MentorLab

Lời giải đề kiểm tra giữa học kì II · Cơ bản

Mỗi câu có mấu chốt, các bước giải, lí do từng phương án sai, bẫy hay gặp và cách tự soát kết quả.

Đáp án nhanh · mã đề 1031

MentorLab · Đề tự biên soạn để luyện tập

Đề kiểm tra giữa học kì II, mức cơ bản · Môn Vật lí 10

Thời gian làm bài 45 phút, không kể thời gian phát đề

Mã đề1031

Cho biết: m/s².

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Khi dùng ấm siêu tốc (ấm đun nước bằng điện) để đun sôi nước, năng lượng được chuyển hóa chủ yếu

từ nhiệt năng sang điện năng.
từ điện năng sang nhiệt năng.
từ hóa năng sang nhiệt năng.
từ cơ năng sang nhiệt năng.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Xác định dạng năng lượng ấm nhận vào và dạng năng lượng có ích mà ấm tạo ra.

  1. Ấm nhận năng lượng từ dòng điện, tức điện năng. Bộ phận đun bên trong ấm nóng lên rồi truyền nhiệt cho nước, nên điện năng chuyển hóa chủ yếu thành nhiệt năng của nước. Một phần nhỏ tỏa ra vỏ ấm và không khí xung quanh.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đảo chiều chuyển hóa. Ấm tiêu thụ điện chứ không phát ra điện.
  • C. Hóa năng chuyển thành nhiệt năng khi đốt nhiên liệu, như ở bếp gas, bếp than. Ấm siêu tốc dùng điện, không đốt gì cả.
  • D. Cơ năng chuyển thành nhiệt năng khi có ma sát, như khi xoa hai bàn tay vào nhau. Trong ấm không có bộ phận nào chuyển động cọ xát.

Công thức dùng: Định luật bảo toàn năng lượng (mở tab mới)

Câu 2. Trường hợp nào sau đây, lực được nêu không sinh công?

Lực kéo của đầu tàu tác dụng lên đoàn tàu đang chạy nhanh dần.
Trọng lực tác dụng lên quả táo đang rơi từ cành cây xuống.
Lực ma sát của sàn nhà tác dụng lên hộp gỗ đang trượt chậm dần.
Trọng lực tác dụng lên chiếc cặp khi học sinh xách cặp đi trên sân trường nằm ngang.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Công bằng 0 khi lực vuông góc với hướng dịch chuyển, tức

  1. Chiếc cặp dịch chuyển theo phương ngang, còn trọng lực có phương thẳng đứng. Góc giữa lực và hướng dịch chuyển là nên

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lực kéo cùng hướng với chuyển động của đoàn tàu ( sinh công dương.
  • B. Quả táo rơi xuống theo đúng chiều của trọng lực, trọng lực sinh công dương.
  • C. Lực ma sát ngược chiều chuyển động ( sinh công âm, tức công cản. Công âm vẫn khác 0.

Công thức dùng: Công của lực (mở tab mới)

Câu 3. Hình bên là đồ thị biểu diễn công do động cơ của một máy nâng thực hiện theo thời gian khi máy nâng một kiện hàng lên đều. Công suất của động cơ là

51015202510203040t (s)A (kJ)O
1,5 kW.
30 kW.
0,67 kW.
600 kW.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Công suất là công thực hiện được trong một đơn vị thời gian. Đồ thị là đoạn thẳng qua gốc tọa độ nên công suất không đổi, chỉ cần đọc một điểm trên đồ thị.

  1. Đọc trên đồ thị: tại s thì kJ J.
  2. W kW.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. 30 kJ là công động cơ thực hiện trong 20 s, chưa chia cho thời gian.
  • C. Lấy thời gian chia cho công: Phải lấy công chia cho thời gian.
  • D. Nhân công với thời gian: Phải chia cho thời gian.

Công thức dùng: Công suất (mở tab mới)

Câu 4. Một máy cày kéo chiếc cày chuyển động thẳng đều trên ruộng với tốc độ 7,2 km/h. Lực kéo của máy cày tác dụng lên chiếc cày có độ lớn 5000 N và cùng hướng với chuyển động. Công suất của lực kéo này là

36 kW.
130 kW.
10 kW.
2,5 kW.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Lực cùng hướng với vận tốc thì với tính bằng m/s.

  1. Đổi tốc độ: m/s.
  2. W kW.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Không đổi km/h ra m/s: W.
  • B. Đổi đơn vị theo chiều ngược lại, nhân với 3,6: m/s nên W.
  • D. Lấy lực chia cho tốc độ: W. Công suất bằng tích của lực và tốc độ.

