MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập
Đề luyện chuyên đề Dao động · Môn Vật lí 11
Thời gian làm bài 50 phút, không kể thời gian phát đề
Mã đề1151
Cho biết: m/s².
PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.
Câu 1. Một quả nặng gắn vào lò xo dao động điều hòa trên mặt bàn nằm ngang, quanh vị trí cân bằng O. Biên độ dao động của quả nặng là
Câu 2. Khi được gõ, hai nhánh của một âm thoa dao động điều hòa cùng tần số và luôn đối xứng với nhau qua mặt phẳng giữa hai nhánh: nhánh trái lệch sang trái bao nhiêu thì nhánh phải lệch sang phải bấy nhiêu. Với mỗi nhánh, chọn trục tọa độ nằm ngang hướng từ trái sang phải, gốc tại vị trí cân bằng của nhánh đó. Dao động của hai nhánh
Câu 3. Trong đồng hồ đeo tay điện tử, một tinh thể thạch anh nhỏ dao động với tần số Hz để làm chuẩn đếm thời gian. Chu kì dao động của tinh thể thạch anh là
Câu 4. Hai máy đếm nhịp (metronome) giống nhau đặt cạnh nhau trên một cây đàn piano. Thanh lắc của mỗi máy dao động điều hòa với chu kì 1,6 s. Thanh lắc của máy (1) tới vị trí biên bên phải, sau đó 0,20 s thì thanh lắc của máy (2) mới tới vị trí biên bên phải. Chọn chiều dương sang phải cho cả hai thanh lắc. So sánh pha dao động của hai thanh lắc, ta thấy
Sử dụng các thông tin sau cho Câu 5 và Câu 6. Mặt của một máy lắc ống nghiệm trong phòng xét nghiệm dao động điều hòa theo phương ngang. Chọn trục Ox nằm ngang, gốc O tại vị trí cân bằng của mặt máy. Hình bên là đồ thị li độ của mặt máy theo thời gian gốc thời gian là lúc bắt đầu ghi.
Câu 5. Biên độ và chu kì dao động của mặt máy lần lượt là
Câu 6. Phương trình dao động của mặt máy là
Câu 7. Một quả nặng gắn với lò xo dao động điều hòa dọc theo trục Ox nằm ngang, gốc O tại vị trí cân bằng. Trong khi quả nặng đi từ vị trí cân bằng ra vị trí biên dương thì
Câu 8. Một vật dao động điều hòa theo phương trình Gia tốc của vật biến đổi theo thời gian theo biểu thức
Câu 9. Lưỡi cắt di động của một tông đơ điện dao động điều hòa qua lại trên một đoạn thẳng dài 3,0 mm với tần số 100 Hz. Tốc độ lớn nhất của lưỡi cắt là
Câu 10. Mặt đứng của một máy rung tập thể dục dao động điều hòa theo phương thẳng đứng. Khi mặt máy cách vị trí cân bằng 1,2 mm, cảm biến gắn trên mặt máy đo được gia tốc có độ lớn 12 m/s² và tốc độ 0,16 m/s. Biên độ dao động của mặt máy là
Câu 11. Một con lắc lò xo dao động điều hòa, bỏ qua mọi ma sát, chọn mốc thế năng ở vị trí cân bằng. Cơ năng của con lắc bằng
Câu 12. Hai lò xo nhẹ giống hệt nhau đặt nằm ngang, mỗi lò xo có một đầu cố định, đầu kia gắn một vật nhỏ: vật (1) khối lượng 100 g, vật (2) khối lượng 400 g. Kéo cả hai vật lệch khỏi vị trí cân bằng cùng một đoạn 5,0 cm rồi thả nhẹ. Bỏ qua mọi ma sát. So sánh hai con lắc, ta thấy
Câu 13. Một chậu cây cảnh khối lượng 0,50 kg treo dưới mái hiên bằng một sợi dây nhẹ, không dãn; trọng tâm của chậu cách điểm treo 1,2 m. Kéo chậu lệch để dây treo hợp với phương thẳng đứng một góc 10° rồi thả nhẹ. Coi chậu như một chất điểm, bỏ qua lực cản, chọn mốc thế năng ở vị trí cân bằng. Cơ năng của con lắc này là
Câu 14. Một con lắc lò xo nằm ngang dao động điều hòa, bỏ qua mọi ma sát. Trong khi vật đi từ vị trí biên về vị trí cân bằng thì
Câu 15. Một con lắc lò xo nằm ngang dao động điều hòa, mốc thế năng ở vị trí cân bằng. Phần mềm vẽ đồng thời đồ thị động năng của vật và thế năng của con lắc theo thời gian. Hai đồ thị cắt nhau liên tiếp sau những khoảng thời gian bằng nhau 0,10 s, và ở các thời điểm cắt nhau, vật cách vị trí cân bằng 2,0 cm. Tốc độ cực đại của vật là
Câu 16. Kẹp chặt một đầu chiếc thước nhựa vào mép bàn rồi gảy nhẹ đầu kia. Đầu thước rung lên với biên độ nhỏ dần rồi dừng lại. Trong quá trình này
Câu 17. Phát biểu nào sau đây về hiện tượng cộng hưởng là đúng?
