MentorLab

Lời giải chuyên đề Dòng điện, mạch điện

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 1154

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề luyện chuyên đề Dòng điện, mạch điện · Môn Vật lí 11

Thời gian làm bài 50 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề1154

Cho biết: độ lớn điện tích nguyên tố C.

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn của một chiếc đèn pin có cường độ không đổi 0,30 A. Điều đó có nghĩa là

mỗi giây bóng đèn tiêu thụ năng lượng điện 0,30 J.
các electron tự do trong dây tóc dịch chuyển có hướng với tốc độ 0,30 m/s.
mỗi giây có điện lượng 0,30 C dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây tóc.
trong suốt thời gian đèn sáng, tổng điện lượng dịch chuyển qua dây tóc là 0,30 C.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Cường độ dòng điện là điện lượng dịch chuyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn trong một đơn vị thời gian: 1 A = 1 C/s.

  1. A, tức 0,30 C/s: cứ mỗi giây có điện lượng 0,30 C đi qua mỗi tiết diện thẳng của dây tóc.
  2. Trong thời gian điện lượng qua dây tóc là tăng dần theo thời gian đèn sáng.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Năng lượng tiêu thụ mỗi giây là công suất còn phụ thuộc hiệu điện thế giữa hai đầu đèn. Cường độ dòng điện đo bằng C/s, không phải J/s.
  • B. Cường độ dòng điện không phải tốc độ của electron. Tốc độ trôi của electron trong dây kim loại rất nhỏ, thường dưới 1 mm/s.
  • D. 0,30 C là điện lượng đi qua trong mỗi giây. Đèn sáng càng lâu thì tổng điện lượng càng lớn:

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 2. Một máy trợ thính lấy từ pin dòng điện không đổi có cường độ 1,2 mA. Số electron dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây nối với pin trong 1 giờ là

Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Điện lượng mỗi electron mang điện tích có độ lớn nên Đổi về đơn vị SI trước khi thay số.

  1. mA A, giờ s.
  2. C.
  3. electron.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Đổi 1 giờ thành 60 s: Một giờ là 3600 s.
  • C. Để nguyên 1,2 mà không đổi mA ra A, kết quả lớn gấp 1000 lần.
  • D. Quên nhân với thời gian: là số electron đi qua trong mỗi giây.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới) · Số electron qua tiết diện (mở tab mới)

Câu 3. Trong một mạch điện có dòng điện không đổi, dây nối gồm hai đoạn dây đồng mắc nối tiếp: đoạn (1) có lõi đường kính 2,0 mm, đoạn (2) có lõi đường kính 1,0 mm. Tốc độ trôi (tốc độ dịch chuyển có hướng) của các electron tự do trong đoạn (2)

bằng tốc độ trôi trong đoạn (1), vì hai đoạn cùng làm bằng đồng.
lớn gấp 2 lần tốc độ trôi trong đoạn (1).
chỉ bằng tốc độ trôi trong đoạn (1).
lớn gấp 4 lần tốc độ trôi trong đoạn (1).
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Hai đoạn nối tiếp nên có cùng cường độ dòng điện. Từ cùng cùng mật độ electron thì tốc độ trôi tỉ lệ nghịch với tiết diện mà tỉ lệ với bình phương đường kính.

  1. và như nhau nên tức
  2. nên Vậy tốc độ trôi trong đoạn (2) lớn gấp 4 lần trong đoạn (1).

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Mật độ electron tự do như nhau vì cùng là đồng, nhưng tiết diện khác nhau. Mỗi giây cùng một điện lượng phải đi qua tiết diện nhỏ hơn thì electron phải trôi nhanh hơn.
  • B. Lấy tỉ số đường kính thay cho tỉ số tiết diện. Tiết diện tỉ lệ với nên tỉ số là
  • C. Nhầm chiều: cho rằng dây to hơn thì electron trôi nhanh hơn. Cùng cường độ dòng điện, tiết diện càng nhỏ thì tốc độ trôi càng lớn.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện theo tốc độ trôi (mở tab mới)

Câu 4. Xét ở cấp độ các hạt cấu tạo nên kim loại, nguyên nhân gây ra điện trở của một dây dẫn kim loại là

các electron tự do đẩy nhau nên không dịch chuyển có hướng được.
trong khi dịch chuyển có hướng, các electron tự do va chạm với các ion dương dao động quanh các nút mạng tinh thể.
trong kim loại có quá ít electron tự do để tạo thành dòng điện.
các ion dương ở nút mạng dịch chuyển ngược chiều với electron và va chạm với chúng.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Electron tự do dịch chuyển có hướng dưới tác dụng của điện trường, nhưng liên tục va chạm với các ion dương đang dao động nhiệt ở nút mạng nên bị cản trở. Sự cản trở đó biểu hiện thành điện trở.