Công thức dùng: Công suất (mở tab mới)

Câu 5. Một xe tải khối lượng 4,0 tấn chạy với tốc độ 36 km/h. Một ô tô con khối lượng 1,0 tấn chạy với tốc độ 72 km/h. So sánh động năng của hai xe, kết luận nào sau đây đúng?

Động năng của xe tải gấp 4 lần động năng của ô tô con.
Động năng của xe tải gấp 2 lần động năng của ô tô con.
Động năng của hai xe bằng nhau.
Động năng của ô tô con gấp 4 lần động năng của xe tải.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Động năng tỉ lệ với khối lượng và với bình phương tốc độ. Phải xét cả hai yếu tố.

  1. Đổi tốc độ: xe tải m/s, ô tô con m/s.
  2. Xe tải: J. Ô tô con: J.
  3. Hai động năng bằng nhau: khối lượng gấp 4 lần bù đúng cho tốc độ chỉ bằng một nửa, vì

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chỉ so khối lượng, bỏ qua tốc độ.
  • B. Coi động năng tỉ lệ bậc nhất với tốc độ. Con số 2 lần là tỉ số động lượng của hai xe ( kg.m/s so với kg.m/s), không phải tỉ số động năng.
  • D. Chỉ so bình phương tốc độ, bỏ qua khối lượng.

Công thức dùng: Động năng (mở tab mới)

Câu 6. Một chậu hoa khối lượng 2,0 kg đặt trên mặt lan can của một ban công. Mặt lan can cao 1,0 m so với sàn ban công, sàn ban công cao 7,0 m so với mặt sân. Chọn mốc thế năng tại mặt sân. Thế năng trọng trường của chậu hoa là

20 J.
160 J.
140 J.
16 J.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Độ cao trong tính từ mốc thế năng đã chọn, ở đây là mặt sân.

  1. Độ cao của chậu hoa so với mặt sân: m.
  2. J.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lấy độ cao 1,0 m so với sàn ban công, tức là đặt mốc ở sàn ban công chứ không phải ở mặt sân.
  • C. Chỉ lấy độ cao 7,0 m của sàn ban công, quên phần lan can cao thêm 1,0 m.
  • D. Quên nhân với

Công thức dùng: Thế năng trọng trường (mở tab mới)

Câu 7. Trường hợp nào sau đây, cơ năng của vật được bảo toàn?

Thùng hàng được cần cẩu kéo lên thẳng đứng với tốc độ không đổi.
Người nhảy dù đang rơi đều sau khi dù đã mở.
Quả bóng lăn chậm dần rồi dừng lại trên sân cỏ.
Viên bi được thả rơi từ trên cao, lực cản của không khí không đáng kể.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Cơ năng được bảo toàn khi vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, hoặc có thêm lực khác nhưng các lực đó không sinh công.

  1. Viên bi rơi chỉ chịu tác dụng của trọng lực. Thế năng giảm bao nhiêu thì động năng tăng bấy nhiêu, cơ năng không đổi.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Lực kéo của cần cẩu sinh công dương. Động năng không đổi, thế năng tăng nên cơ năng tăng.
  • B. Rơi đều thì động năng không đổi, thế năng giảm nên cơ năng giảm. Lực cản của không khí lên dù sinh công âm.
  • C. Lực cản của mặt sân và cỏ sinh công âm. Thế năng không đổi, động năng giảm về 0 nên cơ năng giảm.

Công thức dùng: Bảo toàn cơ năng (mở tab mới)

Câu 8. Một học sinh ném một quả bóng thẳng đứng lên trên với tốc độ ban đầu 8,0 m/s. Bỏ qua lực cản của không khí. Độ cao cực đại mà quả bóng lên tới, tính từ điểm ném, là

3,2 m.
6,4 m.
0,80 m.
0,40 m.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Bảo toàn cơ năng: động năng lúc ném chuyển hết thành thế năng ở điểm cao nhất, nơi quả bóng dừng lại trong chốc lát.

  1. Chọn mốc thế năng tại điểm ném. Lúc ném: Ở điểm cao nhất nên
  2. suy ra m.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Quên hệ số của động năng: m.
  • C. Lấy Đây là thời gian bay lên tới điểm cao nhất (0,80 s), không phải độ cao.
  • D. Quên bình phương tốc độ:

Công thức dùng: Bảo toàn cơ năng (mở tab mới)

Câu 9. Một ô tô khối lượng 1,2 tấn đang chạy với tốc độ 54 km/h trên đường nằm ngang thì hãm phanh. Tổng lực cản tác dụng lên ô tô trong lúc hãm phanh có độ lớn không đổi 4500 N. Quãng đường ô tô đi được kể từ lúc hãm phanh đến khi dừng hẳn là

60 m.
30 m.
389 m.
2,0 m.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Công của lực cản làm động năng của ô tô giảm từ về 0. Dùng liên hệ giữa công và độ biến thiên động năng.

