MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập
Đề luyện chuyên đề Sóng · Môn Vật lí 11
Thời gian làm bài 50 phút, không kể thời gian phát đề
Mã đề1152
Cho biết: tốc độ ánh sáng trong chân không m/s; coi tốc độ sóng điện từ trong không khí cũng bằng
PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.
Câu 1. Trên khán đài một sân vận động, khán giả tạo "làn sóng người": mỗi người đứng dậy giơ tay rồi ngồi xuống ngay sau người bên cạnh, nhờ vậy "làn sóng" chạy vòng quanh khán đài theo phương ngang. Coi mỗi khán giả là một phần tử của môi trường. "Làn sóng" này là mô hình của
Câu 2. Một lò xo đồ chơi dài, mềm được đặt dọc trên mặt sàn nhẵn. Một học sinh liên tục đẩy rồi kéo một đầu lò xo dọc theo trục của nó. Trên lò xo xuất hiện các vùng nén (các vòng sít lại) và các vùng giãn (các vòng thưa ra) truyền dọc theo lò xo tới đầu kia. Trong khi sóng truyền qua, mỗi vòng lò xo
Câu 3. Một chiếc loa đặt trong phòng phát âm có tần số 500 Hz. Giữ nguyên nhiệt độ không khí trong phòng, người ta điều chỉnh để loa phát âm có tần số 1000 Hz. So với lúc đầu, sóng âm truyền trong không khí của phòng có
Câu 4. Trong bài thực hành đo tần số của sóng âm, một micro đặt trước loa được nối với dao động kí điện tử. Núm chỉnh thời gian (TIME/DIV) được đặt ở 0,2 ms/ô, tức mỗi ô theo chiều ngang trên màn ứng với 0,2 ms. Trên màn, 4 chu kì liên tiếp của đường biểu diễn chiếm đúng 10 ô theo chiều ngang. Tần số của âm do loa phát ra là
Câu 5. Một tấm pin mặt trời có diện tích 0,80 m² được đặt vuông góc với các tia sáng Mặt Trời. Trong 5,0 phút, năng lượng ánh sáng truyền tới tấm pin là J. Cường độ ánh sáng Mặt Trời tại chỗ đặt tấm pin là
Câu 6. Trong một thí nghiệm ngoài trời, một loa nhỏ được coi là nguồn âm điểm phát âm đều theo mọi hướng; bỏ qua sự hấp thụ và phản xạ âm. Một cảm biến cường độ âm được dịch chuyển dọc theo một đường thẳng đi qua loa, theo chiều ra xa loa. Tại điểm A, cảm biến đo được cường độ âm Dịch cảm biến ra xa loa thêm 16 m tới điểm B thì cường độ âm đo được là Khoảng cách từ loa tới điểm A là
Câu 7. Lính cứu hỏa dùng camera nhiệt để tìm người bị nạn trong căn phòng đầy khói. Camera thu bức xạ điện từ có bước sóng cỡ 10 μm do cơ thể người phát ra. Theo thang sóng điện từ, bức xạ này thuộc vùng
Câu 8. Trong hệ trục tọa độ vuông góc một sóng điện từ truyền trong không khí theo chiều dương của trục Tại một điểm M trên trục ở một thời điểm, vectơ cường độ điện trường có phương của trục Tại M, vectơ cảm ứng từ có phương
Câu 9. Ở mặt nước có hai nguồn kết hợp dao động cùng pha theo phương thẳng đứng, phát ra hai sóng có cùng bước sóng Tại điểm M trong vùng giao thoa, phần tử nước đứng yên. Gọi là khoảng cách từ M tới và là một số nguyên. Hai sóng từ và truyền tới M
Câu 10. Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, hai khe hẹp cách nhau màn quan sát cách mặt phẳng chứa hai khe một khoảng ánh sáng đơn sắc có bước sóng Khoảng cách giữa hai vân sáng liền kề trên màn là
Câu 11. Trong thí nghiệm Young, khi dùng ánh sáng đỏ, trên màn thu được một hệ vân giao thoa. Giữ nguyên khoảng cách giữa hai khe và khoảng cách từ hai khe tới màn, thay ánh sáng đỏ bằng ánh sáng lam. So với lúc dùng ánh sáng đỏ, hệ vân mới
Câu 12. Trong giờ thực hành, một nhóm học sinh chiếu chùm laser có bước sóng 0,65 μm vuông góc vào một tấm chắn có hai khe hẹp song song cách nhau 0,30 mm. Màn quan sát đặt song song với tấm chắn, cách hai khe 1,20 m. Khoảng cách giữa hai vân sáng bậc 3 nằm ở hai bên vân sáng trung tâm là
Câu 13. Trong thí nghiệm giao thoa sóng ở mặt nước, hai mũi nhọn gắn trên cùng một cần rung dao động với tần số 25 Hz, tạo ra hai nguồn kết hợp cùng pha Trên đoạn thẳng nhóm học sinh quan sát được 7 điểm liên tiếp dao động với biên độ cực đại và đo được khoảng cách từ điểm thứ nhất tới điểm thứ bảy là 4,8 cm. Tốc độ truyền sóng ở mặt nước là
Câu 14. Ở mặt nước có hai nguồn kết hợp dao động cùng pha theo phương thẳng đứng với tần số 20 Hz. Điểm M ở mặt nước cách 16,0 cm và cách 23,5 cm; phần tử nước tại M đứng yên. Giữa M và đường trung trực của (không kể đường trung trực) có hai dãy cực đại. Tốc độ truyền sóng ở mặt nước là
Câu 15. Một sợi dây đàn hồi căng ngang, đầu A gắn với cần rung, đầu B buộc cố định vào giá; trên dây đang có sóng dừng. Phát biểu nào sau đây đúng?
