đèn rồi nối vào một nguồn có hiệu điện thế không đổi 9,0 V thì cường độ dòng điện trong mạch là 0,45 A.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Đúng. Đường thẳng đi qua gốc tọa độ nghĩa là tỉ lệ thuận với thương không đổi: điện trở tuân theo định luật Ohm, ở mọi điểm của đường (1).
  • b) Sai. Ở 6,0 V, đường (2) của bóng đèn ứng với A. Giá trị 0,60 A đọc trên đường (1), của điện trở.
  • c) Đúng. Đọc đường (2): ở 1,5 V thì A, nên ở 6,0 V thì A, nên Hiệu điện thế càng lớn, dây tóc càng nóng, mà điện trở của kim loại tăng theo nhiệt độ, nên đường (2) ngày càng thoải.
  • d) Đúng. Mắc nối tiếp nên dòng điện qua hai dụng cụ như nhau và V. Hai đường cắt nhau tại điểm có V, A: với A thì V và V, tổng đúng 9,0 V. Dòng điện lớn hơn thì cả hai hiệu điện thế cùng lớn hơn và tổng vượt 9,0 V, nên 0,45 A là giá trị duy nhất.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 3. Trong bài thực hành đo suất điện động và điện trở trong của một viên pin, một nhóm học sinh mắc mạch như hình bên: pin, ampe kế, biến trở và khóa K mắc nối tiếp; vôn kế mắc thẳng vào hai cực của pin. Coi vôn kế có điện trở rất lớn. Đóng khóa K, thay đổi giá trị của biến trở rồi đọc số chỉ của ampe kế và của vôn kế, nhóm thu được bảng sau.

pin+−VAbiến trởK
(A)0,100,200,300,400,50
(V)1,421,341,261,181,10
  • a) Khi khóa K mở, vôn kế chỉ 0 vì trong mạch chính không có dòng điện.

    Sai
  • b) Khi cường độ dòng điện trong mạch tăng thì hiệu điện thế giữa hai cực của pin giảm.

    Đúng
  • c) Suất điện động của pin là 1,42 V.

    Sai
  • d) Điện trở trong của pin là 0,80 Ω.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Sai. Vôn kế nối thẳng vào hai cực pin, không đi qua khóa K. Khóa K mở thì nên vôn kế có điện trở rất lớn chỉ gần đúng suất điện động của pin, không chỉ 0.
  • b) Đúng. Theo bảng, tăng từ 0,10 A lên 0,50 A thì giảm từ 1,42 V xuống 1,10 V, đúng với dòng điện càng lớn, độ giảm thế bên trong pin càng lớn.
  • c) Sai. 1,42 V là hiệu điện thế giữa hai cực khi A. Cứ tăng 0,10 A thì giảm 0,08 V; kéo dài về được V.
  • d) Đúng. nên đồ thị theo là đường thẳng có độ dốc Soát một điểm: V, khớp bảng. Không lấy đó là điện trở của mạch ngoài ở lần đo ấy.

Công thức dùng: Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới)

Câu 4. Một acquy có suất điện động 12 V và điện trở trong 0,50 Ω được nối với một dây nung có điện trở 5,5 Ω bằng các dây nối có điện trở không đáng kể. Coi điện trở của dây nung không đổi.

  • a) Khi đó hiệu điện thế giữa hai cực của acquy vẫn bằng 12 V, vì suất điện động của acquy không đổi.

    Sai
  • b) Cường độ dòng điện chạy trong mạch khoảng 2,2 A.

    Sai
  • c) Công suất của acquy (công suất của nguồn) là 24 W.

    Đúng
  • d) Hiệu suất của acquy khoảng 92%.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Sai. Có dòng điện thì có độ giảm thế bên trong acquy, nên nhỏ hơn 12 V: V. Chỉ khi mạch ngoài hở thì
  • b) Sai. A. Con số 2,2 A có được khi quên điện trở trong: A.
  • c) Đúng. W. Trong đó dây nung nhận W, còn 2 W tỏa nhiệt bên trong acquy.
  • d) Đúng. tức khoảng 92%. Cách khác: hay

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Công suất, hiệu suất của nguồn (mở tab mới) · Định luật Joule (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Hai quả cầu nhỏ mang điện tích C và C được đặt cách nhau 5,0 cm trong dầu hỏa có hằng số điện môi 2,0. Coi hai quả cầu là hai điện tích điểm. Độ lớn lực tương tác điện giữa hai quả cầu là bao nhiêu mN (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 4,3 mN

Mấu chốt. Định luật Coulomb trong điện môi: khoảng cách đổi ra mét.

  1. cm m, nên m².
  2. N mN.

Tự soát. Trong không khí, lực giữa hai quả cầu là N. Dầu có làm lực giảm 2 lần, còn N, khớp.

Bẫy hay gặp. Quên hằng số điện môi sẽ ra 8,6 mN. Để mà không đổi xentimét ra mét sẽ ra lực nhỏ hơn lần.