  1. Đổi đơn vị: kg, km/h m/s,
  2. Trên đường ngang, trọng lực và phản lực của mặt đường không sinh công. Lực cản ngược chiều chuyển động sinh công
  3. nên suy ra m.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Quên hệ số của động năng.
  • C. Không đổi km/h ra m/s, thay thẳng vào công thức.
  • D. Quên bình phương tốc độ:

Công thức dùng: Liên hệ động năng và công (mở tab mới) · Công của lực (mở tab mới)

Câu 10. Trong mỗi giây, một bóng đèn LED tiêu thụ 12 J điện năng và phát ra 3,0 J năng lượng ánh sáng; phần năng lượng còn lại chuyển thành nhiệt. Hiệu suất của bóng đèn là

25%.
75%.
33%.
400%.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Hiệu suất là tỉ số giữa năng lượng có ích và năng lượng toàn phần. Với bóng đèn, năng lượng có ích là năng lượng ánh sáng.

  1. Năng lượng toàn phần J, năng lượng có ích J.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. 75% là tỉ lệ năng lượng hao phí: 9,0 J trên 12 J chuyển thành nhiệt.
  • C. Lấy năng lượng có ích chia cho năng lượng hao phí: Mẫu số phải là năng lượng toàn phần.
  • D. Đảo tỉ số, lấy năng lượng toàn phần chia cho năng lượng có ích. Hiệu suất luôn nhỏ hơn 100%.

Công thức dùng: Hiệu suất (mở tab mới)

Câu 11. Phát biểu nào sau đây về động lượng của một vật là đúng?

Động lượng là đại lượng vô hướng, luôn có giá trị dương.
Động lượng có đơn vị là kg.m/s².
Động lượng là đại lượng vectơ, cùng hướng với vận tốc của vật.
Động lượng của vật tỉ lệ với bình phương tốc độ của vật.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. một số dương (khối lượng) nhân với vectơ vận tốc.

  1. Nhân vectơ với số dương được vectơ cùng hướng với có độ lớn và đơn vị kg.m/s.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Động lượng là vectơ. Chiếu lên một trục, vật chuyển động ngược chiều dương có động lượng âm.
  • B. kg.m/s² là đơn vị của lực (N). Động lượng đo bằng kg.m/s.
  • D. Động năng mới tỉ lệ với bình phương tốc độ. Động lượng tỉ lệ bậc nhất với tốc độ.

Công thức dùng: Động lượng (mở tab mới)

Câu 12. Một quả bóng rổ khối lượng 600 g được ném đi với tốc độ 5,0 m/s. Động lượng của quả bóng có độ lớn là

7,5 kg.m/s.
1,5 kg.m/s.
3000 kg.m/s.
3,0 kg.m/s.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. với tính bằng kg, tính bằng m/s.

  1. g kg.
  2. kg.m/s.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Tính nhầm ra động năng J rồi gán đơn vị của động lượng.
  • B. Thêm hệ số như trong công thức động năng:
  • C. Không đổi 600 g ra kg:

Công thức dùng: Động lượng (mở tab mới)

Câu 13. Hợp lực không đổi tác dụng lên một vật trong khoảng thời gian Xung lượng của lực trong khoảng thời gian đó, bằng

động lượng của vật ở cuối khoảng thời gian đó.
độ biến thiên động lượng của vật trong khoảng thời gian đó.
độ biến thiên động năng của vật trong khoảng thời gian đó.
công của lực trong khoảng thời gian đó.
Lời giải

Đáp án: B

Mấu chốt. Định luật 2 Newton viết theo động lượng:

  1. Nhân hai vế với Xung lượng của lực bằng độ biến thiên động lượng của vật.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Chỉ khi vật ban đầu đứng yên ( thì độ biến thiên động lượng mới bằng động lượng lúc sau.
  • C. Độ biến thiên động năng bằng công của lực, không bằng xung lượng.
  • D. Công tính theo quãng đường, đơn vị J. Xung lượng tính theo thời gian, đơn vị N.s.