Câu 18. Một bộ thu năng lượng rung gồm một khối nặng 30 g gắn vào một lò xo nhẹ, được lắp lên vỏ một máy bơm nước. Động cơ của máy bơm quay đều với tốc độ 1440 vòng/phút; mỗi vòng quay làm vỏ máy rung một lần, khiến khối nặng dao động cưỡng bức. Bộ thu biến cơ năng dao động của khối nặng thành điện năng và thu được nhiều năng lượng nhất khi khối nặng dao động mạnh nhất. Để đạt điều đó, độ cứng của lò xo nên chọn là
PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Câu 1. Một vòng quay (đu quay) lớn ở công viên có 24 cabin gắn cách đều nhau trên vành, được đánh số liên tiếp từ 1 đến 24. Vòng quay quay đều, mỗi vòng hết 12 phút; tâm mỗi cabin chuyển động tròn đều trên đường tròn bán kính 30 m nằm trong mặt phẳng thẳng đứng. Vào một buổi trưa, Mặt Trời ở ngay đỉnh đầu nên tia nắng chiếu thẳng đứng xuống mặt đất nằm ngang. Khi đó bóng của mỗi cabin là hình chiếu của cabin lên một đường thẳng nằm ngang trong mặt phẳng của vòng quay, và bóng chạy qua lại trên đường thẳng đó (hình bên). Coi mỗi cabin như một chất điểm.
a) Bóng của mỗi cabin dao động điều hòa trên một đoạn thẳng dài 60 m.
b) Chu kì dao động của bóng một cabin là 6 phút.
c) Tần số góc của dao động của bóng một cabin xấp xỉ rad/s.
d) Bóng của cabin số 1 và bóng của cabin số 7 dao động vuông pha với nhau.
Câu 2. Một học sinh đặt điện thoại vào một túi vải nhẹ treo ở đầu dưới một lò xo, rồi kích thích cho túi dao động điều hòa theo phương thẳng đứng. Ứng dụng đo gia tốc trên điện thoại (đã trừ phần do trọng lực) ghi lại gia tốc của điện thoại theo phương thẳng đứng, chiều dương hướng lên. Hình bên là đồ thị của theo thời gian
a) Chu kì dao động của điện thoại là 0,20 s.
b) Tại thời điểm điện thoại đang ở vị trí cao nhất.
c) Tại thời điểm s, vận tốc của điện thoại bằng 0.
d) Biên độ dao động của điện thoại xấp xỉ 1,6 cm.
Câu 3. Để kiểm chứng sự bảo toàn cơ năng, một nhóm học sinh dùng con lắc lò xo nằm ngang gồm một xe nhỏ khối lượng 250 g gắn vào một lò xo nhẹ; xe chạy trên một thanh ray nằm ngang, ma sát không đáng kể. Kéo xe lệch khỏi vị trí cân bằng rồi thả nhẹ. Cảm biến chuyển động nối với máy tính cho biết tốc độ của xe khi xe đi qua các vị trí có li độ khác nhau, được bảng dưới. Chọn mốc thế năng ở vị trí cân bằng.
| (cm) | 0 | 1,0 | 2,0 | 3,0 | 4,0 |
|---|---|---|---|---|---|
| (m/s) | 1,00 | 0,98 | 0,92 | 0,80 | 0,60 |
a) Bảng số liệu cho thấy xe càng ra xa vị trí cân bằng thì tốc độ càng nhỏ: động năng của xe giảm, còn thế năng của con lắc tăng.
b) Khi xe ở li độ 3,0 cm, động năng của xe là 0,16 J.
c) Độ cứng của lò xo xấp xỉ 100 N/m.
d) Nếu kéo xe lệch khỏi vị trí cân bằng một đoạn gấp đôi đoạn đã kéo lúc đầu rồi thả nhẹ (lò xo vẫn đàn hồi, ma sát vẫn không đáng kể), thì khi qua vị trí cân bằng xe có tốc độ 4,0 m/s.