  1. Mỗi lần va chạm, electron truyền một phần năng lượng cho mạng tinh thể, làm các ion dao động mạnh hơn: dây nóng lên. Đó là tác dụng nhiệt của dòng điện.
  2. Nhiệt độ càng cao, các ion dao động càng mạnh, va chạm càng nhiều, nên điện trở của kim loại tăng theo nhiệt độ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lực đẩy giữa các electron không ngăn chúng dịch chuyển có hướng; trong kim loại, điện tích của các electron được các ion dương bù trừ.
  • C. Kim loại có mật độ electron tự do rất lớn, cỡ hạt trong mỗi mét khối, nên dẫn điện tốt.
  • D. Các ion dương liên kết trong mạng tinh thể, chỉ dao động quanh nút mạng chứ không dịch chuyển có hướng.

Câu 5. Điện trở suất của một dây dẫn kim loại phụ thuộc vào

chiều dài của dây.
tiết diện của dây.
hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây.
bản chất của kim loại làm dây và nhiệt độ của dây.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Trong điện trở của dây phụ thuộc chiều dài và tiết diện, còn điện trở suất đặc trưng cho chất làm dây và thay đổi theo nhiệt độ:

  1. Hai dây đồng dài ngắn, to nhỏ khác nhau có điện trở khác nhau, nhưng ở cùng nhiệt độ thì có cùng điện trở suất.
  2. Nhiệt độ tăng thì điện trở suất của kim loại tăng.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chiều dài ảnh hưởng tới điện trở của dây, không ảnh hưởng tới điện trở suất
  • B. Tiết diện ảnh hưởng tới điện trở của dây, không ảnh hưởng tới điện trở suất
  • C. Ở nhiệt độ không đổi, tăng hiệu điện thế thì cường độ dòng điện tăng theo, tỉ số không đổi, điện trở suất cũng không đổi.

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới) · Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 6. Hình bên là đường đặc trưng vôn-ampe của hai vật dẫn kim loại (1) và (2) ở nhiệt độ không đổi. Điện trở của vật dẫn (1) và của vật dẫn (2) lần lượt là

1234560,050,100,150,200,250,30U (V)I (A)O(1)(2)
20 Ω và 40 Ω.
40 Ω và 20 Ω.
0,050 Ω và 0,025 Ω.
1,8 Ω và 0,90 Ω.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Ở nhiệt độ không đổi, đường đặc trưng vôn-ampe của vật dẫn kim loại là đường thẳng qua gốc tọa độ; điện trở bằng tại một điểm bất kì trên đường. Đường càng dốc thì điện trở càng nhỏ.

  1. Vật dẫn (1): tại V, A nên Ω.
  2. Vật dẫn (2): tại V, A nên Ω.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Gán điện trở lớn cho đường dốc hơn. Cùng một hiệu điện thế, vật dẫn (1) cho dòng điện lớn hơn nên có điện trở nhỏ hơn.
  • C. Lấy thay cho và
  • D. Nhân với Tích là công suất (W), không phải điện trở.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 7. Dây đốt nóng của một máy sấy tóc làm bằng hợp kim nichrome có điện trở suất Ω.m, tiết diện tròn đường kính 0,40 mm. Để dây có điện trở 44 Ω, chiều dài của dây phải là

20 m.
1,6 m.
5,0 m.
10 m.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. nên với tính bằng m².

  1. mm m, nên m².
  2. m.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lấy đường kính làm bán kính: m², gấp 4 lần tiết diện thật, nên ra m.
  • B. Quên m², ra m.
  • D. Bình phương sai bán kính: tính thành được m² và m.

Công thức dùng: Điện trở của dây dẫn (mở tab mới)

Câu 8. Phần tử đốt nóng của một số máy sưởi là một khối gốm PTC, có điện trở tăng rất nhanh khi nhiệt độ của nó vượt quá một ngưỡng nhất định. Máy được cắm vào hiệu điện thế không đổi. Khi nhiệt độ của phần tử vượt quá ngưỡng đó thì

điện trở của phần tử giảm, dòng điện tăng nên phần tử ngày càng nóng hơn.
dòng điện qua phần tử giảm, công suất tỏa nhiệt giảm, nên nhiệt độ của phần tử tự giữ ở gần ngưỡng đó.
dòng điện qua phần tử giảm nhưng công suất tỏa nhiệt tăng, vì công suất tỏa nhiệt tỉ lệ với điện trở.
dòng điện qua phần tử giảm nhưng công suất tỏa nhiệt không đổi, vì hiệu điện thế không đổi.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Ở hiệu điện thế không đổi, và công suất tỏa nhiệt cùng giảm khi điện trở tăng.