Công thức dùng: Lực và tốc độ thay đổi động lượng (mở tab mới)

Câu 14. Một quả bóng tennis khối lượng 60 g bay theo phương ngang với tốc độ 20 m/s, đập vuông góc vào một bức tường rồi bật ngược trở lại theo phương cũ, tốc độ vẫn là 20 m/s. Độ biến thiên động lượng của quả bóng có độ lớn là

2,4 kg.m/s.
1,2 kg.m/s.
0 kg.m/s.
2400 kg.m/s.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Động lượng là vectơ. Tốc độ không đổi nhưng hướng đổi ngược thì động lượng vẫn thay đổi.

  1. Chọn chiều dương là chiều bóng bay tới tường, g kg. Trước va chạm: kg.m/s. Sau va chạm: kg.m/s.
  2. kg.m/s. Độ lớn 2,4 kg.m/s, hướng ra xa tường.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. 1,2 kg.m/s chỉ là độ lớn động lượng lúc trước hoặc lúc sau, chưa tính tới việc động lượng đổi chiều.
  • C. Thấy tốc độ như cũ nên cho rằng động lượng không đổi. Động lượng là vectơ, đổi chiều là động lượng thay đổi.
  • D. Không đổi 60 g ra kg:

Công thức dùng: Lực và tốc độ thay đổi động lượng (mở tab mới) · Động lượng (mở tab mới)

Câu 15. Trong môn nhảy xa, vận động viên tiếp đất trên hố cát mềm chứ không tiếp đất trên nền cứng. Hố cát giúp giảm lực tác dụng lên người khi tiếp đất chủ yếu vì cát

làm giảm độ biến thiên động lượng của người khi tiếp đất.
làm giảm tốc độ của người ngay trước khi chạm đất.
làm kéo dài thời gian từ lúc chạm cát đến lúc người dừng lại.
làm động lượng của người được bảo toàn trong lúc tiếp đất.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. cùng một độ biến thiên động lượng, thời gian tác dụng càng dài thì lực càng nhỏ.

  1. Dù tiếp đất trên cát hay trên nền cứng, động lượng của người đều giảm từ về 0, tức như nhau.
  2. Cát lún dần nên người dừng lại trong thời gian dài hơn. lớn thì lực trung bình nhỏ.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Người vẫn dừng hẳn, động lượng vẫn giảm từ về 0. Độ biến thiên động lượng không đổi, chỉ thời gian thay đổi.
  • B. Tốc độ ngay trước khi chạm đất do cú nhảy quyết định, mặt tiếp đất không ảnh hưởng tới nó.
  • D. Người dừng lại nên động lượng giảm về 0, không được bảo toàn. Lực của cát là ngoại lực tác dụng lên người.

Công thức dùng: Lực và tốc độ thay đổi động lượng (mở tab mới)

Câu 16. Hệ nào sau đây có thể coi là hệ kín?

Hệ gồm một quả bóng đang rơi tự do.
Hệ gồm một ô tô đang tăng tốc trên đường nằm ngang.
Hệ gồm một chiếc thuyền đang được người đứng trên bờ kéo vào bằng dây.
Hệ gồm hai viên bi va chạm nhau trên mặt bàn nằm ngang, ma sát không đáng kể.
Lời giải

Đáp án: D

Mấu chốt. Hệ kín là hệ mà các vật trong hệ chỉ tương tác với nhau, không chịu tác dụng của ngoại lực, hoặc các ngoại lực cân bằng nhau.

  1. Mỗi viên bi chịu trọng lực và phản lực của mặt bàn, hai lực này cân bằng nhau; ma sát không đáng kể. Khi va chạm, hai viên bi chỉ tương tác với nhau nên hệ hai viên bi là hệ kín.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Trọng lực do Trái Đất, một vật ngoài hệ, tác dụng lên quả bóng mà không có lực nào cân bằng. Động lượng của quả bóng tăng dần.
  • B. Lực ma sát của mặt đường đẩy ô tô về phía trước. Đó là ngoại lực không được cân bằng, làm động lượng của ô tô tăng.
  • C. Lực kéo của sợi dây do người trên bờ, một vật ngoài hệ, gây ra và tác dụng lên thuyền.

Công thức dùng: Bảo toàn động lượng (mở tab mới)

Câu 17. Hai quả cầu thép va chạm đàn hồi với nhau trên mặt phẳng nằm ngang nhẵn. Phát biểu nào sau đây đúng?