Câu 16. Một sợi dây đàn hồi dài 1,2 m căng ngang, hai đầu cố định; đầu gắn với cần rung coi là một nút sóng. Cần rung dao động với tần số 50 Hz, tốc độ truyền sóng trên dây là 20 m/s. Số bụng sóng trên dây là
Câu 17. Một ống thủy tinh hình trụ đặt thẳng đứng, đáy kín, miệng hở. Sát miệng ống đặt một loa nhỏ phát âm có tần số thay đổi được. Coi đáy ống là nút sóng, miệng ống là bụng sóng. Tần số nhỏ nhất làm cột không khí trong ống cộng hưởng (nghe âm to nhất) là 150 Hz. Cột không khí trong ống không cộng hưởng với âm có tần số nào sau đây?
Câu 18. Một sợi dây đàn hồi dài 1,5 m căng ngang, hai đầu cố định. Tăng dần tần số của cần rung từ giá trị nhỏ, người ta thấy hai tần số liên tiếp tạo được sóng dừng trên dây là 60 Hz và 80 Hz. Coi tốc độ truyền sóng trên dây không đổi. Tốc độ truyền sóng trên dây là
PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Câu 1. Một nhóm học sinh khảo sát sóng trên mặt nước trong một bể kính dài. Máy tạo sóng đặt ở một đầu bể tạo ra sóng hình sin truyền dọc theo bể. Một quả bóng bàn nhỏ nổi trên mặt nước, nhấp nhô theo mặt nước khi sóng truyền qua. Phân tích video quay quả bóng, nhóm vẽ được đồ thị độ dịch chuyển của quả bóng theo phương thẳng đứng theo thời gian (hình bên). Đo trên video, nhóm cũng thấy mỗi đỉnh sóng đi được 45 cm dọc theo bể trong 1,5 s.
a) Quả bóng dao động với chu kì 0,50 s và biên độ 1,2 cm.
b) Bước sóng của sóng trên mặt nước là 15 cm.
c) Tốc độ truyền sóng bằng tốc độ lớn nhất của quả bóng khi nó dao động lên xuống.
d) Nếu tăng tần số của máy tạo sóng lên gấp đôi (tốc độ truyền sóng không đổi), phần tử nước cách quả bóng 7,5 cm theo phương truyền sóng sẽ dao động ngược pha với quả bóng.
Câu 2. Ra-đa của một trạm kiểm soát không lưu phát ra các xung sóng điện từ có tần số 3,0 GHz. Mỗi xung gặp máy bay thì một phần bị phản xạ trở về ra-đa. Bộ xử lí đo khoảng thời gian từ lúc phát một xung tới lúc nhận được xung phản xạ của nó để tính khoảng cách tới máy bay. Coi sóng truyền thẳng trong không khí với tốc độ
a) Sóng do ra-đa phát ra và ánh sáng nhìn thấy truyền trong chân không với cùng một tốc độ.
b) Bước sóng của sóng ra-đa là 10 cm, thuộc vùng sóng vi ba của thang sóng điện từ.
c) Khi xung phản xạ trở về ra-đa sau 0,40 ms kể từ lúc phát, máy bay đang cách ra-đa 120 km.
d) Muốn đo được khoảng cách tới máy bay ở xa ra-đa tới 150 km thì hai xung liên tiếp phải phát cách nhau ít nhất 1,0 ms, để xung phản xạ kịp trở về trước khi xung sau được phát.