Công thức dùng: Định luật Coulomb (mở tab mới)

Câu 2. Trong giờ học về tụ điện, giáo viên dùng một tụ điện trên vỏ có ghi 1000 μF, 63 V. Tụ được nạp điện tới hiệu điện thế 60 V, rồi được ngắt khỏi nguồn và nối hai bản với một bóng đèn nhỏ: đèn lóe sáng rồi tắt. Năng lượng mà tụ đã tích trữ trước khi phóng điện là bao nhiêu jun (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 1,8 J

Mấu chốt. Năng lượng của tụ điện: với điện dung đổi ra fara và là hiệu điện thế tụ thực sự được nạp tới (60 V), không phải hiệu điện thế giới hạn ghi trên vỏ (63 V).

  1. μF F F.
  2. J.

Tự soát. Tính qua điện tích của tụ: C, rồi J, khớp.

Bẫy hay gặp. Quên hệ số sẽ ra 3,6 J. Lấy 63 V ghi trên vỏ thay cho 60 V sẽ ra khoảng 2,0 J. Quên bình phương hiệu điện thế sẽ ra 0,03 J.

Công thức dùng: Năng lượng của tụ điện (mở tab mới) · Điện dung của tụ điện (mở tab mới)

Câu 3. Hai điện tích điểm C và C được đặt cố định tại hai điểm và cách nhau 10 cm trong không khí. Điểm nằm trên đường thẳng ở ngoài đoạn cách 5,0 cm và cách 15 cm (hình bên). Độ lớn cường độ điện trường tổng hợp tại là bao nhiêu kV/m (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

ABMq1q210 cm5,0 cm
Lời giải

Đáp số: 4,0 kV/m

Mấu chốt. Nguyên lí chồng chất: Xác định chiều của từng vectơ theo dấu của điện tích trước, rồi mới cộng hay trừ độ lớn.

  1. cm m, cm m.
  2. V/m. Vì nên hướng ra xa tức theo chiều từ sang
  3. V/m. Vì nên hướng về phía tức theo chiều từ sang
  4. Hai vectơ ngược chiều: V/m kV/m, hướng về phía vì

Tự soát. còn nên V/m, khớp; V/m.

Bẫy hay gặp. Cộng thẳng hai độ lớn như khi hai vectơ cùng chiều sẽ ra 10,4 kV/m. Lấy khoảng cách cm thay cho cm khi tính sẽ ra V/m và tổng hợp bằng 0, sai.

Công thức dùng: Điện trường của điện tích điểm (mở tab mới) · Nguyên lí chồng chất điện trường (mở tab mới)

Câu 4. Đầu đo của một nhiệt kế điện trở trong phòng thí nghiệm là một dây platinum có điện trở 100,0 Ω ở 0 °C. Coi điện trở của dây tăng bậc nhất theo nhiệt độ với hệ số nhiệt điện trở K⁻¹. Nhúng đầu đo vào một cốc nước nóng, điện trở của dây đo được là 125,0 Ω. Nhiệt độ của nước là bao nhiêu °C (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 64,1 °C

Mấu chốt. với °C, giải ra

  1. nên
  2. °C.

Tự soát. Mỗi độ, điện trở tăng Điện trở tăng 25,0 Ω ứng với °C, khớp.

Bẫy hay gặp. Lấy tỉ số chia cho mà quên trừ 1 sẽ ra khoảng 320,5 °C, cao hơn cả nhiệt độ sôi của nước.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 5. Một biến trở con chạy trong phòng thí nghiệm được quấn bằng dây constantan có tiết diện 0,20 mm² và điện trở suất Ω.m. Khi dòng điện chạy qua toàn bộ chiều dài dây quấn, biến trở có điện trở lớn nhất là 30 Ω. Chiều dài của dây quấn biến trở là bao nhiêu mét (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 12 m

Mấu chốt. nên với tiết diện đổi ra mét vuông.

  1. mm² m² m².
  2. m.

Tự soát. Mỗi mét dây có điện trở nên điện trở 30 Ω ứng với m dây, khớp.

Bẫy hay gặp. Đổi sai mm² m² sẽ ra m, dài vô lí. Đảo công thức thành sẽ ra 75 m.

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới)

Câu 6. Một lớp học có 6 bóng đèn sợi đốt loại 220 V, 60 W. Nhà trường thay chúng bằng 6 bóng đèn LED loại 220 V, 9 W cho độ sáng tương đương. Mỗi ngày đèn được bật 5 giờ ở đúng hiệu điện thế định mức. Trong 30 ngày, việc thay đèn giúp tiết kiệm được bao nhiêu kWh điện năng (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 45,9 kWh

Mấu chốt. Năng lượng điện tiêu thụ Muốn ra kWh thì lấy công suất theo kW, thời gian theo giờ.

  1. Mỗi bóng giảm công suất W; cả 6 bóng giảm W kW.
  2. Tổng thời gian bật đèn: h.
  3. Điện năng tiết kiệm được: kWh.

Tự soát. Tính riêng từng loại: đèn sợi đốt tiêu thụ kWh, đèn LED tiêu thụ kWh; hiệu là kWh, khớp.

Bẫy hay gặp. Quên nhân với số bóng sẽ ra 7,65 kWh. Để công suất theo oát mà không đổi ra kilôoát sẽ ra đó là số Wh chứ không phải kWh.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.