Chỉ có động lượng của hệ hai quả cầu được bảo toàn.
Chỉ có động năng của hệ hai quả cầu được bảo toàn.
Cả động lượng và động năng của hệ hai quả cầu đều được bảo toàn.
Động lượng của từng quả cầu được bảo toàn.
Lời giải

Đáp án: C

Mấu chốt. Va chạm đàn hồi: sau va chạm hai vật tách rời nhau, cả động lượng và động năng của hệ đều được bảo toàn.

  1. Hệ hai quả cầu là hệ kín nên động lượng của hệ được bảo toàn. Va chạm đàn hồi còn không làm mất động năng: hai quả cầu biến dạng đàn hồi rồi lấy lại hình dạng cũ, trả lại toàn bộ năng lượng.

Vì sao các phương án khác sai

  • A. Đây là đặc điểm của va chạm mềm: động lượng bảo toàn còn động năng giảm.
  • B. Động lượng của hệ kín luôn được bảo toàn, trong va chạm đàn hồi cũng vậy.
  • D. Hai quả cầu tác dụng lực lên nhau nên động lượng của từng quả cầu thay đổi. Chỉ tổng động lượng của hệ là không đổi.

Công thức dùng: Va chạm đàn hồi (mở tab mới)

Câu 18. Trên một đoạn đường ray thẳng nằm ngang, toa xe A khối lượng 20 tấn chạy sang phải với tốc độ 0,60 m/s, toa xe B khối lượng 10 tấn chạy sang trái với tốc độ 0,30 m/s. Hai toa va chạm rồi móc nối vào nhau. Bỏ qua ma sát. Ngay sau va chạm, hai toa chuyển động

sang phải với tốc độ 0,30 m/s.
sang phải với tốc độ 0,50 m/s.
sang trái với tốc độ 0,30 m/s.
sang phải với tốc độ 0,45 m/s.
Lời giải

Đáp án: A

Mấu chốt. Va chạm mềm: động lượng của hệ được bảo toàn. Viết dạng vectơ rồi chiếu lên một trục, vận tốc ngược chiều dương mang dấu âm.

  1. Chọn chiều dương sang phải: m/s, m/s. Khối lượng để nguyên đơn vị tấn vì hai vế cùng đơn vị.
  2. nên m/s.
  3. nên hai toa chuyển động sang phải với tốc độ 0,30 m/s.

Vì sao các phương án khác sai

  • B. Cộng độ lớn hai động lượng: m/s, quên toa B chạy ngược chiều nên động lượng của nó mang dấu âm.
  • C. Nếu chọn chiều dương sang trái thì tính ra m/s. Dấu âm nghĩa là hai toa chuyển động ngược chiều dương, tức sang phải.
  • D. Chia tổng động lượng cho khối lượng toa A: m/s, quên rằng sau va chạm cả hai toa cùng chuyển động.

Công thức dùng: Va chạm mềm (mở tab mới) · Bảo toàn động lượng (mở tab mới)

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Một học sinh kéo một thùng sách trượt trên sàn nằm ngang bằng một sợi dây. Dây kéo hợp với phương ngang một góc 60° và lực kéo có độ lớn không đổi 40 N (hình bên). Thùng chuyển động thẳng đều, đi được quãng đường 6,0 m trong 12 s.

thùng sách60°Fhướng chuyển động
  • a) Trong quá trình thùng chuyển động, trọng lực và phản lực của sàn tác dụng lên thùng không sinh công.

    Đúng
  • b) Công của lực kéo trên quãng đường 6,0 m là 120 J.

    Đúng
  • c) Công của lực ma sát tác dụng lên thùng trên quãng đường đó là J.

    Sai
  • d) Công suất trung bình của lực kéo là 20 W.

    Sai
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Sai

  • a) Đúng. Hai lực này có phương thẳng đứng, vuông góc với hướng dịch chuyển nằm ngang, nên và
  • b) Đúng. J.
  • c) Sai. Thùng chuyển động thẳng đều nên theo phương ngang, lực ma sát cân bằng với thành phần nằm ngang của lực kéo: N, không phải 40 N. Do đó J. Soát bằng liên hệ giữa công và động năng: động năng không đổi nên tổng công bằng 0, tức J.
  • d) Sai. W. Con số 20 W có được khi dùng với m/s mà quên rằng lực kéo hợp với hướng chuyển động góc 60°: chỉ thành phần N cùng hướng với vận tốc.

Công thức dùng: Công của lực (mở tab mới) · Công suất (mở tab mới) · Liên hệ động năng và công (mở tab mới)

Câu 2. Ở một công trình xây dựng, một tời điện kéo thùng vật liệu khối lượng 200 kg đi lên thẳng đứng với tốc độ không đổi, lên cao 12 m trong 20 s. Trong thời gian đó, động cơ của tời tiêu thụ điện năng với công suất không đổi 1,5 kW. Bỏ qua khối lượng của dây cáp.