Câu 3. Trong thí nghiệm giao thoa sóng ở mặt nước, hai mũi nhọn gắn trên cùng một cần rung chạm nhẹ vào mặt nước tại hai điểm cách nhau 10,0 cm. Cần rung dao động theo phương thẳng đứng với tần số 20 Hz, tạo ra hai nguồn kết hợp cùng pha. Tốc độ truyền sóng ở mặt nước là 30 cm/s. Coi biên độ sóng không đổi khi truyền đi.
a) Phần tử nước tại trung điểm của đoạn dao động với biên độ cực đại.
b) Trên đoạn hai điểm liền kề dao động với biên độ cực đại cách nhau một bước sóng.
c) Trên đoạn có 14 điểm mà phần tử nước tại đó đứng yên.
d) Phần tử nước tại điểm M ở mặt nước, cách 12,0 cm và cách 16,5 cm, đứng yên.
Câu 4. Để đo tốc độ truyền âm trong không khí, một nhóm học sinh cắm thẳng đứng một ống nhựa hở hai đầu vào một bình hình trụ cao chứa nước (hình bên). Nâng dần ống lên thì cột không khí trong ống, tính từ mặt nước tới miệng ống, dài dần. Một âm thoa có tần số 512 Hz được gõ nhẹ rồi giữ ngay trên miệng ống. Nhóm nghe thấy âm to nhất lần thứ nhất khi cột không khí dài 15,7 cm, và lần thứ hai khi cột không khí dài 49,5 cm.
a) Khi nghe thấy âm to nhất, mặt nước trong ống là một bụng sóng của sóng dừng trong cột không khí.
b) Bước sóng của âm bằng hiệu hai chiều dài cột không khí ở hai lần nghe âm to nhất, tức 33,8 cm.
c) Tốc độ truyền âm trong không khí đo được khoảng 346 m/s.
d) Nếu chỉ dùng lần nghe âm to nhất thứ nhất và coi nhóm sẽ tính ra tốc độ truyền âm nhỏ hơn 346 m/s.
PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.
Đáp số ghi tối đa 4 kí tự: chữ số, dấu phẩy và dấu trừ, ví dụ 8,1 hoặc -276.
Câu 1. Để bảo vệ bờ biển, người ta xây một đê giảm sóng gồm các khối bê tông đặt cách bờ một đoạn. Sóng biển tới đê có biên độ 1,25 m; sau khi đi qua đê, sóng vào tới bờ chỉ còn biên độ 0,75 m. Coi tần số của sóng không đổi và cường độ sóng tỉ lệ với bình phương biên độ sóng. Sau khi đi qua đê, cường độ sóng đã giảm đi bao nhiêu phần trăm (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Câu 2. Một công nhân gõ búa vào một đầu của một đoạn đường ray thẳng. Ở đầu kia của đoạn ray, một người áp tai vào ray nghe được hai tiếng gõ cách nhau 0,70 s: một tiếng truyền qua thép của ray, một tiếng truyền qua không khí. Tốc độ truyền âm trong thép là 5100 m/s, trong không khí là 340 m/s. Đoạn đường ray dài bao nhiêu mét (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Câu 3. Một nhóm học sinh đo bước sóng ánh sáng của một bút laser màu lục bằng thí nghiệm Young. Hai khe hẹp cách nhau 0,26 mm, màn quan sát đặt cách hai khe 1,00 m. Hình bên là ảnh chụp một phần hệ vân trên màn, đặt sát một thước chia đến milimét; tâm các vân sáng trùng với các vạch chia của thước. Bước sóng của ánh sáng laser là bao nhiêu nanômét (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Câu 4. Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, hai khe cách nhau 0,50 mm, màn quan sát cách hai khe 1,5 m, ánh sáng đơn sắc có bước sóng 0,48 μm. Trên màn, hai điểm M và N nằm ở hai bên vân sáng trung tâm, cách vân sáng trung tâm lần lượt 4,0 mm và 6,5 mm. Trên đoạn MN có bao nhiêu vân sáng (kể cả vân sáng trung tâm)?
Câu 5. Một sợi dây đàn hồi dài 75 cm nằm ngang. Đầu A gắn với cần rung, coi là một nút sóng; đầu B gắn với một vòng nhẹ lồng vào một thanh thẳng đứng nhẵn nên tự do dao động lên xuống. Cần rung dao động với tần số 24 Hz, trên dây có sóng dừng với 4 bụng sóng, kể cả bụng ở đầu B. Tốc độ truyền sóng trên dây là bao nhiêu m/s (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?
Câu 6. Một sợi dây đàn hồi AB dài 1,20 m căng ngang, hai đầu cố định. Khi cần rung hoạt động, trên dây có sóng dừng với hình dạng như hình bên (nét liền và nét đứt là hai vị trí biên của dây). Quay video chậm, một học sinh đo được khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp sợi dây duỗi thẳng là 0,025 s. Tốc độ truyền sóng trên dây là bao nhiêu m/s (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
HẾT