  1. Vượt ngưỡng, tăng mạnh nên giảm và giảm: phần tử tỏa nhiệt ít đi và nguội bớt.
  2. Nguội xuống dưới ngưỡng thì lại nhỏ, công suất tăng trở lại. Nhờ vậy nhiệt độ của phần tử tự giữ quanh ngưỡng mà không cần bộ điều khiển, máy sưởi khó bị quá nhiệt.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đó là tính chất của nhiệt điện trở NTC. Gốm PTC có điện trở tăng khi nhiệt độ tăng.
  • C. tăng theo chỉ khi giữ không đổi. Ở đây không đổi còn giảm theo nên phải dùng công suất giảm.
  • D. với không đổi mà giảm thì giảm theo.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 9. Bóng đèn pha của một xe máy là đèn sợi đốt halogen loại 12 V, 36 W. Điện trở của dây tóc khi đèn sáng bình thường lớn gấp 16 lần điện trở của nó ở nhiệt độ phòng. Coi hiệu điện thế giữa hai đầu đèn luôn là 12 V. Ngay lúc vừa bật đèn, khi dây tóc còn nguội, cường độ dòng điện chạy qua đèn là

3,0 A.
12 A.
0,19 A.
48 A.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Khi sáng bình thường, đèn hoạt động đúng định mức: tính điện trở lúc nóng từ suy ra điện trở lúc nguội, rồi dùng định luật Ohm.

  1. Lúc sáng bình thường: Ω.
  2. Lúc nguội: Ω.
  3. Ngay lúc bật: A, gấp 16 lần dòng định mức 3,0 A. Dây tóc nóng lên rất nhanh nên dòng lớn này chỉ kéo dài một phần nhỏ của giây; đó cũng là lí do dây tóc đèn sợi đốt hay đứt đúng lúc bật.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. 3,0 A là dòng điện khi đèn sáng bình thường, Lúc nguội, điện trở dây tóc nhỏ hơn 16 lần nên dòng điện lớn hơn 16 lần.
  • B. Coi công suất lúc bật vẫn là 36 W rồi tính A. Công suất 36 W chỉ đúng khi đèn sáng bình thường; lúc bật, hiệu điện thế vẫn 12 V nên công suất là W.
  • C. Nhầm chiều: cho rằng dây tóc nguội có điện trở lớn gấp 16 lần, Ω. Điện trở kim loại tăng khi nhiệt độ tăng, nên lúc nguội điện trở nhỏ hơn.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 10. Phát biểu nào sau đây về nguồn điện là đúng?

Bên trong nguồn, lực lạ làm các điện tích dương dịch chuyển từ cực dương sang cực âm, cùng chiều lực điện, nhờ đó duy trì hiệu điện thế giữa hai cực.
Bên trong nguồn, lực lạ làm các điện tích dương dịch chuyển từ cực âm sang cực dương, ngược chiều lực điện, nhờ đó duy trì hiệu điện thế giữa hai cực.
Lực lạ bên trong nguồn chính là lực điện của điện trường giữa hai cực, lực này đẩy các điện tích dương từ cực âm sang cực dương.
Suất điện động của nguồn bằng công của lực lạ khi dịch chuyển một electron từ cực này sang cực kia bên trong nguồn.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Nguồn điện duy trì hiệu điện thế giữa hai cực nhờ lực lạ: bên trong nguồn, lực lạ đưa điện tích dương từ cực âm về cực dương, ngược chiều lực điện. Suất điện động là công của lực lạ trên mỗi đơn vị điện tích dương.

  1. Ở mạch ngoài, lực điện đẩy điện tích dương từ cực dương sang cực âm. Nếu không có lực lạ đưa chúng ngược lại bên trong nguồn, hai cực sẽ nhanh chóng hết tích điện và dòng điện tắt.
  2. Lực lạ có bản chất khác lực điện: trong pin và acquy đó là lực hóa học.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Điện tích dương đi từ cực dương sang cực âm là việc của lực điện ở mạch ngoài. Bên trong nguồn, lực lạ đưa chúng theo chiều ngược lại.
  • C. Lực điện của điện trường giữa hai cực luôn đẩy điện tích dương về phía cực âm. Phải có một lực khác bản chất, ngược chiều lực điện, mới đưa được điện tích dương lên cực dương.
  • D. Theo suất điện động bằng công của lực lạ khi dịch chuyển một đơn vị điện tích dương (1 C). Công để đưa một electron qua nguồn chỉ là với pin 1,5 V là J.

Công thức dùng: Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới)

Câu 11. Một nhóm học sinh làm pin bằng quả chanh, cắm một thanh đồng và một thanh kẽm làm hai cực. Pin có suất điện động 0,90 V và điện trở trong 500 Ω. Nối hai cực của pin với một điện trở 250 Ω. Hiệu điện thế giữa hai cực của pin khi đó là

0,30 V.
0,90 V.
0,60 V.
1,5 V.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Định luật Ohm cho toàn mạch: hiệu điện thế giữa hai cực Pin chanh có điện trở trong rất lớn nên phần lớn suất điện động bị giảm ngay trên chính nó.

  1. A.
  2. V. Soát lại: V.
  3. Vì điện trở trong quá lớn, pin chanh chỉ cho dòng điện cỡ miliampe, không đủ thắp sáng một bóng đèn pin.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Coi hiệu điện thế giữa hai cực luôn bằng suất điện động. Điều đó chỉ đúng khi mạch ngoài để hở (
  • C. 0,60 V là độ giảm thế bên trong pin, không phải hiệu điện thế giữa hai cực.
  • D. Sai dấu: viết Khi nguồn đang phát điện, hiệu điện thế giữa hai cực nhỏ hơn suất điện động.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới)

Câu 12. Để đo gần đúng suất điện động của một viên pin, cách làm nào sau đây là phù hợp?