  • a) Trong lúc thùng đi lên đều, lực kéo của dây cáp lớn hơn trọng lượng của thùng.

    Sai
  • b) Công của lực kéo của dây cáp khi đưa thùng lên cao 12 m là 24 kJ.

    Đúng
  • c) Công suất có ích của tời là 1,5 kW.

    Sai
  • d) Hiệu suất của tời là 80%.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Saib) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Sai. Thùng đi lên đều nên hợp lực tác dụng lên thùng bằng 0: lực kéo bằng trọng lượng, N. Lực kéo chỉ cần lớn hơn trọng lượng trong lúc thùng bắt đầu tăng tốc.
  • b) Đúng. Lực kéo cùng hướng với dịch chuyển: J kJ.
  • c) Sai. W kW. Còn 1,5 kW là công suất điện tời tiêu thụ, tức công suất toàn phần.
  • d) Đúng. Phần 20% còn lại hao phí, chủ yếu thành nhiệt trong động cơ và do ma sát ở các bộ phận của tời.

Công thức dùng: Trọng lực, trọng lượng (mở tab mới) · Công của lực (mở tab mới) · Công suất (mở tab mới) · Hiệu suất (mở tab mới)

Câu 3. Một em nhỏ khối lượng 20 kg bắt đầu trượt từ trạng thái nghỉ ở đỉnh một cầu trượt trong sân chơi. Đỉnh cầu trượt cao 2,0 m so với chân cầu trượt (hình bên). Tốc độ của em khi tới chân cầu trượt đo được là 4,0 m/s. Chọn mốc thế năng tại chân cầu trượt.

em nhỏ2,0 mchân cầu trượt
  • a) Tại đỉnh cầu trượt, thế năng trọng trường của em nhỏ là 400 J.

    Đúng
  • b) Nếu bỏ qua ma sát và lực cản của không khí thì em nhỏ càng nặng sẽ tới chân cầu trượt với tốc độ càng lớn.

    Sai
  • c) Động năng của em nhỏ tại chân cầu trượt là 320 J.

    Sai
  • d) Trong quá trình trượt xuống, cơ năng của em nhỏ giảm 240 J; phần năng lượng này chuyển hóa chủ yếu thành nhiệt.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Saic) Said) Đúng

  • a) Đúng. J.
  • b) Sai. Bảo toàn cơ năng: nên m/s. Khối lượng triệt tiêu ở hai vế: mọi em nhỏ trượt từ cùng một độ cao đều tới chân cầu với cùng tốc độ.
  • c) Sai. J. Con số 320 J là kết quả khi quên hệ số
  • d) Đúng. Tại đỉnh: J. Tại chân: J. Cơ năng giảm J, bằng độ lớn công của lực ma sát và lực cản. Năng lượng này không mất đi mà chuyển thành nhiệt làm nóng mặt cầu trượt, quần áo và không khí xung quanh.

Công thức dùng: Thế năng trọng trường (mở tab mới) · Động năng (mở tab mới) · Bảo toàn cơ năng (mở tab mới) · Cơ năng khi có lực cản, ma sát (mở tab mới)

Câu 4. Một nhóm học sinh làm thí nghiệm xác định động lượng của các xe trước và sau va chạm trên máng đệm khí nằm ngang (hình bên). Xe 1 khối lượng 0,30 kg gắn một tấm chắn sáng rộng 1,0 cm; xe 2 khối lượng 0,20 kg không gắn tấm chắn sáng, đứng yên giữa hai cổng quang điện. Đầu hai xe có gắn miếng dính nên sau va chạm hai xe dính vào nhau. Đẩy xe 1 đi qua cổng quang điện 1 tới va chạm với xe 2, sau đó hai xe cùng đi qua cổng quang điện 2. Đồng hồ đo thời gian hiện số cho biết thời gian tấm chắn sáng đi qua mỗi cổng. Kết quả ba lần đo được ghi ở bảng sau.

đồng hồ đo thời gian hiện sốmáng đệm khícổng 1cổng 2xe 1xe 2v1
Lần đo123
(s) ở cổng 10,0200,0250,016
(s) ở cổng 20,0330,0420,027
  • a) Đệm khí làm ma sát giữa xe và máng rất nhỏ, nhờ đó có thể coi hệ hai xe là hệ kín trong thí nghiệm.