Câu 4. Để tìm hiểu tác động của động đất lên nhà cao tầng, một nhóm học sinh đặt một mô hình tòa nhà lên một bàn rung (hình bên). Bàn rung dao động điều hòa theo phương ngang với biên độ không đổi 2,0 mm và tần số điều chỉnh được. Với mỗi giá trị của nhóm chờ dao động của mô hình ổn định rồi đo biên độ của đỉnh mô hình, được bảng sau.
| (Hz) | 1,0 | 1,5 | 2,0 | 2,5 | 3,0 | 3,5 | 4,0 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| (mm) | 2,4 | 3,1 | 5,4 | 20 | 4,4 | 2,1 | 1,3 |
a) Khi dao động đã ổn định, đỉnh mô hình dao động với tần số bằng tần số của bàn rung.
b) Trong các tần số đã thử, đỉnh mô hình dao động mạnh nhất khi bàn rung có tần số 2,5 Hz; đó là hiện tượng cộng hưởng.
c) Gắn thêm vào mô hình một bộ giảm chấn chứa dầu (làm tăng lực cản đối với dao động) rồi đo lại ở tần số 2,5 Hz thì biên độ của đỉnh mô hình lớn hơn 20 mm.
d) Coi phần dao động của mô hình như một con lắc lò xo. Đặt thêm vật nặng lên mô hình để khối lượng phần dao động tăng gấp 4 lần (độ cứng không đổi) thì mô hình dao động mạnh nhất khi bàn rung có tần số khoảng 5,0 Hz.
PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.
Đáp số ghi tối đa 4 kí tự: chữ số, dấu phẩy và dấu trừ, ví dụ 8,1 hoặc -276.
Câu 1. Trong giờ thực hành, một nhóm học sinh gắn một bút dạ nhỏ vào quả nặng của một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương thẳng đứng; ngòi bút tì nhẹ lên một băng giấy dựng đứng ngay sau quả nặng. Kéo băng giấy chuyển động đều theo phương ngang với tốc độ 4,0 cm/s thì ngòi bút vẽ lên băng một đường hình sin. Khoảng cách theo phương ngang giữa đỉnh thứ nhất và đỉnh thứ sáu của đường hình sin là 12,0 cm. Bỏ qua ảnh hưởng của ngòi bút lên dao động. Tần số dao động của quả nặng là bao nhiêu Hz (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần trăm)?
Câu 2. Một vật nhỏ gắn với lò xo dao động điều hòa dọc theo trục Ox nằm ngang với phương trình ( tính bằng cm, tính bằng s). Vận tốc của vật tại thời điểm s là bao nhiêu cm/s (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Câu 3. Một cột đèn cao chiếu sáng sân vận động rung nhẹ trong gió đều; coi đỉnh cột dao động điều hòa theo phương ngang. Cảm biến gắn ở đỉnh cột ghi được: lúc tốc độ của đỉnh cột là 0,24 m/s thì gia tốc có độ lớn 2,56 m/s²; lúc tốc độ là 0,32 m/s thì gia tốc có độ lớn 1,92 m/s². Tần số dao động của đỉnh cột là bao nhiêu Hz (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần trăm)?
Câu 4. Một chiếc ghế nhún cho em bé được treo vào khung cửa bằng một lò xo. Khi em bé ngồi yên trong ghế, lò xo dãn 20 cm so với chiều dài tự nhiên; tổng khối lượng của em bé và ghế là 8,0 kg. Em bé nhún chân rồi để ghế tự dao động; coi ghế cùng em bé dao động điều hòa theo phương thẳng đứng với biên độ 10 cm, bỏ qua khối lượng lò xo và lực cản. Chọn mốc thế năng ở vị trí cân bằng. Cơ năng của dao động là bao nhiêu jun (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần trăm)?
Câu 5. Một bao cát tập đấm bốc được treo vào xà nhà bằng một sợi xích; coi bao cát như một chất điểm ở trọng tâm của nó, cách điểm treo 1,5 m, và coi sợi xích nhẹ, không dãn. Sau một cú đấm, bao cát bắt đầu chuyển động từ vị trí cân bằng với tốc độ 1,2 m/s. Bỏ qua lực cản của không khí. Góc lệch lớn nhất của sợi xích so với phương thẳng đứng là bao nhiêu độ (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Câu 6. Trong gió mạnh, một tòa tháp cao tầng lắc nhẹ theo phương ngang; thiết bị đo cho thấy đỉnh tháp thực hiện 12 dao động trong 80 s. Để giảm rung, các kĩ sư treo một khối thép rất nặng bằng dây cáp ở gần đỉnh tháp, tạo thành một con lắc đơn dao động với góc lệch nhỏ, gọi là con lắc giảm chấn. Con lắc giảm chấn hấp thụ được nhiều năng lượng dao động của tháp nhất khi giữa nó và dao động của tháp xảy ra cộng hưởng. Chiều dài của con lắc giảm chấn phải là bao nhiêu mét (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?
HẾT