Mắc một vôn kế có điện trở rất nhỏ vào hai cực của pin.
Nối hai cực của pin với một bóng đèn rồi đo hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn.
Mắc một vôn kế có điện trở rất lớn vào hai cực của pin khi pin chưa nối với mạch ngoài nào khác.
Mắc một ampe kế trực tiếp vào hai cực của pin rồi đọc số chỉ.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. hiệu điện thế giữa hai cực bằng suất điện động khi dòng điện qua nguồn bằng 0.

  1. Vôn kế có điện trở rất lớn chỉ lấy từ pin một dòng điện rất nhỏ, nên độ giảm thế trong pin không đáng kể và số chỉ

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Vôn kế có điện trở nhỏ lấy dòng điện lớn từ pin, độ giảm thế lớn nên số chỉ nhỏ hơn hẳn
  • B. Khi đèn sáng có dòng điện chạy qua pin, hiệu điện thế giữa hai đầu đèn là nhỏ hơn suất điện động.
  • D. Ampe kế có điện trở rất nhỏ, mắc thẳng vào hai cực là làm đoản mạch pin. Số chỉ là cường độ dòng điện chứ không phải suất điện động, và pin nhanh hỏng.

Công thức dùng: Suất điện động của nguồn điện (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới)

Câu 13. Một bộ pin có điện trở trong đáng kể đang thắp sáng một bóng đèn. Mắc thêm một bóng đèn giống hệt song song với bóng đèn thứ nhất. Coi điện trở của mỗi bóng đèn không đổi. So với lúc trước, bóng đèn thứ nhất

sáng như cũ, vì hiệu điện thế giữa hai đầu nó vẫn bằng suất điện động của bộ pin.
sáng hơn, vì cường độ dòng điện chạy qua bộ pin tăng.
sáng yếu hơn, vì dòng điện qua bộ pin tăng làm độ giảm thế bên trong bộ pin tăng, hiệu điện thế giữa hai đầu đèn giảm.
sáng yếu hơn, vì suất điện động của bộ pin bị chia đôi cho hai bóng đèn.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Mắc thêm đèn song song làm điện trở mạch ngoài giảm. Với nguồn có điện trở trong, tăng nên giảm.

  1. Hai đèn giống nhau mắc song song: điện trở mạch ngoài giảm từ xuống dòng điện qua bộ pin tăng.
  2. Độ giảm thế tăng nên hiệu điện thế giữa hai cực, cũng là hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi đèn, giảm. Công suất của đèn thứ nhất giảm: đèn sáng yếu hơn.
  3. Nếu điện trở trong không đáng kể thì và đèn thứ nhất sáng gần như cũ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Hiệu điện thế giữa hai cực chỉ bằng suất điện động khi không có dòng điện. Bộ pin có điện trở trong đáng kể nên giảm khi tăng.
  • B. Dòng điện qua bộ pin tăng nhưng chia cho hai nhánh. Dòng qua đèn thứ nhất là giảm theo
  • D. Hai đèn song song có cùng hiệu điện thế, không chia đôi suất điện động. Đèn yếu đi vì độ giảm thế trong bộ pin tăng; nếu điện trở trong rất nhỏ thì đèn gần như sáng như cũ.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 14. Bộ pin của một xe đồ chơi điều khiển từ xa cấp điện cho mô tơ của xe. Một vôn kế mắc vào hai cực của bộ pin, một ampe kế đo cường độ dòng điện qua bộ pin; coi các dụng cụ đo là lí tưởng. Khi xe chạy chậm, ampe kế chỉ 1,0 A và vôn kế chỉ 5,5 V; khi xe tăng tốc, ampe kế chỉ 2,0 A và vôn kế chỉ 5,0 V. Suất điện động của bộ pin là

6,0 V.
5,5 V.
7,5 V.
5,0 V.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. đúng với nguồn điện dù mạch ngoài là gì, kể cả mô tơ. Hai cặp số cho hai phương trình, giải ra và

  1. và
  2. Trừ vế theo vế: nên Ω.
  3. V.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. 5,5 V là hiệu điện thế giữa hai cực khi có dòng 1,0 A chạy qua, đã giảm đi V so với suất điện động.
  • C. Lấy Ω (đảo tỉ số) rồi tính V. Thay lại cặp số thứ hai: V, không khớp 5,0 V.
  • D. Viết nhầm Khi pin đang phát điện, suất điện động lớn hơn hiệu điện thế giữa hai cực.

Công thức dùng: Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới)

Câu 15. Số chỉ của công tơ điện trong một gia đình tăng thêm 1 số, tức gia đình đã tiêu thụ thêm 1 kWh điện năng. Năng lượng này bằng

J.
J.
J.
J.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. 1 kWh là điện năng một thiết bị có công suất 1 kW tiêu thụ trong 1 giờ: đổi ra đơn vị SI.