    Đúng
  • b) Ở lần đo 1, tốc độ của xe 1 trước va chạm là 0,50 m/s.

    Đúng
  • c) Ở lần đo 2, động lượng của hệ hai xe ngay sau va chạm xấp xỉ 0,071 kg.m/s.

    Sai
  • d) Ở lần đo 1, động năng của hệ hai xe sau va chạm xấp xỉ 0,023 J, nhỏ hơn động năng của hệ trước va chạm.

    Đúng
Lời giải

Đáp án:a) Đúngb) Đúngc) Said) Đúng

  • a) Đúng. Lớp không khí thổi ra từ các lỗ trên máng nâng xe lên, ma sát gần như bằng 0. Trọng lực và phản lực cân bằng nhau, nên hai xe chỉ tương tác với nhau khi va chạm.
  • b) Đúng. Tốc độ bằng độ rộng tấm chắn sáng chia cho thời gian chắn sáng: m/s.
  • c) Sai. Sau va chạm hai xe cùng vận tốc m/s, nên kg.m/s. Trước va chạm kg.m/s, khớp với định luật bảo toàn động lượng. Con số 0,071 kg.m/s có được khi chỉ nhân với khối lượng xe 1 (vì tấm chắn sáng gắn trên xe 1), quên rằng xe 2 dính vào và chuyển động cùng.
  • d) Đúng. Trước va chạm: J. Sau va chạm: m/s nên J. Động năng giảm khoảng 39%: va chạm mềm không bảo toàn động năng, phần mất đi chuyển thành nhiệt và làm biến dạng miếng dính.

Công thức dùng: Vận tốc tức thời (mở tab mới) · Động lượng (mở tab mới) · Va chạm mềm (mở tab mới) · Động năng (mở tab mới)

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1. Một vận động viên khối lượng 60 kg chạy cự li 100 m. Ở gần đích, tốc độ của vận động viên là 9,0 m/s. Động năng của vận động viên lúc đó là bao nhiêu J?

Lời giải

Đáp số: 2430 J

Mấu chốt. Thay số vào công thức động năng, nhớ bình phương tốc độ.

  1. J.

Tự soát. Tính theo thứ tự khác: chia đôi được 2430 J. Con số cỡ vài nghìn jun là hợp lí với một người chạy nước rút.

Bẫy hay gặp. Quên hệ số sẽ ra 4860 J; quên bình phương tốc độ sẽ ra 270 J.

Công thức dùng: Động năng (mở tab mới)

Câu 2. Một chiếc gàu múc nước có khối lượng cả gàu và nước là 5,0 kg đang ở sát mặt nước trong một cái giếng, thấp hơn miệng giếng 6,0 m. Chọn mốc thế năng tại miệng giếng. Thế năng trọng trường của gàu nước là bao nhiêu J?

Lời giải

Đáp số: -300 J

Mấu chốt. Vật nằm dưới mốc thế năng thì độ cao âm, nên thế năng âm.

  1. Gàu nước ở dưới miệng giếng 6,0 m nên m.
  2. J.

Tự soát. Kéo gàu lên tới miệng giếng thì thế năng tăng từ J lên 0, tức tăng 300 J, đúng bằng công tối thiểu phải bỏ ra: J.

Bẫy hay gặp. Lấy m mà bỏ dấu sẽ ra 300 J. Mốc ở miệng giếng, gàu ở phía dưới mốc nên thế năng phải âm.

Công thức dùng: Thế năng trọng trường (mở tab mới)

Câu 3. Từ một ban công cao 5,0 m so với mặt đất, một học sinh ném một quả bóng nhỏ theo phương nằm ngang với tốc độ 4,0 m/s. Bỏ qua lực cản của không khí. Tốc độ của quả bóng ngay trước khi chạm đất là bao nhiêu m/s (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 10,8 m/s

Mấu chốt. Quả bóng chỉ chịu tác dụng của trọng lực nên cơ năng được bảo toàn. Cơ năng chỉ phụ thuộc tốc độ và độ cao, không phụ thuộc hướng ném.

  1. Chọn mốc thế năng tại mặt đất. Lúc ném: Ngay trước khi chạm đất:
  2. chia hai vế cho
  3. m/s.

Tự soát. Nếu thả rơi không vận tốc đầu từ cùng độ cao thì m/s. Ném thêm với tốc độ 4,0 m/s thì bóng chạm đất nhanh hơn một chút, 10,8 m/s là hợp lí. Ném lên hay ném xuống với cùng tốc độ 4,0 m/s cũng ra đúng kết quả này.

Bẫy hay gặp. Cộng thẳng hai tốc độ m/s là sai: phải cộng các bình phương tốc độ, tức cộng năng lượng.

Công thức dùng: Bảo toàn cơ năng (mở tab mới)

Câu 4. Một máy bơm nước có công suất điện 750 W, hiệu suất 50%, bơm nước từ bể ngầm lên một bồn chứa trên mái nhà. Miệng ống đổ nước vào bồn cao hơn mặt nước ở bể ngầm 12 m, coi độ cao này không đổi trong khi bơm. Cần bơm 1,0 m³ nước, khối lượng riêng của nước là 1000 kg/m³. Bỏ qua động năng của dòng nước. Thời gian bơm là bao nhiêu phút (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 5,3 phút

Mấu chốt. Phần công có ích là công đưa nước lên cao, bằng thế năng tăng thêm của nước. Chỉ một nửa công suất điện là công suất có ích.

  1. Khối lượng nước: kg.
  2. Công có ích: J.
  3. Công suất có ích: W.
  4. Thời gian bơm: s phút.

Tự soát. Soát theo năng lượng toàn phần: trong 320 s máy tiêu thụ J, gấp đôi công có ích J, đúng với hiệu suất 50%.

Bẫy hay gặp. Quên hiệu suất, lấy cả 750 W làm công suất có ích, sẽ ra 160 s, tức khoảng 2,7 phút. Quên đổi giây ra phút thì ghi nhầm 320.

Công thức dùng: Khối lượng riêng, áp suất (mở tab mới) · Thế năng trọng trường (mở tab mới) · Công suất (mở tab mới) · Hiệu suất (mở tab mới)

Câu 5. Hai học sinh A và B đi giày trượt patin, đứng yên trên một sân phẳng nằm ngang rồi dùng tay đẩy vào nhau. Ngay sau khi đẩy, học sinh A khối lượng 40 kg chuyển động với tốc độ 1,5 m/s. Học sinh B có khối lượng 50 kg. Bỏ qua ma sát. Tốc độ của học sinh B ngay sau khi đẩy là bao nhiêu m/s (làm tròn kết quả đến chữ số hàng phần mười)?

Lời giải

Đáp số: 1,2 m/s

Mấu chốt. Hệ hai học sinh là hệ kín, ban đầu đứng yên nên tổng động lượng bằng 0 trước và sau khi đẩy. Hai người chuyển động ngược chiều nhau với động lượng cùng độ lớn.

  1. Chọn chiều dương là chiều chuyển động của A. Bảo toàn động lượng:
  2. m/s. Dấu âm cho biết B chuyển động ngược chiều với A, tốc độ 1,2 m/s.

Tự soát. Người nặng hơn lùi chậm hơn: và m/s.

Bẫy hay gặp. Đảo tỉ số khối lượng, m/s, tức người nặng hơn lại lùi nhanh hơn: vô lí.

Công thức dùng: Bảo toàn động lượng (mở tab mới) · Động lượng (mở tab mới)

Câu 6. Một quả bóng đá khối lượng 450 g đang bay theo phương ngang với tốc độ 20 m/s thì bị thủ môn bắt gọn. Thời gian từ lúc tay thủ môn chạm bóng đến lúc bóng dừng hẳn là 0,060 s. Độ lớn lực trung bình do tay thủ môn tác dụng lên quả bóng là bao nhiêu N?

Lời giải

Đáp số: 150 N

Mấu chốt. Lực trung bình bằng độ biến thiên động lượng của quả bóng chia cho thời gian tác dụng.

  1. Chọn chiều dương là chiều bay của bóng, kg. kg.m/s.
  2. N. Dấu âm cho biết lực ngược chiều bay của bóng; độ lớn 150 N.

Tự soát. Tính qua gia tốc: m/s², nên N.

Bẫy hay gặp. Để khối lượng 450 g mà không đổi ra kg sẽ ra N. Thủ môn co tay về khi bắt bóng chính là để kéo dài giảm lực.

Công thức dùng: Lực và tốc độ thay đổi động lượng (mở tab mới) · Động lượng (mở tab mới)

HẾT

Đề Vật lí do AI soạn theo chương trình GDPT 2018 (sách Kết nối tri thức) và cấu trúc đề thi từ năm 2025, không phải đề của Bộ GD&ĐT hay của trường nào. Đáp án đã được kiểm bằng chương trình tính lại từng con số, chưa có giáo viên Vật lí duyệt. Thấy chỗ sai? Báo cho MentorLab.