  1. J.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Hiểu nhầm 1 kWh là 1000 J. Tiền tố kilô áp vào oát: 1 kW = 1000 W; còn phải nhân với 1 giờ = 3600 s.
  • B. Quên rằng 1 kW = 1000 W: J là 1 Wh.
  • C. Lấy 1 giờ là 60 s: J. Một giờ là 3600 s.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 16. Hai bóng đèn sợi đốt loại 220 V, 100 W và 220 V, 25 W được mắc nối tiếp rồi nối vào hiệu điện thế 220 V. Coi điện trở của mỗi đèn không đổi. Khi đó

đèn 100 W sáng hơn, vì có công suất định mức lớn hơn.
đèn 25 W sáng hơn, vì có điện trở lớn hơn mà cường độ dòng điện qua hai đèn bằng nhau.
hai đèn sáng như nhau, vì cường độ dòng điện qua hai đèn bằng nhau.
đèn 100 W sáng hơn, vì có điện trở lớn hơn.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Mắc nối tiếp thì cường độ dòng điện như nhau, nên công suất tỉ lệ với điện trở. Đèn có công suất định mức nhỏ hơn thì có điện trở lớn hơn, vì

  1. Ω (đèn 100 W), Ω (đèn 25 W).
  2. A.
  3. W, W: đèn 25 W tiêu thụ công suất gấp 4 lần đèn 100 W nên sáng hơn, dù cả hai đều sáng yếu hơn bình thường.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Công suất định mức chỉ đạt được khi đèn dùng đúng 220 V. Mắc nối tiếp, mỗi đèn chỉ nhận một phần hiệu điện thế, và đèn 100 W nhận phần nhỏ hơn.
  • C. Cùng cường độ dòng điện nhưng khác điện trở thì công suất khác nhau.
  • D. đèn 100 W có điện trở nhỏ hơn (484 Ω so với 1936 Ω).

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Định luật Joule (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 17. Một ổ cắm thông minh hiển thị hiệu điện thế 220 V và cường độ dòng điện 6,0 A khi một nồi chiên không dầu đang hoạt động. Nồi hoạt động như vậy trong 30 phút. Điện năng mà nồi tiêu thụ là

40 kWh.
1,3 kWh.
0,66 kWh.
0,40 kWh.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. rồi muốn ra kWh thì công suất tính bằng kW, thời gian tính bằng giờ.

  1. W kW.
  2. phút giờ, nên kWh.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Để mà không đổi phút ra giờ: kWh, tức là tính cho 30 giờ.
  • B. Lấy công suất 1,32 kW làm điện năng, tức là tính cho 1 giờ chứ không phải 30 phút.
  • D. Đổi 30 phút thành 0,30 giờ: kWh. Một giờ có 60 phút nên 30 phút là 0,5 giờ.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

Câu 18. Đèn chiếu sáng khẩn cấp ở hành lang một tòa nhà dùng acquy có suất điện động 6,0 V, điện trở trong 0,40 Ω, cấp điện cho bóng đèn có điện trở 3,6 Ω. Khi mất điện, đèn sáng liên tục trong 2,0 giờ. Năng lượng mà acquy cung cấp cho toàn mạch trong thời gian đó là

J.
J.
J.
J.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Năng lượng nguồn cung cấp cho toàn mạch là gồm phần đèn tiêu thụ và phần tỏa nhiệt bên trong acquy.

  1. A.
  2. giờ s, nên J.
  3. Trong đó đèn nhận J, phần còn lại J tỏa nhiệt trong acquy; hiệu suất của nguồn

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Đó là phần năng lượng đèn nhận được, với V. Câu hỏi hỏi năng lượng acquy cung cấp cho toàn mạch,
  • C. Quên điện trở trong khi tính dòng điện: A, ra J.
  • D. Đổi 2,0 giờ thành 120 s. Một giờ là 3600 s nên 2,0 giờ là 7200 s.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Công suất, hiệu suất của nguồn (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Một cảm biến dòng điện ghi lại cường độ dòng điện chạy trong dây nối từ pin tới mô tơ của một máy khoan pin trong một lần khoan. Đồ thị bên biểu diễn theo thời gian

1234567891036912t (s)I (A)O
  • a) Trong khoảng thời gian từ 5 s đến 7 s, không có điện lượng dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây nối.

    Đúng
  • b) Trong khoảng thời gian từ 1 s đến 5 s, điện lượng dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây nối là 30 C.

    Sai
  • c) Trong 9 s đầu, số electron dịch chuyển qua tiết diện thẳng của dây nối là

    Đúng
  • d) Cường độ dòng điện trung bình trong 9 s đầu là 6,0 A.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Đúngd) Sai

  • a) Đúng. Trong khoảng này (máy ngừng chạy), nên điện lượng dịch chuyển
  • b) Sai. Khoảng này dài s với dòng điện 6 A, nên C. Con số 30 C là lấy nhầm thời gian 5 s tính từ
  • c) Đúng. Cộng điện lượng của từng đoạn: C. Số electron:
  • d) Sai. Cường độ dòng điện trung bình là A. Con số 6,0 A là trung bình cộng của bốn mức 12, 6, 0 và 6 A, bỏ qua việc mỗi mức kéo dài một khoảng thời gian khác nhau.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện (mở tab mới) · Số electron qua tiết diện (mở tab mới)

Câu 2. Một máy ấp trứng gia đình dùng nhiệt điện trở để theo dõi nhiệt độ trong buồng ấp. Bảng sau cho điện trở của nhiệt điện trở ở một số nhiệt độ Trong mạch đo, nhiệt điện trở được mắc nối tiếp với một điện trở kΩ rồi nối vào nguồn điện có suất điện động 5,0 V, điện trở trong không đáng kể. Mạch điều khiển đo hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở và coi như không lấy dòng điện của mạch đo.

(°C)2530354045
(kΩ)10,08,06,55,34,4
  • a) Đây là nhiệt điện trở loại PTC.

    Sai
  • b) Cứ nhiệt độ tăng thêm 5 °C thì điện trở của nhiệt điện trở giảm đi một lượng như nhau.

    Sai
  • c) Ở 25 °C, cường độ dòng điện chạy qua nhiệt điện trở vào khoảng 0,36 mA.

    Đúng
  • d) Mạch điều khiển ngắt dây sưởi khi tăng tới 2,0 V. Nhiệt độ trong buồng ấp lúc dây sưởi bị ngắt nằm trong khoảng từ 35 °C đến 40 °C.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Saic) Đúngd) Đúng

  • a) Sai. Theo bảng, nhiệt độ tăng thì giảm, từ 10,0 kΩ ở 25 °C xuống 4,4 kΩ ở 45 °C: đó là nhiệt điện trở loại NTC. Nhiệt điện trở PTC có điện trở tăng khi nhiệt độ tăng.
  • b) Sai. Các độ giảm lần lượt là 2,0 kΩ; 1,5 kΩ; 1,2 kΩ và 0,9 kΩ, nhỏ dần: không giảm đều theo nhiệt độ.
  • c) Đúng. và mắc nối tiếp: A, tức khoảng 0,36 mA. Quên điện trở sẽ ra 0,50 mA.
  • d) Đúng. Nhiệt độ tăng thì giảm, dòng điện tăng nên tăng. Khi V: A, hiệu điện thế trên nhiệt điện trở là V, nên Ω kΩ. Giá trị này nằm giữa 6,5 kΩ (35 °C) và 5,3 kΩ (40 °C), nên nhiệt độ ngắt nằm trong khoảng từ 35 °C đến 40 °C.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 3. Trong bài thực hành đo suất điện động và điện trở trong của một viên pin loại 9 V, một nhóm học sinh mắc mạch như hình bên: pin, điện trở bảo vệ Ω, ampe kế, biến trở và khóa K mắc nối tiếp; vôn kế mắc vào hai đầu biến trở. Coi ampe kế và vôn kế là lí tưởng. Đóng khóa K, thay đổi giá trị của biến trở rồi ghi số chỉ của ampe kế và của vôn kế, nhóm thu được bảng sau.

AV+−pinR0RK
(A)0,050,100,150,200,25
(V)9,018,488,027,497,00
  • a) Khi điều chỉnh biến trở để số chỉ của ampe kế tăng thì số chỉ của vôn kế giảm.

    Đúng
  • b) Suất điện động của pin vào khoảng 9,5 V.

    Đúng
  • c) Điện trở trong của pin vào khoảng 10 Ω.

    Sai
  • d) Nếu chuyển vôn kế sang mắc vào hai cực của pin thì khi ampe kế chỉ 0,20 A, vôn kế chỉ khoảng 9,1 V.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Đúng. Theo bảng, tăng từ 0,05 A lên 0,25 A thì giảm từ 9,01 V xuống 7,00 V. Dòng điện tăng thì độ giảm thế trên và bên trong pin tăng, phần còn lại trên biến trở giảm.
  • b) Đúng. Vôn kế chỉ Các điểm đo nằm gần một đường thẳng: cứ tăng 0,05 A thì giảm khoảng 0,50 V. Kéo dài về V. Khi thì nên V.
  • c) Sai. Độ dốc của đường theo là Ω, nhưng vôn kế chỉ đo hiệu điện thế trên biến trở nên độ dốc này bằng Do đó Ω.
  • d) Đúng. Giữa hai cực của pin: V. Cũng có thể cộng thêm độ giảm thế trên vào số chỉ cũ: V.

Công thức dùng: Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn (mở tab mới) · Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới) · Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới)

Câu 4. Để kiểm chứng định luật Joule, một nhóm học sinh nhúng một dây điện trở Ω vào một bình cách nhiệt chứa nước, cho dòng điện không đổi chạy qua dây và đo độ tăng nhiệt độ của nước theo thời gian Nhóm làm hai lần với cùng một lượng nước có cùng nhiệt độ ban đầu: lần (1) với dòng điện 1,0 A, lần (2) với dòng điện 2,0 A. Đồ thị bên biểu diễn kết quả. Coi điện trở của dây không đổi.

10020030040050060036912τ (s)Δt (°C)O(2)(1)
  • a) Ở lần (2), sau 600 s nhiệt độ của nước tăng thêm 12 °C.

    Đúng
  • b) Khi cường độ dòng điện tăng gấp đôi, tốc độ tăng nhiệt độ của nước cũng tăng gấp đôi.

    Sai
  • c) Ở lần (2), công suất tỏa nhiệt trên dây điện trở là 10 W.

    Sai
  • d) Nếu làm thêm lần (3) với dòng điện 3,0 A trong cùng điều kiện thì sau khoảng 400 s nước nóng thêm 18 °C.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Said) Đúng

  • a) Đúng. Đọc trên đồ thị: đường (2) đi qua điểm s, °C.
  • b) Sai. Sau cùng 600 s, lần (1) nước nóng thêm 3 °C, lần (2) nóng thêm 12 °C: tốc độ tăng nhiệt độ tăng gấp 4 lần. Đúng với định luật Joule nhiệt lượng tỉ lệ với bình phương cường độ dòng điện.
  • c) Sai. W. Con số 10 W là quên bình phương cường độ dòng điện, tính
  • d) Đúng. Cùng điều kiện nên độ tăng nhiệt độ của nước tỉ lệ với nhiệt lượng dây tỏa ra. Lần (1): 1,0 A, nóng thêm 3 °C sau 600 s. Lần (3): dòng điện gấp 3 lần nên mỗi giây nhiệt lượng gấp 9 lần; để nóng thêm 18 °C, gấp 6 lần, cần s.

Công thức dùng: Định luật Joule (mở tab mới) · Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Dàn pin mặt trời trên mái một ngôi nhà được nối với bộ biến tần bằng hai sợi cáp; mỗi sợi có lõi đồng dài 12 m, tiết diện 4,0 mm². Vào buổi trưa, dòng điện một chiều chạy trong cáp có cường độ không đổi 10 A. Mật độ electron tự do trong đồng là m⁻³. Một electron tự do trôi hết chiều dài lõi của một sợi cáp mất bao nhiêu giờ (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 18,1 giờ

Mấu chốt. Tìm tốc độ trôi từ thời gian trôi hết lõi cáp bằng chiều dài chia cho tốc độ trôi.

  1. mm² m².
  2. m/s, chưa tới 0,2 mm/s.
  3. s giờ.

Tự soát. Mỗi giờ electron trôi được m, nên đi hết 12 m cần khoảng giờ, lâu hơn cả một ngày nắng. Dòng điện vẫn có ngay trên cả sợi cáp vì điện trường lan dọc dây rất nhanh, mọi electron cùng bắt đầu trôi.

Bẫy hay gặp. Quên đổi mm² ra m² sẽ ra thời gian nhỏ hơn một triệu lần. Dừng ở số giây (khoảng 65 300 s) là chưa đổi ra giờ.

Công thức dùng: Cường độ dòng điện theo tốc độ trôi (mở tab mới)

Câu 2. Để biết cuộn dây đồng của một động cơ điện nóng tới bao nhiêu độ khi chạy lâu, người thợ đo điện trở của cuộn dây. Khi động cơ nguội, ở nhiệt độ phòng 25 °C, điện trở của cuộn dây là 2,40 Ω. Ngay sau khi tắt động cơ đã chạy lâu, điện trở đo được là 2,85 Ω. Coi điện trở của cuộn dây phụ thuộc nhiệt độ theo công thức với là điện trở ở °C và K⁻¹. Nhiệt độ của cuộn dây lúc tắt máy là bao nhiêu °C (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 73 °C

Mấu chốt. Điện trở kim loại tăng gần đúng bậc nhất theo nhiệt độ; từ tỉ số suy ra độ tăng nhiệt độ, rồi cộng với nhiệt độ ban đầu.

  1. nên
  2. °C.
  3. °C.

Tự soát. Thay lại: Ω, khớp. Cách đo này tiện vì không phải đặt nhiệt kế vào bên trong cuộn dây.

Bẫy hay gặp. Quên cộng nhiệt độ ban đầu sẽ ra 48 °C, đó chỉ là độ tăng nhiệt độ. Lấy hiệu điện trở chia thẳng cho (quên chia cho sẽ ra độ tăng khoảng 115 °C.

Công thức dùng: Điện trở phụ thuộc nhiệt độ (mở tab mới)

Câu 3. Cho đoạn mạch MN như hình bên: điện trở Ω mắc nối tiếp với điện trở Ω thành một nhánh, nhánh này mắc song song với biến trở Ampe kế ở mạch chính chỉ 2,0 A, vôn kế mắc vào hai đầu chỉ 4,8 V. Coi các dụng cụ đo là lí tưởng. Giá trị của biến trở lúc đó là bao nhiêu ôm (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

AVR1R2R3MN
Lời giải

Đáp số: 6,7 Ω

Mấu chốt. Từ số chỉ vôn kế tìm dòng điện trong nhánh suy ra hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch; dòng điện qua là phần còn lại của dòng điện mạch chính.

  1. Nhánh A, nên V.
  2. Nhánh A.
  3. Ω.

Tự soát. Điện trở tương đương tính từ các điện trở: Ω; tính từ số chỉ dụng cụ đo: Ω, khớp.

Bẫy hay gặp. Lấy 4,8 V làm hiệu điện thế giữa hai đầu hoặc chia cho cả dòng điện mạch chính, đều ra 4,0 Ω. Hiệu điện thế giữa hai đầu là V, còn là điện trở tương đương của cả đoạn mạch.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho đoạn mạch (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

Câu 4. Ở thang đo điện trở của một đồng hồ đo điện kiểu kim, bên trong đồng hồ có một pin suất điện động 1,5 V mắc nối tiếp với một điện kế (dụng cụ đo dòng điện nhỏ) và một biến trở hiệu chỉnh. Gọi là tổng điện trở bên trong đồng hồ, kể cả điện trở trong của pin. Chập hai que đo vào nhau rồi chỉnh biến trở để dòng điện qua điện kế bằng 1,00 mA (kim lệch hết thang, ứng với vạch 0 Ω). Giữ nguyên biến trở, nối hai que đo vào hai đầu một điện trở thì dòng điện qua điện kế là 0,40 mA. Điện trở bằng bao nhiêu kilôôm (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần trăm)?

Lời giải

Đáp số: 2,25 kΩ

Mấu chốt. Đồng hồ và điện trở cần đo tạo thành một mạch kín có nguồn: Lần chập que đo ( cho biết

  1. Chập que đo: Ω.
  2. Khi đo: Ω.
  3. Ω kΩ.

Tự soát. Dòng điện giảm còn 0,4 lần thì điện trở toàn mạch tăng lần: Ω, khớp. Khi kim chỉ đúng giữa thang (0,50 mA) thì Ω; vì thế vạch chia của thang đo điện trở không đều.

Bẫy hay gặp. Lấy Ω làm là quên điện trở bên trong đồng hồ, sẽ ra 3,75 kΩ. Coi tỉ lệ thuận với dòng điện, Ω, là sai chiều: dòng điện càng nhỏ thì càng lớn.

Công thức dùng: Định luật Ohm cho toàn mạch (mở tab mới)

Câu 5. Pin bên trong một sạc dự phòng có suất điện động 3,7 V và dung lượng 10 000 mAh, nghĩa là khi sạc đầy, pin cung cấp được điện lượng bằng điện lượng của dòng điện 10 000 mA chạy trong 1 giờ. Năng lượng mà pin cung cấp khi đưa hết điện lượng đó qua mạch là bao nhiêu kilôjun (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

Lời giải

Đáp số: 133 kJ

Mấu chốt. Năng lượng nguồn cung cấp suất điện động nhân với điện lượng mà nguồn đưa qua mạch.

  1. 10 000 mA = 10 A, nên C.
  2. J kJ.

Tự soát. Tính theo oát giờ: Wh, mà 1 Wh = 3600 J nên J, khớp.

Bẫy hay gặp. Để nguyên 10 000 mà không đổi mA ra A sẽ ra số lớn gấp 1000 lần. Quên nhân 3600 s sẽ ra 0,037 kJ, đó là năng lượng pin cung cấp trong 1 s với dòng 10 A.

Công thức dùng: Công suất, hiệu suất của nguồn (mở tab mới) · Cường độ dòng điện (mở tab mới)

Câu 6. Một máy sưởi loại 220 V, 2000 W đặt trong nhà kho được cắm vào ổ điện 220 V trong nhà qua một đoạn dây nối dài; tổng điện trở của hai lõi dây là 1,0 Ω. Coi điện trở của máy sưởi và của dây nối không đổi. Công suất tỏa nhiệt trên đoạn dây nối là bao nhiêu oát (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 76,2 W

Mấu chốt. Máy sưởi và dây nối mắc nối tiếp vào hiệu điện thế 220 V. Tìm điện trở máy sưởi từ số định mức, rồi tính dòng điện và công suất tỏa nhiệt trên dây.

  1. Ω.
  2. A.
  3. W.

Tự soát. Máy sưởi lúc này nhận W; cộng với 76,2 W trên dây được khoảng 1920 W, đúng bằng Dây nối tỏa 76 W trên suốt chiều dài nên ấm lên; nếu để cả cuộn dây quấn tròn thì nhiệt khó thoát, dễ làm chảy vỏ cách điện.

Bẫy hay gặp. Lấy dòng định mức A (quên rằng dây nối làm dòng điện giảm) sẽ ra 82,6 W. Tính là coi cả 220 V đặt lên dây nối, ra con số vô lí 48 400 W.

Công thức dùng: Năng lượng điện, công suất điện (mở tab mới) · Định luật Joule (mở tab mới) · Ghép điện trở (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.